2007-01-18 07:00

Państwo traci miliardy na łączeniu firm

Autor: Daniel Gąsiorowski

Co jakiś czas powracają projekty i pomysły, by konsolidować w gospodarce właściwie wszystko, co się da. Często w połączeniu firm widzi się remedium na wszystkie kłopoty (od finansowych do tych związanych z zarządzaniem).

Gdy projekty konsolidacji dotyczą firm prywatnych, wzbudza to emocje w zasadzie tylko w branży consultingowej. Gdy jednak pomysł łączenia firm zgłasza skarb państwa, problem dotyczy wszystkich podatników.

Zdarza się bowiem, że, decyzje te nie mają wiele wspólnego z rachunkiem ekonomicznym. Swojej niechęci do konsolidacji nie kryje Andrzej Sadowski, wiceprezydent Centrum im. Adama Smitha. "Z perspektywy kilkunastu lat jakie minęły od 1989 roku można zauważyć, że wszystkie pomysły na konsolidację miały na celu maksymalnie odroczyć proces prywatyzacji" - mówi dla Money.pl Sadowski.

Korzyści z połączenia dwóch firm w jedną dużą są oczywiste. Wiadomo - duży może więcej. Fuzja otwiera drogę do oszczędności, zaś firma ma większe możliwości finansowe. Przykładowo, zapewne gdyby nie konsolidacja Petrochemii Płock i CPN, w wyniku której powstał PKN Orlen, dziś płocki koncern nie miał by szans na przejęcie rafinerii w Możejkach. Z drugiej strony, gdy próbuje się łączyć słabe firmy, może to tylko spowodować, że kłopoty jakie przeżywają, staną się jeszcze większe.

Polska podzielona
przez dystrybutorów"Opinia publiczna nie poznawała zwykle bilansu zysków i strat takiej strategii" - mówi Sadowski. Zdaniem ekonomisty, za przykład może posłużyć sektor hutniczy, gdzie nakłady prawdopodobnie się nigdy się nie zwróciły. "Śmiem wątpić, czy jakakolwiek konsolidacja realizowana przez Skarb Państwa zwróciła się" - mówi Sadowski.

Energetyczne łamigłówka

W tej chwili w Polsce największą planowaną fuzją jest konsolidacja branży energetycznej. W jej wyniku być może powstanie największa firma w naszym kraju, choć to nie jest takie pewne. Zgodnie z rządowym programem dla energetyki już w tym roku ma powstać Polska Grupa Energetyczna.

W skład grupy energetycznej Ł2 wchodzą ŁZE i ZE Łódź Teren. Grupa L5 składa się z zakładów: ZORK, ZE Białystok, ZE Warszawa Teren, Lubelskiego ZE i Zamojskiej Korporacji Energetycznej.

W jej skład ma wejść min. spółka Polskie Sieci Elektroenergetyczne, BOT Górnictwo i Energetyka a także Elektrownia Dolna Odra oraz ośmiu dystrybutorów energii z tzw. grup Ł-2 i L-5 i ZE w Rzeszowie.

Projekt nie jest prosty. Po konsolidacji wymienionych firm, z powstałego Polskiego Koncernu Energetycznego ma zostać wyłączony majątek służący do przesyłania energii. Już dziś w strukturach PSE działa spółka zależna PSE Operator, która ma zostać przekazana Skarbowi Państwa w formie dywidendy rzeczowej.

Szacuje się, że majątek PSE Operator stanowić będzie od 40 do 60 proc. wartości całego PSE. Trudno więc szacować jaka będzie wartość rynkowa Polskiego Koncernu Energetycznego.

Paweł Urbański, wiceprezes zarządu PSE szacuje, że może sięgnąć 9,8 mld euro (37,2 mld zł). Na koniec 2005 r. przychody PSE sięgnęły 16 mld zł, zaś dochody BOT blisko 7,5 mld zł. Projekt konsolidacji w ramach którego za 2,5 roku koncern miałby znaleźć się na giełdzie napotyka jednak trudności. Od samego początku trwa nieformalny spór o to, który podmiot powinien być centrum konsolidacji. Współautorem strategii opracowanej w Ministerstwie Gospodarki był obecny prezes PSE, Jacek Socha. Nie trudno więc zgadnąć, że oficjalnie to właśnie PSE ma być głównym podmiotem w nowej strukturze.

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych listy 500 Rzeczpospolitej

Lobby związane z BOT stara się jednak ten stan rzeczy zmienić. 10 stycznia br. związkowcy z Solidarności branży energetycznej ogłosili pogotowie strajkowe. Domagają się cofnięcia decyzji o rozpoczęciu tworzenia największej firmy w sektorze. Czy jest to element wewnętrznej walki o przywództwo w procesie konsolidacji?