Notowania

książki
06.10.2010 13:57

"Samuel Zborowski" - nowa książka Rymkiewicza

Bohaterem najnowszej książki Jarosława Marka Rymkiewicza, która właśnie trafia do księgarń, jest Samuel Zborowski, jeden z bohaterów polskiego mitu wolności, wolności rozumianej jako podstawowe prawo obywateli Rzeczpospolitej szlacheckiej.

Podziel się
Dodaj komentarz

*Bohaterem najnowszej książki Jarosława Marka Rymkiewicza, która właśnie trafia do księgarń, jest Samuel Zborowski, jeden z bohaterów polskiego mitu wolności, wolności rozumianej jako podstawowe prawo obywateli Rzeczpospolitej szlacheckiej. *

W swojej nowej książce Jarosław Marek Rymkiewicz wyprawia się w XVI stulecie, aby opowiedzieć o życiu i śmierci Samuela Zborowskiego, kalwinisty, hetmana kozackiego i królewskiego rotmistrza, bohatera dramatu Juliusza Słowackiego "Samuel Zborowski". W 1574 roku, w czasie uroczystości koronacyjnych Henryka Walezego na Wawelu, Zborowski zabił czekanem kasztelana przemyskiego Andrzeja Wapowskiego i został za to skazany na banicję.

Zborowski schronił się na dworze Stefana Batorego w Siedmiogrodzie i choć pomógł mu później objąć tron Polski, potem zaangażował się w spisek przeciwko królowi. Batory został ostrzeżony przez wojewodę sieradzkiego Olbrachta Łaskiego o przygotowaniach do zamachu na jego osobę. Samuela Zborowskiego pojmano i skazano na śmierć, został ścięty 26 maja 1584 na dziedzińcu zamku wawelskiego. Wywołało to oburzenie szlachty, która wyrok na Zborowskim uznała za przejaw królewskiej tyranii.

Powołany w 1585 sąd sejmowy rozpoczął rozpatrywanie skargi Zborowskich na naruszenie wolności szlacheckiej, ponieważ ich zdaniem krewny został stracony bez sądu i z pogwałceniem praw Rzeczypospolitej. Senat poparł jednak w tym sporze Batorego uznając, że dowody spisku Samuela Zborowskiego były ewidentne, a władca działał w stanie wyższej konieczności. Na dodatek, podważona została wiarygodność jednego z powodów - brata Samuela, Krzysztofa, gdy wyszło na jaw, że on sam nasyłał skrytobójców na króla. Nastawiona przeciwko królowi izba poselska, nie przyjęła tego werdyktu do wiadomości.

Podobnie jak Juliusz Słowacki, Rymkiewicz uważa, że to właśnie wtedy, w czasie sądu nad Zborowskim, ukształtowało się polskie poczucie wolności, stające się podstawową racją bytu każdego Polaka. Rymkiewicz zastanawia się, co zostało z tego ideału i jak się on przekształca. Wykazuje, że mit polskiej tolerancji nie wytrzymuje konfrontacji ze źródłami historycznymi, które wprost roją się od opisów palenia na stosach, wbijania na pal, ćwiartowania, ścinania i wypędzania - innowierców i katolików, cudzoziemców i Polaków. Swoją opowieść o rycerskiej Polsce i dawnych Polakach - tak różnych od naszych o nich wyobrażeń - Rymkiewicz przeplata fragmentami o Heraklicie i Nietzschem, a także o tym, co pił Jan Kochanowski, kiedy siedział pod lipą, i o tym, co widać z okna domu pisarza w Milanówku.

Książka "Samuel Zborowski" ukazała się nakładem wydawnictwa Sic! (PAP)

aszw/ abe/ jra/

Tagi: książki, wiadomości, pap
Źródło:
PAP
komentarze
+1
+1
ważne
smutne
ciekawe
irytujące
Napisz komentarz