Na skróty
Money.plEmeryturyPoradnikiJak korzystnie przeliczyć emeryturę?
2007-08-20 13:01

Jak korzystnie przeliczyć emeryturę?

1 / 3
Jak korzystnie przeliczyć emeryturę?
[fot: PAP/ Mareike Günsche ]
Dla ułatwienia zrozumienia możliwości przeliczania świadczeń wprowadzono podział na:
  1. ponowne ustalenie podstawy wymiaru emerytury, które dotyczy przypadków zmiany sposobu ustalenia tej podstawy w dacie przyznawania tego świadczenia
  2. przeliczenie podstawy wymiaru emerytury lub renty, określające wyłącznie te przypadki, gdy uprawniony wskazuje do ustalenia podstawy wymiaru świadczeń zarobki uzyskane w innym okresie niż te, które wskazał do ostatniego ustalenia podstawy ich wymiaru
  3. ustalenie wysokości emerytury lub renty w wyższej wysokości poprzez doliczenie okresów składkowych lub nieskładkowych
Ustawa emerytalna przewiduje kilka takich możliwości. Należy jednak pamiętać, że nie dotyczą one wszystkich osób oraz, że nie w każdym przypadku nowa wysokość świadczenia, ustalona zgodnie z wnioskiem, będzie wyższa od ostatnio wypłacanej.
Gdyby tak się okazało - ZUS zobowiązany jest do wypłacania świadczenia w dotychczasowej, wyższej kwocie.

Przeliczenia wysokości emerytury dokonuje się na wniosek osób zainteresowanych. We wniosku należy wskazać, czego dotyczy.
Dla ułatwienia można skorzystać ze specjalnie opracowanych druków, które są dostępne w każdej jednostce organizacyjnej ZUS.
Do wniosku należy także dołączyć dokumenty, które wcześniej nie zostały przedłożone w ZUS, a które są konieczne do ponownego obliczenia wysokości emerytury (np. zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach - druk ZUS - Rp 7, legitymacja ubezpieczeniowa, świadectwo pracy lub zaświadczenie płatnika składek, potwierdzające przebyte okresy ubezpieczenia itd.).
Przedłożenie kompletnego wniosku i - o ile to możliwe - precyzyjne wskazanie, co jest jego przedmiotem, pozwoli na uniknięcie postępowania wyjaśniającego i znacznie skróci okres załatwienia sprawy.

W dzisiejszym opracowaniu zajmiemy się sytuacją pierwszą, dotyczącą zmiany sposobu ustalenia podstawy wymiaru emerytury w dacie przyznawania tego świadczenia.

PONOWNE USTALENIE WYSOKOŚCI EMERYTURY

W tej części omawiamy możliwości ponownego ustalenia wysokości emerytury, dla osoby, która w chwili ubiegania się o to świadczenie była uprawniona do renty z tytułu niezdolności do pracy lub świadczenia przedemerytalnego.

Zasady ustalania podstawy wymiaru emerytury lub renty przyznawanej osobie wcześniej uprawnionej do innego świadczenia uregulowane są w art. 21 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą emerytalną.

Giełda na żywo

PKN Orlen łączy dwie spółki rafineryjne. Powodem jest...

Spółka chce zacieśnić współpracę pomiędzy podmiotami oraz zoptymalizować...

Giełda na żywo

Wzrosty na Wall Street. Dobre wyniki spółek

Indeks S&P500 zanotował najlepszy wynik w tym roku.

Zgodnie z przepisami art.21 ust.1 i 3 ustawy emerytalnej, podstawę wymiaru emerytury ustalanej dla osoby uprawnionej do renty z tytułu niezdolności do pracy lub świadczenia przedemerytalnego - w zależności od wniosku tej osoby - może stanowić:

  • 1) odpowiednio zwaloryzowana podstawa wymiaru renty lub emerytury obliczonej dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego albo
  • 2) podstawa wymiaru ustalona na nowo zgodnie z art.15, co oznacza możliwość wskazania zarobków uzyskanych okresie 10 kolejnych lat kalendarzowych wybranych z 20 lat poprzedzających rok zgłoszenia wniosku o emeryturę, lub z dowolnie wybranych 20 lat poprzedzających rok zgłoszenia wniosku o emeryturę, przy czym mogą to być:
  • - inne zarobki niż przyjęto do obliczenia podstawy wymiaru renty lub emerytury obliczonej dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego, albo
  • - te same zarobki, które przyjęto do obliczenia podstawy wymiaru renty lub emerytury obliczonej dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego.

Osoby ubiegające się o emeryturę, a wcześniej uprawnione do renty z tytułu niezdolności do pracy lub świadczenia przedemerytalnego mogą mieć zatem ustaloną podstawę wymiaru emerytury albo od zarobków, albo jako podstawę poprzedniego świadczenia. Niezależnie jednak od tego, w jaki sposób podstawa ta została ustalona, osoby te mogą zgłosić wniosek o jej ponowne ustalenie według innego wariantu. Możliwości te szczegółowo prezentujemy w kolejnych częściach materiału, przy czym obejmują one zarówno ponowne ustalanie podstawy wymiaru emerytury, jak i przeliczenie tej podstawy.

SŁOWNICZEK
  • Kwota bazowa to - ustalana corocznie - kwota stanowiąca 100% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce z poprzedniego roku, pomniejszona o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Kwota ta obowiązuje od 1 marca każdego roku kalendarzowego do końca lutego następnego roku i ogłaszana jest przez Prezesa GUS. Przy jej udziale obliczana jest podstawa wymiaru świadczeń oraz tzw. część socjalna emerytury lub renty.
    Na podstawę wymiaru składają się zarobki, ale tylko te, które stanowią podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne (przed 1 stycznia 1999 r.) lub na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (począwszy od 1 stycznia 1999 r.), a także kwoty, od których nie ma obowiązku opłacania składek, a które jednak podlegają uwzględnieniu przy ustalaniu podstawy wymiaru, a więc między innymi kwoty zasiłków (np. chorobowego czy opiekuńczego), świadczeń (np. wyrównawczego czy rehabilitacyjnego), wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, rekompensat pieniężnych z tytułu niepodwyższania płac w sferze budżetowej.
    Część socjalna emerytury to 24% kwoty bazowej przyjętej do obliczenia wysokości emerytury.
    Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru to ustalona procentowo relacja sumy zarobków i innych wypłat przyjmowanych do obliczenia podstawy wymiaru emerytury we wszystkich latach kalendarzowych, które przyjmowane są do obliczenia tej podstawy, do przeciętnego wynagrodzenia w danym roku kalendarzowym, podzielona przez 10 lub 20 (w zależności od liczby lat, z jakiej ustalana jest podstawa wymiaru czy też w niektórych przypadkach przez faktyczne lata podlegania ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym).

Natomiast w myśl art. 21 ust. 2 wymienionej ustawy, wyłącznie podstawa wymiaru wcześniej przyznanego świadczenia może stanowić podstawę wymiaru:

  • - emerytury dla osoby wcześniej uprawnionej do emerytury,
  • - renty z tytułu niezdolności do pracy dla osoby, która miała wcześniej ustalone prawo do tej renty lub emerytury.

W przypadku tej grupy osób nie ma więc możliwości wariantowania sposobu ustalania podstawy wymiaru. W każdym bowiem przypadku przyznawania renty po emeryturze lub rencie albo emerytury po emeryturze, jest to podstawa wymiaru wcześniej przyznanego świadczenia. Oznacza to zatem, że nie jest tu możliwe ponowne ustalenie podstawy wymiaru, poprzez obliczenie jej na nowo w myśl art. 15 ustawy emerytalnej, nie ma natomiast przeszkód do jej przeliczenia w oparciu o art. 110 lub 111 wym. ustawy (patrz część II).

Możliwości obliczenia wysokości emerytury od nowej podstawy wymiaru dla osób wcześniej uprawnionych do renty z tytułu niezdolności do pracy lub świadczenia przedemerytalnego.

Osoba, której do ustalenia emerytury przyjęto:

  • 1. zwaloryzowaną podstawę wymiaru renty - może w każdym czasie zgłosić wniosek o obliczenie emerytury od podstawy wymiaru ustalonej na nowo:
  • - od tych samych zarobków, jakie wskazała do obliczenia podstawy wymiaru renty, albo
  • - od innych, nowych zarobków,
  • 2. te same zarobki, które wskazała do ustalenia podstawy wymiaru renty - może w każdej chwili złożyć wniosek o przyjęcie za podstawę wymiaru emerytury zwaloryzowanej podstawy wymiaru renty,
  • 3. zarobki inne niż do ustalenia podstawy wymiaru renty - może w każdej chwili złożyć wniosek o:
  • - przyjęcie za podstawę wymiaru emerytury zwaloryzowanej podstawy wymiaru renty, albo
  • - tych samych zarobków, jakie przyjęto do ustalenia podstawy wymiaru renty.

Natomiast osoba, której do ustalenia emerytury przyjęto:

  • 1. zwaloryzowaną podstawę wymiaru emerytury obliczonej dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego - może w każdym czasie zgłosić wniosek o obliczenie emerytury od podstawy wymiaru ustalonej na nowo:
  • - od tych samych zarobków, jakie wskazała do obliczenia podstawy wymiaru emerytury obliczonej dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego, albo
  • - od innych, nowych zarobków,
  • 2. zarobki inne niż do ustalenia podstawy wymiaru emerytury obliczonej dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego - może w każdej chwili złożyć wniosek o:
  • - przyjęcie za podstawę wymiaru emerytury zwaloryzowanej podstawy wymiaru emerytury obliczonej dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego, albo
  • - tych samych zarobków, jakie przyjęto do ustalenia podstawy wymiaru renty.
Jednak aby podstawa wymiaru mogła zostać ponownie obliczona według jednego z wymienionych wyżej wariantów, muszą być spełnione ściśle określone warunki.

Należy także wskazać, że o tym, który wariant obliczenia podstawy wymiaru, a co za tym idzie - wysokości emerytury, jest najkorzystniejszy, decydują:

  1. wskaźnik wysokości podstawy wymiaru,
  2. data przyznania renty lub świadczenia przedemerytalnego lub ponownego obliczenia ich wysokości od przeliczonej podstawy wymiaru,
  3. data przyznania emerytury,
  4. pozostawanie w ubezpieczeniu przez co najmniej 30 miesięcy po przyznaniu poprzedniego świadczenia.

Data przyznania świadczenia (zarówno renty i świadczenia przedemerytalnego, jak i emerytury) jest istotna w tym znaczeniu, że zależy od niej kwota bazowa, jaka jest przyjmowana do ustalenia podstawy wymiaru.

Przy wyborze najkorzystniejszego wariantu ustalenia podstawy wymiaru, a następnie wysokości emerytury - organ rentowy:
1. w przypadku przyjęcia za podstawę wymiaru emerytury podstawy wymiaru wcześniej przyznanego świadczenia:

  • - oblicza wysokość emerytury w części zależnej od wymiaru przebytych okresów składkowych i nieskładkowych od podstawy wymiaru renty lub emerytury obliczonej dla celów świadczenia przedemerytalnego (tj. przy zastosowaniu kwoty bazowej przyjętej do ich obliczenia), a część socjalną emerytury - jako 24% kwoty bazowej obowiązującej w dacie przyznania emerytury - jeśli wnioskodawca - po przyznaniu renty lub świadczenia przedemerytalnego - pozostawał przez co najmniej 30 miesięcy w ubezpieczeniach społecznych (art. 53 ust. 4 ustawy emerytalnej)
  • - oblicza wysokość emerytury przy zastosowaniu kwoty bazowej ostatnio przyjętej do obliczenia renty lub świadczenia przedemerytalnego - jeśli po przyznaniu wcześniej pobieranego świadczenia wnioskodawca nie przebył co najmniej 30-miesięcznego okresu ubezpieczenia (art. 53 ust. 3 ustawy emerytalnej).
  • 2. w przypadku ustalania podstawy wymiaru na nowo w myśl art. 15 ustawy emerytalnej:
  • - od tych samych zarobków, jakie zostały przyjęte do ustalenia podstawy wymiaru renty (emerytury obliczonej dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego),
  • - od nowych zarobków

oblicza wysokość emerytury przy zastosowaniu kwoty bazowej obowiązującej w dacie przyznania emerytury, a następnie ustala i wypłaca świadczenie w najkorzystniejszej wysokości.

Wariantowania dokonuje się na dzień zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie podstawy wymiaru emerytury.

Tagi:emerytura, renta, przeliczenie, podstawa wymiaru emerytury, wyższa emerytura


Pochwal się na swojej stronie,
że czytasz Money.pl
Przejdź do kalulatorów Money.pl.
Drukuj ten artykuł.
Czytam Money.pl

Re: Jak korzystnie przeliczyć emeryturę?

amk46 / 89.228.209.* / 2010-01-29 22:51
Czy nie można takiego poradnika zaktualizować w oparciu o aktualnę podstawy prawne (dotyczy np tzw. "wcześniejszych emerytów" kontynuujących pracę)?! Czy taki "ktoś" dostanie np i waloryzację otrzymywanej części emerytury (ma zarobki pomiędzy 70 a 130% śr. płacy) i przeliczenie podstawy w oparciu o zarobki za 2009 rok?
pracujący wcześniak / 62.21.37.* / 2011-02-16 13:10
Będąc na wcześniejszej emie oraz dodatkowo pracując nie możesz mieć dochodu więcej niż jest określony limit. czyli max. 130% śr. krajowej bo jak więcej to w ryj i powieszą - sorry zawieszą. .Zarobki przy przeliczaniu nowej emy nie są brane pod uwagę. Zyskujesz tylko na tzw. części stażowej- czyli zus,ik weżmie od lupkę ile lat pracowałeś będąc na wcześniejszej emie .Faceci uzyskali prawo do wcześniejszej emy od maja 2008r. więc na dzień dzisiejszy mogłeś przepracować jedynie 31 miesięcy. Warunkiem ponownego przeliczenia emy jest posiadanie min.30 miesięcy pracy na emie a przeliczenie emy może nastąpić tylko na Twój wniosek i to po ukończeniu 65 wiosenek oraz w ustalonych przez zus,ik terminach ( co kwartał) chyba że przestaniesz pracować. Srednio prawdopodobnie zyskasz kwotę 25-100zł Powinni również uznać nową kwotę bazową na 2011r.- czyli 2822zł do wyliczenia podstawy wymiaru emy ale tego nie jestem pewien na 100%.
synowa36 / 87.119.47.* / 2010-06-17 19:11
Mój teść ma przyznane prawo do emerytury od 2004 roku, wcześniej był na zasiłku przedemerytalnym, czy też może przeliczyć emeryturę
xxccv / 95.129.224.* / 2010-06-20 12:31
tez chciałabym to wiedzieć mnie tez to dotyczy.
wiwan / 2010-06-21 18:59 / Tysiącznik na forum
Zawsze można wystąpić o przeliczenie, a potem pozostać przy świadczeniu dotychczasowym, jeśli wyliczenie nowego jest mniej korzystne.
Ale by miało to sens-( wyliczenie było korzystniejsze )muszą zajść wymienione w artykule okoliczności. Dostarczenie nowych dokumentów, których dotąd brakowało na potwierdzenie lat składkowych lub nieskładkowych, naliczenie nowych składek za okres pracy podjętej po nabyciu prawa do emerytury itp. Najnowsza możliwość: od stycznia 2009 r. dzięki zmianie przepisów ZUS przyjmuje do wyliczeń zamiast zera obowiązującą w tamtych latach wysokość płacy minimalnej (zasada ta dotyczy osób, które były zatrudnione na umowę o pracę). ZUS nie zrobi tego automatycznie, musisz złożyć wniosek o przeliczenie świadczenia.
daka / 213.199.192.* / 2011-02-04 15:35
Ja się skusiłam na większe pieniądze i co? Straciłam 408 zł rocznie.Niby nic ale dla kogoś kto ma dużo ale ja.? ta moja marna emerytura wynosi teraz 1355 zł.i jak tu żyć a jeszcze potrącenia.
XXXXXXX / 188.33.165.* / 2011-04-10 19:22
nie napisałaś we wniosku,w razie niekorzystnego przeliczenia proszę pozostawić dotychczasową kwotę emerytury.
proxi / 84.205.188.* / 2013-04-04 22:56
Bo zapewne nie wiedziała o konieczności takiej klauzuli ,czyli pułapka ,przecież nikt nie występuje o przeliczenie aby otrzymać mniej,działała w dobrej wierze i zaufaniu do instytucji państwa i urzędu.
To wstyd,że zastawiane są takie pułapki i kruczki prawne dla prostych i nieprzebiegłych w prawie osób.
wiwan / 2013-04-05 11:11 / Tysiącznik na forum
W przypadku 'darki' nie był to wniosek o przeliczenie, ale o nowe świadczenie- e. w wieku powszechnym.
Nie wpisuje się więc takiej klauzuli.

Do czasu uprawomocnienia ( 30 dni od otrzymania ) jest możliwe po prostu wycofanie wniosku lub odwołanie się od decyzji. Szerokie pouczenie jest na odwrocie. Dziwne, że uzyskując decyzję na kwotę niższą nie zareagowała.
OFE
wg rocznej stopy zwrotu [%]
Pekao OFE +0,31%
Generali OFE +0,47%
Pocztylion OFE -0,50%
wg udziału akcji w portfelu [%]
Pocztylion 90,27
PZU Złota Jesień 88,45
Pekao 86,73
wg wartości aktywów [mln PLN]
ING 37949,00
Aviva 35557,70
PZU Złota Jesień 21138,90
Otwarte fundusze emerytalne