Ftalany w produktach codziennego użytku powiązane z tysiącami zgonów na świecie

Ftalany przyczyniają się do stanów zapalnych w tętnicach wieńcowych, które mogą przyspieszyć rozwój istniejących chorób i prowadzić do ostrych incydentów, w tym zgonów - wyjaśnia dr Leonardo Trasande, profesor pediatrii i zdrowia populacyjnego w Szkole Medycznej NYU Grossman, który kierował nowym badaniem opublikowanym w czasopiśmie eBiomedicine.

Naukowcy odkryli, że te chemikalia zakłócają poziom testosteronu, co szczególnie u mężczyzn stanowi czynnik ryzyka rozwoju chorób układu krążenia. Wcześniejsze badania łączyły już ftalany z problemami rozrodczymi, takimi jak wady narządów płciowych i niezstąpione jądra u niemowląt płci męskiej oraz niższe liczby plemników i poziomy testosteronu u dorosłych mężczyzn. Badania wiązały również te związki z astmą, otyłością dziecięcą i nowotworami.

Ftalany są powszechnie nazywane "chemikaliami wszechobecnymi", ponieważ dodaje się je do wielu produktów konsumenckich, takich jak rury kanalizacyjne PVC, podłogi winylowe, produkty odporne na deszcz i plamy, rurki medyczne, węże ogrodowe i niektóre zabawki dla dzieci, aby uczynić plastik bardziej elastycznym i trudniejszym do złamania. Ludzie są narażeni na ich działanie, gdy oddychają zanieczyszczonym powietrzem lub spożywają żywność i napoje, które miały kontakt z plastikiem.

Najnowsze badanie przeanalizowało wpływ jednego ftalanu - di(2-etyloheksylo)ftalanu (DEHP) - na zgony w 200 krajach i terytoriach. Analiza wykazała, że ekspozycja na DEHP przyczyniła się do 356 238 zgonów w 2018 roku wśród mężczyzn i kobiet w wieku 55-64 lat na całym świecie. Afryka odpowiadała za 30 proc. zgonów z powodu chorób serca związanych z DEHP, podczas gdy Wschodnia Azja i Bliski Wschód stanowiły 25 proc. śmiertelności.

Wcześniejsze badanie przeprowadzone przez zespół Trasande zmierzyło stężenie ftalanów w moczu ponad 5000 dorosłych w Stanach Zjednoczonych i porównało te poziomy z ryzykiem przedwczesnej śmierci w ciągu średnio 10 lat. W tym badaniu naukowcy odkryli, że ftalany mogą przyczyniać się do około 91 000 do 107 000 przedwczesnych zgonów rocznie wśród Amerykanów w wieku od 55 do 64 lat. Osoby z najwyższymi poziomami ftalanów miały większe ryzyko śmierci z jakiejkolwiek przyczyny, szczególnie z powodu chorób serca.

David Andrews, pełniący obowiązki głównego specjalisty naukowego w Environmental Working Group, organizacji konsumenckiej monitorującej narażenie na ftalany i inne chemikalia w tworzywach sztucznych, stwierdził, że "nowe badanie podkreśla potencjalnie ogromne obciążenie zdrowotne i ekonomiczne ekspozycji na DEHP, co jest zgodne z istniejącymi obawami dotyczącymi jego ryzyka".

Możliwe jest ograniczenie narażenia na ftalany i inne substancje zaburzające działanie układu hormonalnego. Eksperci zalecają: unikanie plastiku na ile to możliwe, ograniczenie spożycia żywności wysoko przetworzonej, nigdy nie wkładanie plastikowych pojemników do mikrofalówki lub zmywarki, gdzie ciepło może rozkładać powłoki, używanie bezzapachowych płynów do prania i środków czystości, przechowywanie żywności w pojemnikach szklanych, ceramicznych lub drewnianych oraz częste mycie rąk w celu usunięcia chemikaliów.