Forscope skupuje nieużywane licencje oprogramowania od polskich firm

Model "software buy-back" zyskuje uznanie w Polsce

Polskie firmy wydają znaczące środki na licencje oprogramowania, ale rzadko traktują je jako aktywo z wartością rezydualną. Tymczasem każda migracja do chmury, konsolidacja serwerów czy restrukturyzacja działu IT oznacza pozostawienie nieużywanych licencji, które wciąż mają wartość rynkową.

"Firmy wiedzą ile wydają na licencje oprogramowania. Rzadziej mają świadomość ile z tego jest faktycznie wykorzystywane. Różnica między zakupionym a faktycznie używanym oprogramowaniem to w wielu przypadkach dziesiątki tysięcy euro - mówi Jakub Sulak, CEO w firmie Forscope. W Europie Zachodniej sprzedaż nieużywanych licencji to standard, tak jak sprzedaż floty firmowych aut. W Polsce ten rynek dopiero dojrzewa".

Forscope przeprowadził już setki transakcji skupu w regionie DACH (Niemcy, Austria, Szwajcaria) i wchodzi teraz aktywnie na rynek polski. Przykłady zrealizowanych transakcji pokazują skalę możliwości. Producent odzieży zatrudniający 400 pracowników po migracji do chmury sprzedał licencje bezterminowe za ponad 65 000 euro. W innym przypadku, bank po zamknięciu oddziału odzyskał 41 300 euro ze sprzedaży licencji serwerowych i praw dostępu. Firma budowlana po aktualizacji oprogramowania Autodesk sprzedała starsze licencje za 66 000 euro.

Jak podaje firma, sprzedaż jest opłacalna już od około 50 licencji. Łączna wartość skupu wynosi wtedy zwykle ponad 1000 euro. Największy popyt dotyczy licencji serwerowych i systemów bazodanowych. Forscope aktywnie skupuje m.in. Windows Server 2022 i 2025 (Standard i Datacenter) wraz z licencjami dostępu (CAL), SQL Server 2019 Standard, Windows 10/11, Office 2021 i 2024 oraz oprogramowanie Autodesk, VMware i bezterminowe licencje Adobe (np. CS6).

Sprzedaż używanych licencji bezterminowych jest legalna na terenie UE. Potwierdził to Trybunał Sprawiedliwości UE. Warunki są jasne: licencja musi być bezterminowa (nie subskrypcyjna), pierwotnie wprowadzona do obrotu w UE lub Szwajcarii, a sprzedający musi odinstalować oprogramowanie i potwierdzić to pisemnie.

Cały proces, od wyceny przez dokumentację po podpisanie umowy, trwa zwykle kilka tygodni. Kluczowy czynnik to dostępność dokumentacji zakupowej. Forscope wymaga co najmniej dwóch z trzech dokumentów: oryginalnej umowy z dostawcą, faktury zakupu lub zrzutu ekranu z portalu licencyjnego. To odróżnia brokera od podmiotów, które opierają transakcję wyłącznie na deklaracji własności.

"Przy wyborze partnera w modelu "buy-back" kluczowe są bezpieczeństwo i przejrzystość. Posiadanie klucza aktywacyjnego to nie to samo co posiadanie licencji. To jak mieć kluczyki do cudzego auta - przekonuje Jakub Sulak. Wymagamy dokumentów z unikalnymi identyfikatorami licencji. W ten sposób chronimy obie strony, szczególnie w razie audytu oprogramowania".

Innym zagadnieniem jest Software Assurance (subskrypcje aktualizacji). Firmy czasami nie dostrzegają, że ciągłe aktualizacje zapewniają prawo do nowszych wersji oprogramowania, co może znacząco zwiększyć

wartość odsprzedaży. Na przykład oprogramowanie zakupione w 2019 roku może w praktyce odpowiadać wersji z 2025 roku, jeśli aktualizacje były utrzymywane. Z kolei brak aktualizacji może oznaczać posiadanie starszych licencji niż oczekiwano.

Przestarzałe oprogramowanie, które utraciło wsparcie producenta i nie spełnia już standardów bezpieczeństwa, zazwyczaj ma niewielką lub zerową wartość rynkową. Wyzwania administracyjne są również częste, szczególnie gdy historyczne faktury nie są już dostępne z powodu polityk przechowywania dokumentów.