Elinor Ostrom i Oliver E. Williamson zdobywcami ekonomicznego Nobla
fot: PAP/EPA
aktualizacja 13.00
Elinor Ostrom i Oliver E. Williamson zostali uhonorowani 41. Nagrodą Nobla z ekonomii. Oboje są Amerykanami.
Ostrom została wyróżniona za pokazanie jak własnością wspólną może zarządzać stowarzyszenie użytkowników. Williamsona nagrodzono za teorię rozwiązania konfliktów korporacyjnych.
Elinor Ostrom (na zdjęciu) wykłada na Universytecie Bloomington w Indianie. 76-letnia laureatka jest pierwszą kobietą, która otrzymała ekonomicznego Nobla.
Oliver E. Williamson, pracujący na Uniwersytecie w Berkeley, w Kalifornii, to drugi laureat tegorocznego wyróżnienia dla naukowców-ekonomistów.
Jest on autorem znanych w dziedzinie ekonomii prac dotyczących kosztów transakcji. Był profesorem ekonomii i prawa na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley.
W swoich badaniach Williamson wskazał powtarzające się dla każdego przypadku transakcji tożsame elementy negocjacji i relacji stron umowy.
Jakie były typy przed ogłoszeniem werdyktu?
Kryzys finansowy sprawił, że wysoko stały notowania badaczy gospodarki monetarnej. Ale czarnym koniem w batalii o prestiżowe wyróżnienie byli ekonomiści, pracujący nad stworzeniem modeli pozwalających prognozować ekonomiczne skutki ocieplenia klimatu.
W gronie faworytów do tegorocznego Nobla wymieniano?
- ekspertów w dziedzinie finansów behawioralnych (prawdopodobnymi nominowanymi są Szwajcar Ernst Fehr i Amerykanin Matthew J. Rabin za wkład w rozwój nauki o zachowaniach ekonomicznych w tym preferencjach, współpracy i uczciwości),
- specjalistów od ekonomii środowiskowej (w zakresie zamian klimatycznych wymienia się Williama D. Nordhausa i Martina L. Weitzmana z USA)
- oraz gospodarki monetarnej (John B. Taylor, Mark L. Gertler z USA oraz Hiszpan Jordi Gali).
Pierwszego Nobla w dziedzinie ekonomii przyznano w roku 1969, bo Alfred Nobel nie przewidział nagrody z tego zakresu. Wyróżnienia w innych kategoriach, naukowcy i otrzymują już od 1901 roku.
Stany Zjednoczone to absolutny rekordzista w ekonomicznych Noblach. Z tego kraju pochodzi 41 dotychczasowych laureatów. Laureaci pochodzą też z takich krajów jak: Austria, Francja, Holandia, Indie, Izrael, Kanada, Niemcy, Norwegia, Szwecja, Wielka Brytania, a także ZSRR. Co ciekawe ekonomicznego Nobla do dziś nigdy nie otrzymała kobieta.
W gronie laureatów nie ma też Polaków. Ale wśród nagrodzonych ekonomicznym Noblem w 2007 roku był Leonid Hurwicz. To amerykański ekonomista, który wychował się w Polsce. Razem ze współpracownikami został nagrodzony za prace nad teorią wdrażającą systemy matematyczne w procesy gospodarcze. Dzięki zastosowaniu równań matematycznych i algorytmów pozwala ona ocenić prawidłowość funkcjonowania rynków - mechanism design theory.
- Teoria pomogła określić ekonomistom skuteczne mechanizmy rynkowe, schematy regulacji i procedury wyborów i dziś odgrywa główną rolę w wielu dziedzinach ekonomii oraz w naukach politycznych - podał w uzasadnieniu Centralny Bank Szwecji.
| Lista laureatów ekonomicznego Nobla |
|
2008 Paul Krugman - zgodnie z jego nową geografią ekonomiczną należy zwracać uwagę na wewnętrzne czynniki wzrostu gospodarczego, na to, co jest skumulowane w danym regionie, a nie wyłącznie opierać się na importowanych zasobach, czy to kapitale, czy pracy, czy technologii. 2007 Leonid Hurwicz, Eric S. Maskin, Roger B. Myerson 2006 Prof. Phelps oraz prof. Friedman - za analizę międzyokresowych zależności w polityce. Opracowali dwa modele dotyczące zależności między inflacją a bezrobociem, które mają prowadzić do obniżenia tego ostatniego. 2005 Robert J. Aumannow z Izraela i Thomas C. Schelling - za opracowanie teorii konfliktów w oparciu o teorię gier. 2004 Norweg Finn Kydland i Amerykanin Edward Prescott - za pracę wyjaśniającą w jaki sposób cykle biznesowe wpływają zmiany w polityce ekonomicznej i technologii. 2003 Amerykanin Robert F. Engle i Brytyjczyk Clive Granger - za stosowanie metod statystycznych w gospodarczych sekwencjach czasowych. 2002 Daniel Kahneman z uniwersytetu Princeton i Vernon L. Smith, wykładowca z uniwersytetu w Fairfax - za studia nad psychologicznymi aspektami oceny i podejmowania decyzji w sytuacjach niepewności oraz za studia nad alternatywnymi mechanizmami rynkowymi. 2001 George A. Akerlof, Michael Spence oraz Joseph Stiglitz - za opracowanie w latach 70 podstaw do ogólnej teorii ekonomii informacyjnej przez analizę rynków cechujących się asymetrią informacji. 2000 James J. Heckman i Daniel L. McFadden z Uniwersytetu Kalifornii w Berkeley - za opracowanie teorii i metod szeroko stosowanych w analizie statystycznej zachowań poszczególnych osób i gospodarstw domowych. 1999 Kanadayjczyk Robert A. Mundell - za analizę polityki pieniężnej w warunkach ograniczeń kursów wymiany, a także za analizę optymalnych obszarów walutowych. 1998 Hindus Amarty Sen - za badania nad sposobami postępowania społeczeństw, by racjonalnie gospodarowały swymi zasobami. 1997 Robert C. Merton z Uniwersytet Harvarda i Myron S. Scholes z Uniwersytetu Stanforda w Kalifornii za opracowanie w latach 70 metody wyceny instrumentów pochodnych (Model Blacka - Scholesa). 1996 James A. Mirrlees z Uniwersytetu Cambridge z Wielkiej Brytanii i William Vickrey z Kanady -za opracowanie teorii podejmowania decyzji w warunkach braku pełnej informacji. 1995 Robert E. Lucas Jr. z Uniwersytetu w Chicago - uważany za autora dynamicznej teorii makroekonomii, badającą zachowanie gospodarki jako całości klasycznej. 1994 John C. Harsanyi, pracownika Uniwersytetu Kalifornii w Berkeley, John F. Nash z Uniwersytetu Princeton i Reinhard Selten z Uniwersytetu Bońskiego za przełomowe wobec zastosowania teorii gier w badaniu procesów gospodarczych. 1993 Robert W. Fogel z Uniwersytetu Chicagowskiego i Douglass C. North z Uniwersytetu Waszyngtona - za wkład w odnowę historii gospodarczej przez zastosowanie teorii ekonomicznych i metod jakościowych dla objaśnienia przemian gospodarczych i instytucjonalnych. 1992 Gary S. Becker z Uniwersytetu Illinois - badał zjawiska związane z ludzkimi zachowaniami i interakcjami, w tym również w sferze pozarynkowej. 1991 Ronald Coase - za badania, które wniosły przełomowy wkład w zrozumienie instytucjonalnej struktury gospodarki i wpływ praw własności i kosztów prowadzenia interesów na gospodarkę. 1990 Harry M. Markowitz, William F. Sharpe i Merton H. Miller - za sposób oceny akcji spółek i obligacji oraz własne pomysły na ocenę różnych inwestycji. 1989 Norweg Trygve Haavelmo - za wykorzystanie metod statystycznych w prognozowaniu ekonomicznym. 1988 Francuz Maurice Allais - za wkład do teorii rynków i efektywnego wykorzystania zasobów. 1987 Robert M. Solow - za teorię wzrostu gospodarczego, dowodzącą, że technologia jest najbardziej istotnym czynnikiem rozwoju gospodarczego. 1986 James M. Buchanan Jr. - za teorię włączającą do badań ekonomicznych problem podejmowania decyzji politycznych. 1985 Franco Modigliani - za teorię oszczędzania i finansów korporacji 1984 Richard Stone z Wielkiej Brytanii - za rozwój rachunku dochodu narodowego i narzędzia do mierzenia dochodów i wydatków kraju. 1983 Gerard Debreu - za matematyczny model opisujący w sposób naukowy teorie równowagi ogólnej. 1982 George J. Stigler - za badania nad sposobami działania rynków oraz nad przyczynami i skutkami ich regulowania przez państwo. 1981 James Tobin - za teorię inwestycji, teorię wyboru portfela inwestycyjnego, rolę pieniądza we wzroście gospodarczym, mierniki poziomu dobrobytu. 1980 Lawrence R. Klein - za stworzenie modeli ekonometrycznych do prognozowania fluktuacji gospodarczych. 1979 Arthur Lewis z Wielkiej Brytanii i Theodore W. Schultz z USA - za analizę procesów ekonomicznych w krajach rozwijających się. 1978 Herbert A. Simon - za badania dotyczące sposobu podejmowania decyzji ekonomicznych. 1977 James E. Meade z Wielkiej Brytanii i Bertil Ohlin ze Szwecji - za wkład w teorię handlu międzynarodowego. 1976 Milton Friedman - za wkład w teorię konsumpcji, stabilizacji makroekonomicznej oraz ponowne sformułowanie ilościowej teorii pieniądza. 1975 Tjalling C. Koopmans z USA i Leonid Vitaliyevich Kantorovich z ZSRR - za prace poświęcone efektywnej alokacji i wykorzystaniu zasobów gospodarczych. 1974 Friedrich August von Hayek z Austrii i Gunnar Myrdal ze Szwecji - za teorię monetarną i analizę współzależności czynników ekonomicznych i społecznych. 1973 Wassily Leontief z USA - za stworzenie i zastosowanie metody nakładów i wyników. 1972 Kenneth J. Arrow z USA i John R. Hicks z Wielkiej Brytanii - za opracowanie sposobów modelowania współzależności między cenami i rozmiarami produkcji dóbr oraz między cenami a podażą czynników produkcji. 1971 Simon Kuznets - za wykorzystanie miernika produktu narodowego brutto do opisu i interpretacji wzrostu gospodarczego w długich okresach czasu. 1970 Paul A. Samuelson - za wkład w naukową analizę teorii ekonomicznych. 1969 Jan Tinbergen i Ragnar Frisch - za pionierskie prace z zakresu ekonometrii. |
ZOBACZ TAKŻE INNE WIADOMOŚCI O TEGOROCZNYCH NOBLACH:
- Świat podzielony po Noblu dla Obamy
- Noble z fizyki za nowe technologie
- Przyznano Nagrodę Nobla z chemii
- Medyczne Noble za badania chromosomów
| JAK WYBIERA SIĘ LAUREATA EKONOMICZNEGO NOBLA? |
| Proces przyznania ekonomicznego Nobla zajmuje ponad rok. Komitet rozsyła formularze o do 3 tys. profesorów uniwersyteckich na całym świecie, dotychczasowych Laureatów Nagrody oraz członków Szwedzkiej Królewskiej Akademii Nauk. Zgłoszenia wpływają do lutego. Po wstępnym wyborze kandydatów do maja prowadzone są konsultacje z ekspertami, ocena osiągnięć prac kandydatów. Do sierpnia powstaje rekomendacja Komitetu Nagrody Nobla przedstawiana na forum wszystkich członków Szwedzkiej Królewskiej Akademii Nauk. Sekcja Ekonomiczna Akademii głosuje na zasadzie większości głosów. Nazwisko laureata podawane jest w październiku. |
| Sebastian Gawłowski/(AF) |  |
I znów Amerykanie z ekonomii pomimo tego, że wywołali
ogólnoświatowy kryzys finansowy. Nobla z ekonomii powinien w tym
roku dostać niejaki Madock, ten który zrobił w bambuko tak wielu
światłych ludzi z tzw. świecznika; tych ludzi którzy mieli
bardzo dobrych doradców finansowych a mimo to dali się orżnąć na
jakieś kilkadziesiąt miliardów dolarów (57?) lub zarząd banku
Leman Brothers!
To wielki zawód dla Polski, ponieważ Nobla z ekonomii powinien
otrzymać Lech Kaczyński za otwarcie nowojorskiej giełdy.
Pierwsza kobieta dostała Nobla.... pierwsza kobieta, która nie
doprowadziła do bankructwa mężczyzny... :)
Pierwsza kobieta dostała Nobla.... pierwsza kobieta, która nie
doprowadziła do bankructwa mężczyzny... :)
Gratulacje dla pani Ostrom i przede wszystkim dla banku Szwecji,
który miał odwagę uhonorować kandydatów niemyślących schematami
i dogmatami.
gospodarowanie własnością wspólną jest niemożliwe, co wykazał
w 1922 r. Ludwig von Mises w dziele "Socjalizm" - przy braku
własności prywatnej nie można prowadzić racjonalnej
kalkulacji i alokacji zasobów.
Zresztą patrząc na nominowanych, można się załamać, jeśli w
ogóle ktoś poważnie rozpatruje "ekonomię środowiskową".
Jedyną sensowną szkołą w ekonomii jest szkoła austriacka,
której ekonomiści już dawno przewidzieli dzisiejszy kryzys,
której metodologia pozwala na analizę realnego ludzkiego
działania, a nie oderwanych od rzeczywistości modeli, i
której teorie są w stanie prawidłowo opisać funkcjonowanie
realnej gospodarki i przyczyny kryzysów.