Spis z natury przy rozpoczęciu działalności gospodarczej

Zgodnie z przepisem zawartym w §27 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów wraz z założeniem działalności konieczne jest przeprowadzenie spisu z natury, w którym ujęte zostaną towary handlowe, materiały podstawowe i pomocnicze, półwyroby, produkcja w toku, wyroby gotowe oraz braki i odpady. Co ważne, sporządzając taki remanent podatnik nie obowiązku informowania o tym fakcie naczelnika urzędu skarbowego. Jest to wyjątek, ponieważ w każdej innej sytuacji, jeśli przedsiębiorca chce przeprowadzić spis z natury w trakcie roku podatkowego, jego obowiązkiem jest właśnie zgłoszenie naczelnikowi takiego działania.

Ujmując wszystkie wymienione powyżej elementy w remanencie początkowym, przedsiębiorca musi pamiętać o odpowiedniej ich wycenie. Możliwy jest w tej sytuacji wybór jednej z dwóch metod określenia wartości towarów i materiałów. Pierwsza z nich opiera się na określeniu rzeczywistej ceny zakupu albo nabycia. Druga natomiast pozwala na wycenę na podstawie cen rynkowych poszczególnych elementów, jeżeli te w danym momencie są niższe od ceny zakupu lub nabycia.

Może zdarzyć się także sytuacja, że przedsiębiorca zaczynający działalność nie będzie posiadał żadnego z elementów, które należałoby ująć w spisie z natury. W praktyce w niektórych firmach - np. usługowych - materiały i towary nigdy nie pojawiają się na stanie. W takiej sytuacji spis z natury także powinien zostać jednak sporządzony, a jego wartość będzie po prostu zerowa.

Wartość przeprowadzonego spisu z natury podatnik powinien uwzględnić w swojej książce przychodów i rozchodów. Choć w przepisach nie zostało dokładnie określone, w jaki sposób należy tego dokonać, w praktyce przyjęto, że remanent należy wpisać do 10 kolumny książki, przeznaczonej właśnie na księgowanie zakupu towarów handlowych i materiałów podstawowych.

Trzeba jednakże pamiętać, że wprowadzenie remanentu do książki przychodów i rozchodów nie jest jednoznaczne z uwzględnieniem jego wartości podczas wyliczania zaliczek na podatek dochodowy. Wartość spisu z natury uwzględnia się dopiero wtedy, gdy przeprowadzony zostanie spis z natury kolejny. Najczęściej taka sytuacja będzie miała miejsce na zakończenie roku podatkowego, choć podatnik ma prawo przeprowadzić remanent wcześniej. Wtedy trzeba pamiętać jednak o - już wcześniej wspomnianej - konieczności zgłoszenia tego faktu naczelnikowi urzędu skarbowego.

Jak więc widać, spis z natury, mimo iż dla początkującego przedsiębiorcy może wydawać się ciężkim obowiązkiem, w praktyce wcale nie jest trudny. Ważne jedynie, aby zapoznać się w jego kwestii z podstawowymi przepisami.