Afganistan. 20 lat interwencji USA. Jakie były jej przyczyny?

Wejście talibów do Kabulu to symboliczny koniec dwudziestoletniej operacji militarnej wojsk amerykańskich w Afganistanie.

Amerykańskie wojska prowadziły tam działania w trakcie kadencji Georga Busha, Baracka Obamy, Donalda Trumpa i Joe Bidena. To też najdłużej trwająca misja wojsk Stanów Zjednoczonych.

11 września 2001 roku doszło do ataków terrorystycznych na World Trade Center i Pentagon. Wykorzystano do nich samoloty pasażerskie, które zostały porwane przez terrorystów Al-Kaidy. W zamachach zginęło prawie 3 tys. osób. Całkowitemu zniszczeniu uległy dwie wieże World Trade Center w Nowym Jorku.

Na czele Al-Kaidy stał Osama bin Laden. Saudyjczyk ukrywał się wtedy w zajętym przez radykalnych talibów Afganistanie. Dlatego też George Bush wystosował do Islamskiego Emiratu Afganistanu ultimatum, którego oczywiście nie spełniono.

7 października 2021 roku rozpoczęła się operacja zbrojna w Afganistanie.

Talibowie odbili Afganistan po 20 latach. Wtedy też zostali wyparci z tego kraju w ramach operacji wojsk amerykańskich i kolacji antyterrorystycznej, której częścią byli też polscy żołnierze. Talibowie to członkowie radykalnej fundamentalistycznej grupy islamistów. Geneza talibów sięga lat 90. XX wieku.

Talibowie zajęli Afganistan pierwszy raz w latach 90. Ich rządy były oparte na prawie Koranu. Islamiści zniszczyli między innymi zabytkowe posągi Buddy, ponieważ były niezgodne z ich naukami. Afganistan pod ich rządami był islamskim emiratem. Talibowie oficjalnie wycofali się z Afganistanu w styczniu 2002 roku.

W lutym 2020 roku ówczesny prezydent USA Donald Trump podpisał porozumienie z talibami, w ramach którego zobowiązał armię amerykańską do wycofania się z Afganistanu do 31 sierpnia 2021 roku.

Obecny prezydent Joe Biden nie zmienił decyzji swojego poprzednika. Przesunął jednak termin wycofania do 11 września, co miało być symbolicznym domknięciem dwóch dekad operacji wojskowej w Afganistanie.

Talibowie nie czekali jednak do 11 września i już 15 sierpnia zajęli Kabul.

W trakcie 20 lat operacji wojskowych na terenie Afganistanu życie straciło 44 polskich żołnierzy. W tym samym czasie zginęło 2301 żołnierzy sił amerykańskich.

Polski kontyngent w szczytowym momencie liczył około 2600 żołnierzy. Według danych Uniwersytetu Browna z 2019 roku, od października 2001 roku w interwencji zbrojnej zginęło ponad 64 tys. wojskowych, w tym ponad 2300 żołnierzy amerykańskich.

Liczba zabitych lub rannych cywilów według Misji Wsparcia Narodów Zjednoczonych w Afganistanie (UNAMA) wyniosła ponad 110 tys. osób. UNAMA zaczęła systematycznie zliczać ofiary konfliktu dopiero od 2009 roku.

Według wyliczeń Uniwersytetu Browna, na który powołuje się agencja AP - koszt interwencji USA w Afganistanie to 2,26 bln dolarów.