Różnice kursowe muszą być ustalane odrębnie dla każdej transakcji

Zgodnie z art. 15a ust. 1 ustawy o PDOP różnice kursowe zwiększają odpowiednio przychody jako dodatnie różnice kursowe albo koszty uzyskania przychodów jako ujemne różnice kursowe w kwocie wynikającej z różnicy między wartościami określonymi w ust. 2 i 3. W art. 15a ust. 2 i 3 zostały określone przypadki, w których powstają dodatnie oraz ujemne różnice kursowe.

Ustawa jednak nie wskazuje szczegółowo zasad zaliczania różnic kursowych do przychodów lub kosztów uzyskania przychodów. W związku z tym pojawia się wątpliwość czy możliwe jest zastosowanie uproszczonej kalkulacji różnic kursowych polegającej na zsumowaniu wszystkich powstałych różnic kursowych i zaliczeniu otrzymanej wartości odpowiednio do przychodów lub kosztów uzyskania przychodów.

Kwestia ta stała się podstawą rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2011r., sygn. akt II FSK 185/10. Spółka zwróciła się do organów podatkowych z pytaniem w zakresie możliwości zastosowania wyżej wspomnianej (uproszczonej) kalkulacji różnic kursowych. W opinii podatnika użycie przez ustawodawcę sformułowania _ kwota _ w treści art. 15a ust. oznacza, że chodzi tu o jedną wartość będącą sumą wartości określonych zgodnie z art. 15a ust. 2 i 3.

Ze stanowiskiem podatnika nie zgodził się organ podatkowy argumentując to tym, że różnice kursowe tworzą w rachunku podatkowym odrębne pozycje. Tym samym różnice kursowe powinny być ustalane odrębnie dla każdej operacji gospodarczej. Prawidłowość stanowiska organu podatkowego potwierdził ostatecznie NSA. Według NSA: _ Nie powinno być wątpliwości co do tego, że operując pojęciem przychodów i kosztów ich uzyskania (zwiększenia przychodów albo kosztów, o których mowa), ustawodawca posłużył się pojęciami odzwierciedlającymi rzeczywisty przebieg zdarzeń gospodarczych (poszczególnych transakcji), nie pozostawiając wyboru takiego wariantu rozliczenia, który będzie najkorzystniejszy dla konkretnego podatnika. (...) Wnioskom wyprowadzanym z brzmienia sformułowań: _ kwota _ i _ różnica między wartościami _, a także spójnika _ albo _, można przeciwstawić okoliczność, iż ustawodawca uznał za celowe zamieszczenie w art. 15a ust. 1 u.p.d.o.p. wyrażenia _ różnice kursowe _. Liczba mnoga tego określenia stwarza podstawę dla
tezy, iż różnice kursowe należy obliczać oddzielnie dla każdej operacji, po to by dla potrzeb rozliczenia podatkowego oddać wiernie jej charakter _. Sąd podkreślił, że stosowanie przedstawionego przez spółkę uproszczenia przy obliczaniu różnic kursowych może prowadzić do zniekształcenia podstawy opodatkowania.

Wobec powyższego, powołując się na omówiony wyrok NSA, zasadne jest stwierdzić, że przedsiębiorcy strefowi nie mogą stosować uproszczenia w zakresie rozliczania różnic kursowych. Podatnik zobowiązany jest do ustalania różnic kursowych odrębnie dla poszczególnych transakcji i zaliczania poszczególnych różnic kursowych odrębnie odpowiednio do przychodów bądź kosztów uzyskania przychodów.