System emerytalny. Jak na Europę jesteśmy młodzi. To Włosi i Niemcy mają problem z emerytami

System emerytalny w Europie trzeszczy w szwach. Nie może być inaczej. Młodych jest coraz mniej, a starych przybywa. Jak na Europę i tak mamy jeszcze w miarę młode społeczeństwo. Ale bardzo szybko proporcje idą w złym kierunku.

W Polsce jest niby lepiej, ale tylko chwilowo. Sytuacja u nas pogarsza się w o wiele szybszym tempie, niż średnio u pozostałych 27 członków europejskiej wspólnoty.
Źródło zdjęć: © Money.pl
Jacek Frączyk

Europa jest stara i wciąż się starzeje. Nie bez powodu w wielu krajach wiek emerytalny jest wydłużany. Eurostat zaprezentował raport o proporcji osób w wieku produkcyjnym do tych w wieku poprodukcyjnym. I nie ma dobrych wiadomości.

W Unii Europejskiej każde 100 osób w wieku 65+ musi być utrzymane przez 328 ludzi w wieku 15-64. Dlaczego "musi"? Bo tak skonstruowany jest system, w którym emerytury nie pochodzą z realnie odłożonych składek, ale młodzi mają emerytów pod przymusem utrzymywać z podatków, zwanych składkami.

Poza samą liczbą niepokojące jest to, w jakim tempie sytuacja się zmienia. Jeszcze dziesięć lat temu na stu emerytów przypadało 392 osoby zdolne do pracy, czyli 64 więcej niż obecnie.

Zobacz też: Emerytury będą, ale będą niskie. Trzeba oszczędzać

Po prostu dzieci rodzi się mało, a medycyna poszła tak bardzo do przodu, że życie się wydłuża. W ten sposób w wymyślonym pod koniec XIX wieku przez Ottona von Bismarcka systemie, zapewniającym emeryturę państwową osobom 65+ kosztem składek osób pracujących, powoli zaczyna brakować tych drugich, a tłum odbiorców emerytury jest coraz większy.

W Polsce jest niby lepiej, ale tylko chwilowo. Na sto osób starszych przypada 395 tych w wieku 15-64. Mamy więc sytuację zbliżoną do średniej UE sprzed dziesięciu lat.

Tyle że sytuacja u nas pogarsza się w o wiele szybszym tempie, niż średnio u pozostałych 27 członków europejskiej wspólnoty. Dziesięć lat temu na sto osób 65+ przypadało jeszcze u nas aż 529 osób "produkcyjnych". Teraz - zaledwie 395. Dostarczycieli składek na stu emerytów jest więc o 134 mniej.

Czy pomoże 500+? Na to jeszcze trzeba poczekać przynajmniej kilkanaście lat - statystycy ustalili, że "możliwości produkcyjne" zaczynają się od wieku 15 lat. Ale ostatnie dane GUS pokazują, że po wzroście liczby urodzeń powyżej 400 tys. rocznie w 2017 roku, sytuacja zaczyna stopniowo wracać do tej sprzed wprowadzenia programu.

Jeśli chodzi o 500+ na pierwsze dziecko, to na pierwsze efekty trzeba czekać jeszcze parę miesięcy. Plany zapomogi ujawniono pod koniec lutego, więc jeśli rzeczywiście ma on ludzi zachęcić, to pierwsze urodziny będą najwcześniej w grudniu lub styczniu.

Jeśli i to nie poprawi wyraźnie sytuacji demograficznej, to wydajność pracy będzie musiała bardzo wzrosnąć, żeby utrzymać armię emerytów w przyszłości. Ewentualnie trzeba będzie wcześniej coś zrobić z samym systemem.

Szybciej niż u nas sytuacja pogarsza się tylko w sześciu krajach Europy. Najbardziej w Liechtensteinie i w Irlandii. Poprawia tylko w jednym - w Azerbejdżanie.

"Stare" miasta

Są też dane o poszczególnych miastach. Na dziesięć najstarszych w Europie - czyli takich, gdzie osób 65+ jest najwięcej w proporcji do grupy 15-64 - trzy są w Niemczech, po dwa we Francji, Włoszech i Portugalii, a jedno w Wielkiej Brytanii.

Najstarsza ludność zamieszkuje Fréjus w południowej Francji nad Morzem Śródziemnym. Na stu emerytów przypadają tam zaledwie 154 osoby w wieku produkcyjnym. Na kolejnym miejscu jest stolica europejskiego filmu, czyli francuskie Cannes, oddalona zresztą zaledwie 40 km od Fréjus.

Ostatnie miejsce podium "starych miast" zajmuje Dessau-Roßlau we wschodnich Niemczech niedaleko Lipska. W dwóch ostatnich wymienionych miejscowościach na stu emerytów przypada mniej niż 180 osób w wieku 15-64.

A jak jest z Polską? Według danych Eurostatu miasta, gdzie na osoby starsze przypada najmniej młodszych, a konkretnie poniżej 340 osób na stu emerytów to: Łódź, Katowice i Pabianice. Najwięcej młodych zobaczymy w: Suwałkach, Żorach i Ełku. Tu na każdych stu emerytów jest co najmniej 538 osób w wieku produkcyjnym.

Masz newsa, zdjęcie lub filmik? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl

Wybrane dla Ciebie
Lotnisko Chopina ostrzega przez utrudnieniami. Oto co czeka pasażerów
Lotnisko Chopina ostrzega przez utrudnieniami. Oto co czeka pasażerów
Gigant na krawędzi. Minister: bankructwo ostatecznym scenariuszem
Gigant na krawędzi. Minister: bankructwo ostatecznym scenariuszem
Trump odpowiada premierowi Grenlandii. "To jego problem"
Trump odpowiada premierowi Grenlandii. "To jego problem"
Padł rekord liczby ataków na polskie urzędy. Ekspert tłumaczy powód
Padł rekord liczby ataków na polskie urzędy. Ekspert tłumaczy powód
Powrót użytkowania wieczystego. Jest nowy projekt
Powrót użytkowania wieczystego. Jest nowy projekt
Elon Musk idzie na wojnę z OpenAI. Sąd wyznaczył datę procesu
Elon Musk idzie na wojnę z OpenAI. Sąd wyznaczył datę procesu
Nowe przepisy od 1 lipca. Dotkną posiadaczy około 40 tys. pojazdów
Nowe przepisy od 1 lipca. Dotkną posiadaczy około 40 tys. pojazdów
Nawrocki wetuje, Musk się cieszy. Tak odpowiedział mu wicepremier
Nawrocki wetuje, Musk się cieszy. Tak odpowiedział mu wicepremier
"Coś jest nie tak". Minister nie gryzł się w język
"Coś jest nie tak". Minister nie gryzł się w język
Wenezuela wznawia wydobycie i eksport ropy. Dwa tankowce opuściły kraj
Wenezuela wznawia wydobycie i eksport ropy. Dwa tankowce opuściły kraj
Ile kosztuje dolar? Kurs dolara do złotego PLN/USD 13.01.2026
Ile kosztuje dolar? Kurs dolara do złotego PLN/USD 13.01.2026
Ile kosztuje funt? Kurs funta do złotego PLN/GBP 13.01.2026
Ile kosztuje funt? Kurs funta do złotego PLN/GBP 13.01.2026