2012-04-30 10:50

fot: Colin Swan/CC/Wikimedia

Woody Allen - najbardziej oryginalny twórca kina współczesnego

Autor: Joanna Duda

Uważają mnie za intelektualistę, ponieważ noszę okulary, a moje filmy za wartościowe, bo... trzeba do nich dopłacać - twierdzi Woody Allen, reżyser, aktor, scenarzysta, muzyk. Nietuzinkowa postać w okularach i bez nich.

Allen Stewart Konigsberg, bo tak naprawdę ma na imię i nazwisko, urodził się 1 grudnia 1935 roku w Nowym Jorku. Wychowywał się w żydowskiej rodzinie z Brooklynu. Już jako nastolatek był zainteresowany komedią i teatrem. Dlatego w roku 1952 postanowił zmienić nazwisko. Konigsberg jego zdaniem było zbyt poważne dla przyszłego komika.

Allen pierwsze kroki jako satyryk stawiał w małych, nowojorskich klubach i kawiarniach. W latach pięćdziesiątych trafił do telewizji. Tam od razu dał się poznać jako błyskotliwy artysta i wkrótce zaczął pisać scenariusze do komediowych programów telewizyjnych.

Szkoła i wykształcenie od początku nie były dla Allena priorytetowe. Zamiast tego wolał improwizować jazz na klarnecie. Z Uniwersytetu w Nowym Jorku - gdzie studiował na wydziale filmowym - został wyrzucony po pierwszym roku. Mimo tego, już w 1961 roku Allen zaczął występować z własnym show na żywo, a już cztery lata później do kin trafił film What's New, Pussycat?, w reżyserii Clive'a Donnera. Allen napisał scenariusz i zagrał w filmie główną rolę.

Pierwszą sztukę teatralną Woody Allen napisał w 1969 roku. Play it again, Sam wystawiona została na Broadwayu. W tym samym roku zadebiutował jako reżyser filmem Take the money and run. Sam napisał scenariusz, wyreżyserował obraz i zagrał w nim główną rolę.

Dorobek twórczy Woody'ego Allena to kino charakterystyczne, bazujące na intelektualnym dowcipie, nierzadko głęboko filozoficzne i grające na emocjach widzów. Lata siedemdziesiąte, to dla reżysera czas, w którym krystalizuje się jego swoisty styl. Powstają: Bananowy czubek z 1971 roku, będący parodią kultury amerykańskiej oraz Wszystko, co chcielibyście wiedzieć o seksie, ale baliście się zapytać komedia z 1972 roku, inspirowana poradnikiem seksuologicznym.

Prawdziwy zwrot w twórczość Woody'ego Allena dokonał się w roku 1977. Film Annie Hall, romantyczna historia miłosna komika Alvy'ego Singera, który obsesyjnie boi się śmierci oraz radosnej i tętniącej energią życiową tytułowej Annie Hall. Allen nie tylko wyreżyserował obraz, ale także zagrał w nim jedną z głównych ról razem z ówczesną partnerką życiową Diane Keaton. Film Annie Hall został obsypany nagrodami. W 1977 zdobył Oscara aż w czterech kategoriach. Woody Allen z dnia na dzień stał się najbardziej popularnym i cenionym reżyserem na świecie.

Allen bardzo często tworząc filmy występował w kilku rolach. Jest równie twórczy jako scenarzysta, reżyser i aktor. - Ludzie widzą mnie w postaciach, które gram. I do pewnego stopnia mają racje, ale nie do takiego stopnia jak to im się wydaje - mówi o swoich rolach w rozmowie z Grażyną Torbicką dla TVP. Reżyser wykreował wyjątkowe postaci w takich filmach, jak: Manhattan, Wspomnieniach gwiezdnego pyłu, czy Scoop - Gorący temat.

Komizm, żart, satyra, absurd, wszystkie te elementy nieustannie się splatają i przenikają w twórczości Allena. W 1979 roku reżyser napisał scenariusz do filmu Wnętrza - pierwszego dramatu psychologicznego w jego dorobku. Film powstał z inspiracji twórczością i życiem Ingmara Bergmana, którego Allen wyjątkowo cenił.

Woody Allen nie żyje wyłącznie miłością do filmu i teatru. Jest otoczony kobietami. Był trzykrotnie żonaty. Obecnie jest związany z Soon-Yi Previn - adoptowaną córką Mii Farrow - jego byłej partnerki, z którą rozstał się w atmosferze skandalu. Aktorka oskarżyła go o molestowanie seksualne ich dzieci, a w rezultacie sąd wydał mu zakaz ich widywania.

Woody Allen jest laureatem rekordowej liczby nagród filmowych. Dostał Oscara za reżyserię Annie Hall, był trzynastokrotnie nominowany do nagrody Akademii jako najlepszy scenarzysta, trzykrotnie został nagrodzony Złotym Globem i wyróżniony za specjalne osiągnięcia Palmą palm na festiwalu filmowym w Cannes.

Allen jest głęboko zafascynowany muzyką. Gra na klarnecie i koncertuje z big-bandem The New Orleans Funeral and Ragtime Orchestra. W 1997 roku zespół miał pierwsze tournée po Europie, z którego powstał dokument filmowy Wild Man Blues w reżyserii Barbary Kopple.