2005-12-27 14:04

fot: BartCo/iStockphoto

Planowanie życia a długoterminowe oszczędzanie

Łatwiej przez życie iść z gotowym planem. Planowanie własnego losu kojarzy się nam z odpowiedzialnością i efektywnością. Człowiek planujący swój los – wie czego chce. Stąd stereotyp amerykańskiego wychowania, od maleńkości dziecko wie, co będzie robiło w przyszłości i wszelkie pośrednie cele i działania w życiu są niejako podporządkowane temu nadrzędnemu celowi. Dzięki takiemu podejściu osiąga ono znacznie więcej niż jego rówieśnicy... w naszym kraju.

Planowanie życia nie jest jakimś bezdusznym mechanizmem powodującym dehumanizację życia ludzkiego. Nie mylmy planowania z mechanizacją życia. Nie chodzi przecież o niewolnictwo a o większą wolność. Bo tak naprawdę świadome planowanie jest źródłem osiągania większej wolności. Postępując chaotycznie jesteśmy niewolnikami braku alternatyw. Postępując planowo mamy wybór osiągnięcia znacznie ambitniejszych i ciekawszych celów, ich gama jest znacznie bogatsza. Jedyna niedogodność to czas osiągnięcia celu. Ale tu już wkraczamy w kwestię braku cierpliwości.

W parze z planowaniem nieodzowne wydaje się długoterminowe oszczędzanie. Tak naprawdę planowanie życia staje się kolejnym motywem dla oszczędzania w dłuższym okresie. Z drugiej strony oszczędzanie staje się efektywnym sposobem osiągnięcia zakładanych w planie celów pośrednich. Jeśli edukacja jest w naszym planie, celem pośrednim osiągnięcia wysokiego poziomu stabilizacji (kolejny cel pośredni), to oszczędzanie na ten cel wydatnie wspomaga osiągnięcie celów kolejnych.

Każdy brak planowania wiąże się z niepotrzebną utratą efektywności. Prawdopodobieństwo uzyskania optymalnych efektów bez planowania jest minimalne. Oczywiście kwestią dyskusji pozostaje fakt optymalnego podejmowania decyzji. Nie zawsze nasze plany są dla nas optymalne. Generalnie często musimy je weryfikować, dostosowywać do zmieniających się warunków zewnętrznych. Nie mamy bowiem wpływu na te warunki, lecz możemy się do nich z naszym planem elastycznie dostosowywać.

Dochodzimy do pewnego paradoksu – nasz długoterminowy plan tak naprawdę składa się z szeregu krótkoterminowych poprawek Jest to jednak w dalszym ciągu racjonalne postępowanie nie mające nic wspólnego z chaosem przypadku. Elementem stałym jest z pewnością długoterminowe oszczędzanie, jednak tak samo jak do zmieniających się elementów rzeczywistości dostosowujemy nasz plan, tak samo zmieniające się warunki otoczenia wpływają na zyski i ryzyko naszych oszczędności. Musimy o tym pamiętać.