5 metod Kuby Podszywacza, które wciąż działają. Sprawdź, jak je rozbroić

Podszywanie się pod znajomych, presja czasu i prośba o szybki kod BLIK – to schemat znany tysiącom ofiar cyberoszustów. W ogólnopolskiej kampanii edukacyjno-społecznej, realizowanej wspólnie z Komendą Główną Policji i przy zaangażowaniu Macieja Musiałowskiego – "Metoda na Podszywacza" BLIK w prosty sposób pokazuje, jak działa ten mechanizm i jak się przed nim bronić.

Jednym z najczęstszych scenariuszy oszustwa jest wiadomość od "znajomego": "Hej, to ja! Mam pilną sprawę". Podszywacz wykorzystuje przejęte konto w mediach społecznościowych i zaczyna od emocjonalnego tonu. Wie, że presja czasu i zaufanie do nadawcy usypiają czujność.

Taka "prośba o pomoc" często dotyczy szybkiego przesłania BLIKA. Kod ma zostać podany natychmiast, zanim zdążysz pomyśleć. Oszuści liczą na odruchowe działanie, zakładając – często niestety słusznie – że nie zweryfikujesz tożsamości nadawcy i nie skontaktujesz się z nim innym kanałem.

Najprostszym i najskuteczniejszym sposobem obrony jest więc zadzwonić do tej osoby i potwierdzić jej prośbę, zanim wykonasz jakąkolwiek akcję. Chroń też swoje konto przed przejęciem przez Podszywacza – ktoś taką samą prośbę może wysłać w twoim imieniu. Stosuj silne, unikalne hasła i regularnie kontroluj ustawienia bezpieczeństwa swoich kont oraz włącz uwierzytelnianie dwuskładnikowe (2FA) podczas logowania w mediach społecznościowych i komunikatorach.

Jak to działa? 2FA to dodatkowe zabezpieczenie konta, które wymaga potwierdzenia logowania na dwa sposoby. Poza hasłem potrzebny jest drugi element, np. kod SMS, powiadomienie w aplikacji lub potwierdzenie biometryczne. Nawet jeśli ktoś pozna twoje hasło, nie uzyska dostępu do konta. 2FA chroni przed przejęciem profilu, podszywaniem się pod ciebie oraz wysyłaniem fałszywych próśb o pieniądze do twoich znajomych.

To jeden z najskuteczniejszych chwytów stosowanych przez Podszywacza. Obietnica szybkiego zwrotu pieniędzy obniża czujność i buduje fałszywe poczucie bezpieczeństwa. Taka prośba odwołuje się do relacji, zaufania i doskonale znanego schematu "chwilowej pomocy".

Co więcej, oszust celowo podkreśla bliskość, pisząc "ratujesz mnie", "tylko ty możesz pomóc". Gra na empatii i poczuciu odpowiedzialności. Liczy, że zastąpisz racjonalną ocenę sytuacji impulsem pomocy. Zależy mu, byś nie analizował ryzyka. Masz działać automatycznie i pod wpływem emocji.

Dlatego kluczowa zasada brzmi: nigdy nie przekazuj kodu BLIK w wiadomości, w odpowiedzi na nagłą prośbę o pomoc. Zamiast ufać deklaracjom i zapewnieniom, zatrzymaj się i zweryfikuj sytuację innym kanałem, np. telefonicznie. To najprostszy sposób, by powstrzymać oszustwo.

Podszywacz celowo unika rozmowy. Izolacja ofiary to kluczowy element manipulacji. Brak możliwości kontaktu telefonicznego lub rozmowy wideo uniemożliwia szybką weryfikację tożsamości i pozwala oszustowi kontrolować tempo oraz narrację rozmowy. Presja ciszy, wymówki i naleganie na komunikację tekstową mają jeden cel: nie dopuścić do chwili refleksji i skutecznej weryfikacji prośby.

"Zaufaj mi, to bezpieczne", "Wyślij tylko kod" – to zdania, które Podszywacz wypowiada, licząc na niewiedzę ofiary i powierzchowną znajomość płatności mobilnych. Oszuści często wprowadzają w błąd, sugerując, że kod BLIK jest jedynie formalnością, "potwierdzeniem", które nic nie znaczy. W rzeczywistości podanie kodu i zatwierdzenie transakcji w aplikacji bankowej za każdym razem oznacza transfer pieniędzy. BLIK działa jak jednorazowy klucz do pieniędzy zgromadzonych na koncie i najlepiej posługiwać się nim samodzielnie – podczas własnych zakupów lub operacji w bankomacie.

Bezpieczną alternatywą przekazywania środków bliskim jest Przelew na telefon BLIK, który nie wymaga podawania kodu – przelew błyskawicznie trafi bezpośrednio na konto odbiorcy – znajomego, do którego numer wybraliśmy z książki kontaktów.

Wiedza o tym, jak działa BLIK, jest jednym z najskuteczniejszych sposobów obrony przed manipulacją. W przypadku płatności kodem, zawsze sprawdzaj kwotę i odbiorcę transakcji. Jeśli coś budzi twoje wątpliwości – anuluj transakcję.

Po pierwszym "tak" Podszywacz niemal zawsze spróbuje ponownie. Kolejna prośba będzie wyglądała niewinnie – "kod nie zadziałał, czasem tak się zdarza – podaj jeszcze jeden", "to ostatnia transakcja" lub "zaraz wszystko oddam". Oszust wie, że jeśli udało mu się przełamać opór ofiary raz, łatwiej będzie to powtórzyć. Wykorzysta twoje poczucie zaangażowania lub chęć "dokończenia sprawy".

Dlatego kluczowe jest natychmiastowe przerwanie łańcucha: brak kolejnych odpowiedzi, anulowanie działań i zgłoszenie próby oszustwa. Równie ważna jest edukacja – rozmowa z bliskimi i znajomymi znacząco ogranicza skuteczność tych schematów.

Pamiętaj, to nie system płatności jest problemem, problemem jest Podszywacz i brak chwili zastanowienia. Jeśli znasz jego metody, możesz je rozbroić. Więcej praktycznych wskazówek znajdziesz na stronie kampanii "Metoda na Podszywacza". Wejdź na podszywacze.pl i zwiększ swoje bezpieczeństwo w sieci.