NCSS: Kluczowe jest sformułowanie strategii dla bezpieczeństwa energetycznego
Zagrożeniem dla bezpieczeństwa energetycznego Polski są m.in. trudności z określeniem polityki handlowej Federacji Rosyjskiej i oszacowaniem skutków polityki klimatycznej Unii Europejskiej. Kluczowe jest sformułowanie jednoznacznej strategii energetycznej państwa w formie ustawy, wynika z raportu "Bezpieczeństwo energetyczne RP - o stanie bezpieczeństwa polskiej gospodarki paliwowej", przygotowanego przez Narodowe Centrum Studiów Strategicznych (NCSS) na podstawie opinii wyrażonych podczas panelu eksperckiego.
"Po pierwsze pewnych trudności może przysporzyć określenie polityki handlowej Federacji Rosyjskiej. Obecnie stosunki gospodarcze i polityczne z tym państwem są napięte, a bilans wymiany handlowej jest dla Polski niekorzystny. W odpowiedzi na międzynarodowe sankcje nałożone na Federację Rosyjską po zajęciu Krymu Rosja skutecznie blokuje import towarów z terenu wybranych państw, w tym z Polski. Obecny bilans wymiany handlowej z Rosją utrzymywał się będzie do czasu poprawy stosunków dyplomatycznych, ale nie ma gwarancji, że nie zostanie podtrzymany dłużej" - czytamy w raporcie.
Eksperci nie widzą też możliwości jednoznacznego oszacowania skutków prowadzonej w Unii Europejskiej polityki klimatycznej i działań nastawionych na ograniczenie zużycia energii i paliw kopalnych. Ich zdaniem, w długiej perspektywie można spodziewać się nawet przyspieszonego spadku zapotrzebowania na paliwa produkowane z ropy naftowej, wraz ze wzrostem udziału w rynku paliw odnawialnych oraz napędów alternatywnych, przy czym polskie firmy paliwowe nie są przygotowane na tego typu zmiany i nowe potrzeby rynku.
"Po wtóre, nie sposób także przewidzieć, jak światowy rynek paliwowy zareaguje na kolejne postępy w realizacji strategii państw-eksporterów ropy naftowej w obszarze zwiększania sprzedaży produktów ropy naftowej zamiast samego surowca" - czytamy dalej.
W przypadku zwiększenia importu gotowego paliwa i nasycenia rynku wewnętrznego UE oraz dalszego zaostrzania limitów emisyjnych na terytorium Wspólnoty prawdopodobne jest, że zamykane będą kolejne rafinerie. Może to oznaczać likwidację jednej z polskich rafinerii.
Powodem do niepokoju są także ograniczone zasoby własne Polski. Złoża ropy naftowej przy obecnym poziomie eksploatacji nie są w stanie pokryć wewnętrznego zapotrzebowania w dłuższej perspektywie. W związku z tym dywersyfikacja dostaw ma znaczenie zasadnicze.
"Polska musi ponadto dążyć do zablokowania niekorzystnych dla naszej gospodarki oraz bezpieczeństwa energetycznego decyzji UE w zakresie polityki klimatycznej. Należy w tym zakresie rozważać wszelkie opcje, w tym również użycie weta. Polski węgiel musi pozostać kluczowym elementem naszej energetyki, szczególnie, że technologia gazyfikacji węgla może wraz z upływem czasu stać się ekonomicznie opłacalna" - wskazano także w opracowaniu.
Eksperci uważają za konieczną jednoznaczną decyzję o budowie elektrowni atomowej, przy czym ogromne znacznie ma tutaj uwzględnienie w kosztach budowy systemu obrony przeciwrakietowej i przeciwlotniczej, który ochraniałby nasze instalacje nuklearne.
Duże znaczenie ma poprawa relacji z sąsiadami. Konieczny jest też audyt działań, w tym ustawodawczych, w zakresie wydobycia gazu łupkowego w Polsce i dokonanie analizy możliwości reanimowania tego projektu.
Kluczowe znaczenie ma, zdaniem ekspertów, sformułowanie jednoznacznej strategii energetycznej państwa w formie ustawy i bezwzględne egzekwowanie jej zapisów tak od organów państwa, spółek skarbu państwa i firm prywatnych.
"Przyszła strategia energetyczna i strategia paliwowa państwa powinny uwzględnić ewentualną możliwość konsolidacji polskich przedsiębiorstw rafineryjnych z uwzględnieniem potencjalnych negatywnych i pozytywnych następstw. Dwie zasadnicze drogi rozwoju zakładają możliwość pełnej liberalizacji rynku paliw oraz rezygnacji z własnego przemysłu rafineryjnego na rzecz podmiotów zewnętrznych - jak to uczyniono w Czechach [...] Druga droga rozwoju oznacza zabezpieczenie interesu narodowego poprzez utrzymanie kontroli państwa nad przedsiębiorstwami naftowymi oraz umacnianie ich pozycji krajowej i regionalnej" - napisano także w materiale.
