PwC: Nowa matryca stawek VAT to pozytywna zmiana dla firm

Główne zmiany w projekcie ustawy polegają przede wszystkim na rezygnacji z PKWiU 2008 w obrocie towarowym oraz określenie poziomu stawek VAT w oparciu o Nomenklaturę Scaloną (CN), co oznacza odejście od stosowanej od lat w Polsce klasyfikacji statystycznej.

"Oznacza to odejście od lat klasyfikacji statystycznej i drastyczne skrócenie wielkości załączników określających obniżone stawki VAT. Nomenklatura Scalona jest klasyfikacją szeroko wykorzystywaną dla potrzeb VAT w krajach europejskich" - powiedział dyrektor działu prawno-podatkowego Jakub Matusiak podczas spotkania z dziennikarzami.

Według nowych przepisów, obowiązywać będzie jedna stawka podatku w ramach tej samej grupy asortymentowej. Natomiast obecnie, zgodnie z klasyfikacją PKWiU 2008 w powiązaniu z brzmieniem przepisów ustawy o VAT, produkty nawet z tej samej grupy towarowej mogą mieć różne stawki VAT. Na przykład stawka VAT na pieczywo w zależności od różnych "niuansów" klasyfikacyjnych może wynosić 5%, 8% lub 23%.

"Jest to zmiana rewolucyjna i z pewnością ułatwia ona życie przedsiębiorcy. Wątpliwości budzi jednak pewna uznaniowość i brak jednolitego klucza, według którego w celu ujednolicenia stawek VAT część towarów - jak określa to MF - 'równana' jest w dół (owoce, orzechy, jogurty, pieczywo, ciastka), a część w górę (np. niegazowane napoje zawierające co najmniej 20% soku owocowego lub warzywnego)" - uważa Matusiak.

Według niego, tym kluczem nie jest na pewno promowanie zdrowej żywności - np. 5-proc. stawka VAT w miejsce dotychczas stosowanej wyższej stawki na pieczywo i ciastka konserwowane.

"Nie jest, albo przynajmniej nie zawsze jest nim również logika asortymentowa np. soki owocowe 100% mają 5% VAT, napoje zawierające co najmniej 20% soku owocowego - 23% VAT, napoje gazowane - 23% VAT, a woda - 23%. Wydaje się, że jedynym kluczem jest matematyka budżetowa, która nie pozwoliła MF 'równać' tylko w dół" - dodał Matusiak.

Jego zdaniem, z punktu widzenia producentów istotne jest m.in. to, aby nie musieli oni konkurować różnymi stawkami VAT w tych samych grupach towarowych.

Matusiak podkreślił, że Nomenklatura Scalona dotyczy tylko obrotu towarowego (nie ma w niej usług). Z tej przyczyny PKWiU pozostanie właściwą klasyfikacją dla VAT w usługach, lecz zostanie zaktualizowana do wersji 2015.

Projekt ustawy o VAT wprowadza także Wiążącą Informację Stawkową (WIS), która ma wspierać podatników we właściwej klasyfikacji towarów i usług dla celów VAT. Według ekspertów z PwC, WIS ma funkcjonować na wzór indywidualnych interpretacji podatkowych, a organy klasyfikacyjne będą posiadać uprawnienia do badań laboratoryjnych klasyfikowanych towarów.

"Co ważne, zmiana przepisów pociąga za sobą konsekwencję w postaci utraty ważności przez dotychczas wydane stawkowe interpretacje. Przedsiębiorca musi wziąć to pod uwagę i przygotować się do tego" - podkreślił Matusiak.

Manager Tax & Legal Department w PwC Piotr Bielicz zwrócił uwagę, że przepisy wchodzą od 1 stycznia 2020 r., ale podatnicy o WIS będą mogli występować już od 1 kwietnia 2019 r.

"MF zostawiło pewną furtkę czasową, aby przedsiębiorcy mogli się przygotować. Oficjalnie czas na wydanie WIS to 3 miesiące, ale ze względu na ewentualne badania laboratoryjne może to potrwać nieco dłużej" - powiedział Bielicz.

Matusiak zwrócił także uwagę, że w świetle tej ustawy nie widać propozycji ze strony MF powrotu w najbliższej przyszłości do poziomu stawki podatku VAT do 22% z obecnych 23%.