Obniżą podatek od prądu o 95 proc. To nie wszystko. "Radykalne kroki" Danii

Rząd Danii zapowiedział likwidację 25-proc. VAT na książki. Minister kultury Jakob Engel-Schmidt ma nadzieję, że zerowa stawka obniży ceny i podniesie sprzedaż, podkreślając konieczność "radykalnych kroków", by odwrócić kryzys czytelnictwa.

Ostatnie badanie OECD PISA wskazało, że 24 proc. duńskich 15-latków nie posiada podstawowych umiejętności czytania. W 2023 r. w księgarniach i sklepach internetowych w Danii sprzedano 8,3 mln książek.

Obowiązujący dotąd 25 proc. VAT na książki uchodzi za najwyższy tego typu podatek na świecie. Dla porównania w sąsiedztwie stawki są znacznie niższe: Finlandia 14 proc., Szwecja 6 proc. Sztokholm obniżył VAT w 2001 r., co zwiększyło wolumen sprzedaży, choć kupującymi byli głównie dotychczasowi czytelnicy.

Minister gospodarki Stephanie Lose zapowiedziała likwidację najstarszego w Danii podatku – od czekolady, wybranych słodyczy i kawy. Wprowadzony w okresie międzywojennym miał obciążać dobra luksusowe, nie realizował celów prozdrowotnych. Lose wskazała, że czekolada i kawa stały się produktami codziennymi, a ostatnie podwyżki surowców mocno uderzyły w klientów.

W ciągu roku ceny kawy wzrosły o 30 proc., czekolady o 20 proc. Organizacja Dansk Erhverv podała, że importer ziaren płaci dziś 7,69 korony podatku za kilogram. Według szacunków, zniesienie daniny powinno obniżyć cenę paczki kawy o ok. 5 koron.

Zniesienie podatku ma ułatwić życie producentom i cukiernikom. Obecnie jego naliczanie bywa skomplikowane – istnieją nawet komisje urzędników, które organoleptycznie ustalają zawartość kakao w ciastach na potrzeby rozliczeń.

Pakiet przewiduje również czasową, 95-proc. obniżkę podatku od zużycia prądu w latach 2026–2027. – Chcemy wzmocnić finanse Duńczyków – podkreśliła premierka Danii Mette Frederiksen.

Według nadawcy publicznego DR, dla mieszkającej w willi rodziny oznacza to oszczędność 4 tys. koron (540 euro) w ciągu roku, a dla pary emerytów - 2,7 tys. koron (360 euro). Reforma ma także promować elektromobilność.

Zmiany w podatkach zostaną zawarte w budżecie na 2026 r., dokument ma zostać zaprezentowany 31 sierpnia.