Łukaszenka szantażuje osoby z Kartą Polaka. Mogą stracić pracę

W lipcu 2023 r. na Białorusi weszły w życie poprawki do ustawy o obywatelstwie, nakazujące obywatelom, którzy mają obywatelstwo innego kraju, zezwolenie na pobyt w innym państwie lub Kartę Polaka, poinformowanie o tym organów państwa do 10 października. Dwa miesiące później wprowadzono nowe regulacje przewidujące, że obywatele Białorusi nie mogą obecnie wymieniać, ani przedłużać ważności paszportów w ambasadach i konsulatach - mogą to zrobić jedynie na Białorusi, osobiście.

Do 10 października posiadanie dokumentów innych państw zadeklarowało ok. 70 tys. Białorusinów, choć wiadomo, że Kartę Polaka posiada ok. 160 tys., a zezwolenie na pobyt tylko w Polsce kolejne 119 tys.

W październiku 2023 r. przywódca Białorusi Alaksandr Łukaszenka podpisał dekret zaostrzający warunki przyjęcia do służby dyplomatycznej. Kandydaci i członkowie ich rodzin nie mogą mieć żadnych dokumentów wydanych przez inne państwa - takich jak zezwolenie na pobyt czy poświadczenie przynależności narodowej (np. Karta Polaka). Wiarygodność ich oświadczeń będzie weryfikowana wykrywaczem kłamstw.

W styczniu 2024 r. dyrektor Departamentu Obywatelstwa i Migracji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Aliaksei Biahun powiedział, że Białoruś zamierza wprowadzić odpowiedzialność za niezgłoszenie zezwoleń na pobyt i drugiego obywatelstwa oraz Karty Polaka. Urzędnicy zmuszani są do zrzeczenia się tego dokumentu.

W państwie prowadzony jest szereg działań mających na celu przekonanie obywateli, że Karta Polaka jest szkodliwa dla bezpieczeństwa narodowego Białorusi, niedopuszczalne jest używanie na terytorium i otrzymywanie Karty Polaka - oświadczył Biahun i dodał, że w ostatnich dniach ponad 100 pracowników organów i przedsiębiorstw państwowych oddało Karty Polaka.

Nasza Niwa rozmawiała z pracownikiem państwowego przedsiębiorstwa Hrodna-Azoty, który, pod warunkiem zachowania anonimowości, powiedział, że departament bezpieczeństwa wewnętrznego w jego zakładzie pracy wzywał posiadaczy polskiego dokumentu na rozmowy. - Nie wiem, jakie przedstawiano im 'argumenty', jednak kilkadziesiąt osób zrzekło się Karty Polaka, by nie stracić pracy - relacjonował i dodał, że wiele osób przyznało, że wyrobiło Kartę tylko po to, żeby dostać za darmo wizę do Polski. - Często było to prawdą - podkreślił.

Dla serwisu wypowiedział się, również anonimowo, pracownik innego zakładu - Hrodna Energo. - Represje, zwolnienia z powodów politycznych i szukanie wrogów w przedsiębiorstwie trwa. Podejście do Karty Polaka jest surowe, jeśli nie chcesz się jej zrzec, stracisz pracę. Wszystko jest tylko kwestią czasu, bo nie każdego pracownika da się szybko zastąpić - powiedział rozmówca Naszej Niwy i dodał, że są tacy, którzy twierdzą, że zgubili Kartę, są jednak ostrzegani, że "jeżeli ją odtworzą, władze dowiedzą się o tym i zostaną zwolnieni".

Karta Polaka to dokument stwierdzający przynależność do narodu polskiego, wydawany na mocy ustawy wprowadzonej w życie w 2007 r. Dokument został stworzony z myślą o osobach pochodzenia polskiego i ich potomków, które na skutek zawirowań historycznych znalazły się na terytoriach byłego ZSRR. Początkowo dokument - po spełnieniu szeregu kryteriów - wydawany był przez polskie urzędy konsularne, w ostatnich latach także przez urzędy administracji centralnej w Polsce. Karta Polaka daje posiadaczowi wiele ułatwień i ulg w Polsce w zakresie uzyskania pracy, świadczeń, pobytu i edukacji.

Od wprowadzenia w życie Ustawy o Karcie Polaka wydano ok. 300 tys. Kart Polaka, z czego na Białorusi ponad 150 tys., ponieważ tam mieszka najwięcej osób pochodzenia polskiego, których przodkowie niezależnie od swojej woli stali się obywatelami ZSRR.