2008-07-07 06:45

fot: Money.pl/Tomasz Brankiewicz

Sondaż Money.pl: Polacy chcą ciąć przywileje emerytalne

Autor: Bartłomiej Dwornik

Aż 70 procent Polaków popiera odebranie przywilejów emerytalnych części zawodów. Taką możliwość zostawilibyśmy tylko najcięższym zawodom: pilotom, marynarzom czy górnikom - wynika z badania przeprowadzonego dla portalu Money.pl przez SMG/KRC.

31 grudnia 2008 roku wygasają stare zasady przechodzenia na wcześniejszą emeryturę. Rząd przygotowuje nową ustawę o emeryturach pomostowych. Uprawnione do takich świadczeń mają być osoby urodzone w latach 1949-1968, które pracowały w szczególnych warunkach. Jednak grupa uprawnionych będzie znacznie mniejsza niż obecnie.

Według szacunków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, według obecnych zasad do emerytur pomostowych uprawnienia ma blisko 800 tysięcy osób. Początkowo resort planował ograniczyć tę liczbę do 130 tysięcy pracowników, co do 2020 roku dałoby oszczędności na poziomie 43,6 miliarda złotych.

Zgodnie z założeniami reformy, prawo do wcześniejszej emerytury utraciliby między innymi nauczyciele, większość kolejarzy, pracownicy sektora energetycznego, chemicznego i budowlanego, transportu i łączności. Poza systemem wcześniejszych emerytów znaleźliby się też aktorzy, dziennikarze i pracownicy Najwyższej Izby Kontroli.

1. Tak, ale niektóre szczególnie ciężkie zawody powinny mieć taką możliwość
2. Tak, wszyscy powinni pracować tyle samo
3. Nie powinno się zabierać takiej możliwości
4. Nie wiem, trudno powiedzieć

Jak wynika z badań przeprowadzonych przez SMG/KRC dla portalu Money.pl, większość - bo aż 70 proc. - Polaków jest zdania, że tylko przedstawiciele szczególnie ciężkich zawodów powinni mieć możliwość przechodzenia na wcześniejsze emerytury. Taki przywilej powinni zachować przykładowo piloci, marynarze czy górnicy dołowi.

Zwolennikami ograniczenia zawodów umożliwiających wcześniejsze emerytury jest 71 proc. mężczyzn i 69 proc. kobiet. Największe poparcie takie rozwiązanie ma wśród osób na początku kariery zawodowej (18-24 lata) i w grupie wiekowej 35-44 lata - równolatków osób, które zaczynają korzystać ze wcześniejszych świadczeń.

Akceptacja dla ograniczenia liczby emerytalnie uprzywilejowanych zawodów rośnie wprostproporcjonalnie do wykształcenia. Wśród osób z wykształceniem podstawowym odsetek ten wynosi 65 proc, zawodowym - 67 proc.,średnim - 74 proc., a wyższym - 75 proc.

• ZOBACZ TAKŻE:
• Cięcia w emeryturach. Pierwotne założenia reformy
• Na emeryturach rząd chce oszczędzić 43,6 mld zł
  
• Emerytury pomostowe tylko dla wybranych
• Podwyżki zamiast emerytur

Plany rządu nie spodobały się oczywiście tym grupom zawodowym, nad którymi zawisła groźba utraty emerytalnych przywilejów. W wyniku negocjacji w Komisji Trójstronnej, a także gwałtownych protestów samych zainteresowanych, rząd poszedł na ustępstwa. Ostatecznie grupa uprawnionych ma być większa - od 150 do 200 tysięcy osób.

Szczegółowa lista zawodów zostanie dołączona do projektu ustawy, która będzie regulować zasady przechodzenia na wcześniejsze emerytury. Rząd chce, by znaleźli się na niej m.in. górnicy, strażacy, kierowcy autobusów oraz maszyniści.

Wcześniejsze emerytury - ile nas kosztują?

Jak szacuje MPiPS, wcześniejsze świadczenia kosztują budżet państwa 15 miliardów złotych rocznie. To oznacza, że każdy ubezpieczony Polak musi z płaconych przez siebie składek oddawać na nich aż 100 zł miesięcznie.

Choć zaledwie co dwunastego Polaka takie wyliczenia skłaniają do radykalnego podejścia - całkowitej likwidacji wcześniejszych emerytur - to interesująco wygląda rozkład takich opinii w zależności od wieku. Osoby w wieku, który w uprzywilejowanych zawodach uprawnia do wcześniejszej emerytuy, są dwukrotnie bardziej radykalne od reszty Polaków:

Różnice są równie wyraźne jeśli patrzy się na rozkład opinii ze względu na wykształcenie respondentów. Największymi przeciwnikami wcześniejszych emerytur są osoby z wykształceniem zawodowym (11 proc.). W pozostałych grupach odsetek ten wynosi 6-7 proc. Biorąc pod uwagę miejsce zamieszkania, najbardziej negatywnie nastawieni do wcześniejszych świadczeń są mieszkańcy małych miejscowości, do 100 mieszkańców (10 proc.). Na wsi i w dużych miastach przeciwników jest znacznie mniej - odpowiednio 7 i 6 proc.

• ZOBACZ TAKŻE:
• Mundurowi będą uciekać ze służby?
• Wcześniejsze emerytury kosztują nas 27,5 mld zł
• 70 proc. Polaków wybiera wcześniejszą emeryturę
• Na pomostówki wydamy miliardy
• Pomostówki za pół miliarda rocznie
  

Zaledwie co 11 osoba, której przyznano emeryturę w tym czasie, ukończyła ustawowe 65 lat, za to co szósta miała poniżej 55 lat. Wśród grup zawodowych najmłodszymi emerytami byli górnicy, którzy przeciętnie przechodzili na emeryturę w wieku 47,5 lat.

Sprawia to, że według szacunków Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w przyszłym roku zabraknie prawie 52 miliardów złotych na wypłatę świadczeń.

Młodzi emeryci - ilu ich jest?

Zaledwie co trzeci Polak przechodzi na emeryturę w chwili, gdy osiąga wiek emerytalny. Z danych ZUS wynika, że aż 1,1 miliona osób (400 tysięcy mężczyzn i 700 tysięcy kobiet) pobiera emeryturę, mimo że nie osiągnęło ustawowego wieku.

Z badań dla Money.pl wynika, że dla co piątego Polaka obecna sytuacja jest akceptowalna. 19 proc. mężczyzn i 21 proc. kobiet nie zmieniałoby w systemie wcześniejszych emerytur niczego. Podobnie myśli co czwarty (26 proc.) Polak w wieku 25-34 lata, ale już rówieśnicy najmłodszych emerytów (35-44 lata) są zdecydowanie mniejszymi entuzjastami obecnego stanu. Nie przeszkadza on tylko 15-proc. ankietowanym w tej grupie wiekowej.

Co ciekawe, najmniej zwolenników obowiązujący system wcześniejszych świadczeń ma na wsi (16 proc.), w miastach odsetek oscyluje w okolicach 20 proc.

Nadchodzące zmiany w systemie emerytalnym spowodowały, że ubiegły rok był rekordowy pod względem liczby osób, które przeszły na emeryturę. Z danych ZUS wynika, że w 2007 roku na emeryturę przeszło ponad 215 tysięcy Polaków. To ponad dwukrotnie więcej niż rok wcześniej i najwięcej od początku lat 90-tych.

Sondaż telefoniczny Millward Brown SMG/KRC na zlecenie portalu
Money.pl przeprowadzony w dniach 20-23 czerwca na
ogólnopolskiej, reprezentatywnej próbie 1003 respondentów.
Szacunkowy bład pomiaru wynosi +/- 3 proc.