2008-02-07 13:00

Łodzią po starych sztolniach

Sztolnia Czarnego Pstrąga w Tarnowskich Górach to wspaniały skansen techniki, która odeszła w przeszłość - odwadniania kopalń. Czynny obecnie odcinek ma 600 m długości i stanowi fragment najdłuższej sztolni odwadniającej w tym rejonie. Otwartą w 1957 r. podziemną trasę turystyczną pokonuje się łodziami. Niedaleko znajduje się druga z podziemnych atrakcji Tarnowskich Gór - trasa turystyczna w Kopalni Zabytkowej Rud Srebronośnych.

Powstanie i rozwój Tarnowskich Gór było związane z odkryciem i eksploatacją rud ołowiowo-srebrowych. W XVI w. osada była największym ośrodkiem górniczym na Śląsku. Dwa wieki później odkryto następne bogate złoża i miasto rozwijało się nieprzerwanie do 1912 r. Sztolnię Czarnego Pstrąga, dziś znajdującą się na terenie prawie 200-hektarowego parku w dzielnicy Repty, zaczęto drążyć w 1821 r. Na początku schodziła na głębokość 56 m i miała ok. 4,5 km długości. Pod koniec XIX w. była najdłuższą sztolnią w regionie - miała prawie 15 km długości. Szerokość chodnika sztolniowego waha się dziś od 1,2 do 2,5 m, wysokość dochodzi do 4 m, a głębokość wody wynosi ok. 1 m.

Pobliska Kopalnia Zabytkowa Rud Srebronośnych to obiekt dawnego górnictwa kruszcowego - unikalny nie tylko w kraju, ale i w całej Europie. Oferuje jedyną w Polsce podziemną trasę turystyczną o długości 1700 m i głębokości 40 m w dawnej kopalni kruszców srebronośnych. Fragment szlaku (270 m) pokonuje się łodziami. Zrekonstruowane wyrobiska pochodzą z XVII i XIX w. Ich największą atrakcją jest Srebrna Komora o powierzchni 500 m2 (przetrwała w pierwotnym stanie) z urokliwym, małym jeziorem. Odtworzono tu stanowisko pracy dawnych górników.

Przed zjazdem w podziemia można zwiedzić wystawę minerałów, narzędzi i urządzeń górniczych, a po wyjeździe skansen maszyn parowych. Pod względem liczby osób zwiedzających turystyczne obiekty podziemne Kopalnia Zabytkowa i Sztolnia Czarnego Pstrąga znajdują się na drugim miejscu w Polsce, tuż po Kopalni Soli w Wieliczce.

kopalnia węgla
kamiennego Królowa LuizaPółtorakilometrowa trasa turystyczna schodząca pod ziemię na głębokość 35 m to główna atrakcja Skansenu Górniczego Królowa Luiza w Zabrzu. Część ekspozycji naziemnej skupia się wokół dawnego szybu Carnall, a podziemna - w pobliżu nieistniejącego już szybu Wilhelmina.

Najcenniejszym zabytkiem naziemnej części skansenu jest jedyna tego typu w Europie parowa maszyna wyciągowa, wyprodukowana w 1915 r. w Niemczech.

Aż do 1990 r. obsługiwała szyb Carnall, dzięki niej windy opuszczano pod ziemię z prędkością 10 m/sek. Nadal odbywają się pokazy jej działania. W muzeum zgromadzono również wiele historycznych pamiątek z nieistniejących już kopalń regionu, m.in. wentylator systemu Guibald z 1907 r., jedyną zachowaną w Polsce bębnową maszynę wyciągową z 1910 r. czy też wspaniałą fontannę w formie rzeźby z 2. połowy XIX w. Przechowanych jest tu aż 32 tys. wartościowych eksponatów.