2011-07-25 06:05

fot: PAP/Marcin Kaliński

Ulżymy kredytobiorcom, nie podniesiemy podatków - obiecuje Money.pl Jacek Rostowski

Autor: Rozmawiał Łukasz Pałka

- Dług publiczny w relacji do PKB przestał rosnąć, a w przyszłym roku zacznie spadać - mówi w ekskluzywnym wywiadzie dla Money.pl minister finansów Jacek Rostowski.

W rozmowie z Money.pl Jacek Rostowski opisuje, w jaki sposób rząd zamierza pomóc osobom zadłużonym we frankach szwajcarskich. Przekonuje również, że finanse publiczne Polski są w dobrym stanie i grecki wirus nam nie grozi. Broni reformy OFE i deklaruje, że nie będzie więcej podnosił podatków.

Money.pl: Czy rząd ma plan, by pomóc posiadaczom kredytów we frankach szwajcarskich, którzy mocno odczuwają ostatnie umocnienie tej waluty?

Jacek Rostowski, minister finansów: Rzecz jasna nie mamy możliwości, by bezpośrednio zmniejszyć zadłużenie takich osób w złotych, bo to nie polski rząd ustala kurs franka szwajcarskiego do złotego. PO stworzyła natomiast projekt ustawy, który powinien nieco ułatwić życie posiadaczom zobowiązań w walutach obcych.

Co on zakłada?

Chochołowski: Świetnym pokerzystą jest minister Jacek Rostowski. Ile już wygrał?
Wszystkie osoby, które mają kredyty w walucie obcej, czyli przede wszystkim we frankach szwajcarskich, będą mogły spłacać raty bezpośrednio tą walutą. Będą ją mogły wcześniej nabyć na przykład w kantorze. Dzięki temu ukrócimy nieprzejrzyste działania niektórych banków, które stosują bardzo wysokie spready walutowe.

Ale takie rozwiązanie już przecież funkcjonuje.

Rzeczywiście, zostało wprowadzone ponad rok temu przez Komisję Nadzoru Finansowego. Ale rekomendacja KNF dotyczy tylko kredytów zaciągniętych już po tym, jak weszła ona w życie, czyli od 2010 roku. Nasz projekt przewiduje zmianę ustawy tak, by ze zmiany mogły skorzystać również osoby, które zaciągnęły zobowiązania wcześniej.

Czy posiadacz takiego kredytu będzie mógł pójść do banku i powiedzieć, że od dziś spłaca go frankami? Co z aneksami do umów, za które część banków pobiera duże opłaty?

Właśnie chodzi o to, by aneksy w tym wypadku były bezpłatne.

Wierzy Pan, że takie zmiany uda się wprowadzić?

I to dość szybko. Myślę, że zmiany wejdą w życie jeszcze przed końcem tej kadencji.

Jak długo Pana zdaniem frank będzie tak mocny, znacznie wpływając na wzrost zadłużenia posiadaczy kredytów we frankach?

Nie moją rolą jest przewidywanie kursów. Nie wierzę jednak, by w dłuższej perspektywie szwajcarska waluta utrzymała się na tak wysokim poziomie jak z początku zeszłego tygodnia. Dlatego kredytobiorcy powinni teraz zachować spokój i nie panikować. W tym kontekście bardzo niepokoi mnie pomysł PiS-u, który chciałby dopuścić seryjne przewalutowywania kredytów. To nic innego jak groźne zachęcanie ludzi do przewalutowania na złote w najgorszym dla nich momencie, gdy wartość franka rośnie. A później do przewalutowania na franka kiedy jego wartość spada.

Należy pamiętać, że zmiany trendu często następują właśnie po ich największym nasileniu się. Dlatego takie kolejne zmiany mogłyby szybko doprowadzić kredytobiorców do bankructwa. Tymczasem w średnim okresie możemy się spodziewać osłabienia franka, co spowoduje jednocześnie spadek zadłużenia.

W 2009 roku, by umocnić złotego wobec euro, rząd sprzedawał na rynku środki unijne. Czy można sobie wyobrazić podobny scenariusz w odniesieniu do franka?

Jeśli euro osiągnie 5 złotych, będzie interwencja rządu
Już to robimy, bo obecnie wszystkie środki unijne są sprzedawane na rynku. Jednak ustalenie kursu złotego do franka wymagałoby najpierw skutecznej walki o pożądany kurs franka do euro. A taka operacja w praktyce jest możliwa tylko dla władz szwajcarskich.

To co możemy zrobić, to wywierać presje na strefę euro aby opanowała swój kryzys. To się w pewnej mierze już udało i dość szybko się odbiło na kursie franka.

Kryzys w strefie euro wpływa niekorzystnie nie tylko na kredytobiorców, ale również na finanse naszego państwa. W budżecie na ten rok zapisano, że obsługa długu zagranicznego będzie kosztować 8,8 miliarda złotych. Ta kwota może się zwiększyć?

Mamy dość znaczące zadłużenie w euro, ale znikome we frankach szwajcarskich. Nawet jeżeli jego koszt będzie wyższy, to nie wpłynie to w istotny sposób na wynik budżetowy. Co więcej, jesteśmy dość dobrze przygotowani na obecny kryzys strefy euro.

Skąd taka pewność?

Bo od ponad roku przygotowujemy się. W tej chwili mamy zabezpieczone 80 procent wszystkich potrzeb pożyczkowych budżetu na ten rok. Mamy dostęp do elastycznej linii kredytowej Międzynarodowego Funduszu Walutowego. Ten dostęp przedłużyliśmy i podwyższyliśmy limit tej linii do 30 miliardów dolarów w styczniu tego roku, właśnie na wypadek kryzysu w strefie euro. Jesteśmy także w trakcie najszybszej w Europie konsolidacji finansów publicznych (z wyjątkiem krajów otrzymujących pomoc UE). Dzięki temu w tym roku dług publiczny w relacji do PKB przestał rosnąć, a w przyszłym roku zacznie spadać. Dowodem na to, że możemy być relatywnie spokojni jest również to, że Polska jest wiarygodna w oczach inwestorów. Widać to po naszych obligacjach, które nie reagują negatywnie na całe to zamieszanie.

Polska weźmie udział w pomocy dla Grecji?

Wpompują 160 mld euro w Grecję. UE nie da już nikomu więcej.
Byliśmy na to gotowi, bo uważamy, że stabilność strefy euro jest również w żywotnym interesie Polski, podobnie jak samo nasze członkostwo w Unii Europejskiej. A kłopoty strefy euro mogą zagrozić stabilności politycznej również całej Wspólnoty. Dlatego chcieliśmy uczestniczyć w pomocy za pośrednictwem Europejskiego Mechanizmu Stabilności Finansowej. Chodziło o udział w postaci gwarancji pożyczkowych dla Grecji, nie gotówki.

W jakiej kwocie?

Proporcjonalnej do naszego udziału w PKB Unii. Konkretnej kwoty nigdy nie ustalono, bo Wielka Brytania się sprzeciwiła i w efekcie - zgodnie z zasadą, że albo wszyscy uczestniczą w tym mechanizmie albo nikt - nie został on uruchomiony dla Grecji. W takiej sytuacji nie przewiduję, by Polska bezpośrednio angażowała się w pomoc, choć byliśmy na to gotowi. Pośrednio natomiast pomagamy Grecji uczestnicząc w Międzynarodowym Funduszu Walutowym.

A dlaczego właściwie nie pozwolić Grecji na bankructwo?

Balcerowicz: Grecji pomoże bankructwo
Bo to nie jest w niczyim interesie. I dlatego domagamy się od krajów strefy euro wzajemnej solidarności. Grecja jest żywotnie zainteresowana reformami i prywatyzacją, by wyjść z kłopotów, a strefa euro jest zainteresowana zachowaniem za wszelką cenę własnej stabilności. Solidarność to nie żadna jałmużna, lecz dobrze pojęty własny i wspólny interes. Widzę, że wreszcie zaczyna to docierać do wszystkich krajów strefy euro.

Oczywiście, po ostatnim szczycie państw strefy euro widać, że w grę wchodzi kontrolowana niewypłacalność Grecji z udziałem wierzycieli prywatnych. Ale to zupełnie co innego niż niekontrolowane bankructwo tego kraju. Najważniejsza jednak jest decyzja podjęta we czwartek, którą proponowałem dwa tygodnie temu, by obniżyć oprocentowanie pomocy dla Grecji Irlandii i Portugalii z prawie 6 do około 3,5 procent. Dzięki temu, te kraje będą miały prawdziwą szansę, by poradzić sobie ze swoim długiem - będą mogły wyjść z pułapki zadłużenia.

Na następnej stronie przeczytasz, dlaczego minister Jacek Rostowski uważa, że polskie finanse publiczne są w dobrym stanie