Twoje księgi pod lupą fiskusa. Jak przygotować firmę do JPK_KR_PD?
Cyfryzacja rozliczeń podatkowych wchodzi w kolejny etap. Przedsiębiorcy prowadzący księgi rachunkowe muszą przygotować się do ich cyklicznego przekazywania fiskusowi w strukturze JPK_KR_PD. Nie jest to wyłącznie techniczny obowiązek wygenerowania pliku XML. Wymaga uporządkowania danych księgowych, podatkowych i kontrahenckich oraz zapewnienia ich spójności z JPK_VAT, KSeF i rozliczeniem podatku dochodowego.
Nowe obowiązki wynikające z wdrożenia struktury JPK_KR_PD były tematem webinaru drugiego dnia X edycji Kongresu Rady Podatkowej zorganizowanego przez Konfederację Lewiatan dniach 16-17 czerwca 2026 r. EXCO A2A Polska był partnerem głównym kongresu.
Szerszy zakres danych i większe możliwości analizy
JPK_KR_PD jest nową strukturą obowiązkowego raportowania po zakończeniu roku, ale samo przekazywanie ksiąg w formacie JPK nie jest nowością. Dotychczas funkcjonował JPK_KR, udostępniany na żądanie organu, m.in. podczas czynności sprawdzających, kontroli lub postępowania podatkowego. Za okresy objęte nowymi przepisami właściwą strukturą staje się JPK_KR_PD, natomiast w odniesieniu do wcześniejszych okresów organ może nadal zażądać JPK_KR.
Zakres nowego pliku jest szerszy. Obejmuje dane z ksiąg rachunkowych oraz informacje pozwalające powiązać zapisy księgowe z rozliczeniem podatku dochodowego. Docelowo są to m.in. zestawienie obrotów i sald, dziennik księgowań, dane kontrahentów, znaczniki kont, numery KSeF oraz część RPD pokazująca przejście od wyniku finansowego do podstawy opodatkowania. Struktura jest powiązana z JPK_ST_KR, dotyczącym środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.
Połączenie informacji z JPK_KR_PD, JPK_VAT i KSeF pozwoli administracji skarbowej sprawdzić nie tylko wartości wykazane w deklaracjach, lecz także sposób ich powstania. Organ będzie mógł zestawić fakturę z zapisem księgowym, ustalić moment jej ujęcia, zastosowane konto i kwalifikację podatkową. Łatwiejsza stanie się analiza marż, kosztów niestanowiących kosztów uzyskania przychodów, różnic bilansowo-podatkowych oraz zgodności danych wykazanych w VAT i CIT.
Największe wyzwania po stronie firmy
Jednym z największych wyzwań jest przygotowanie planu kont. Konta należy przypisać do właściwych znaczników, a analityka powinna umożliwiać rozdzielenie operacji o różnym charakterze bilansowym i podatkowym. Problem pojawia się np. wtedy, gdy na jednym koncie ujmowane są jednocześnie koszty podatkowe i wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodów albo wydatki bieżące i inwestycyjne. Samo przypisanie znaczników nie wystarczy, jeżeli sposób księgowania nie odpowiada treści operacji.
Istotna jest również jakość kartotek kontrahentów i danych źródłowych. Braki w numerach identyfikacyjnych, duplikaty, niespójne opisy dokumentów czy błędne powiązania zapisów mogą przełożyć się na nieprawidłowości w pliku. JPK_KR_PD ujawni więc nie tylko błędy podatkowe, lecz także słabości procesu księgowego.
Obowiązek jest wdrażany etapami: od 2025 r. objął największych podatników CIT i podatkowe grupy kapitałowe, od 2026 r. kolejne podmioty składające miesięczny JPK_VAT, a od 2027 r. pozostałych podatników. Pierwsza grupa, przy roku kalendarzowym, przekazuje plik za 2025 r. do końca lipca 2026 r.
Jak przygotować się do nowego obowiązku?
Przygotowania warto rozpocząć od ustalenia daty objęcia obowiązkiem, weryfikacji systemu księgowego, przeglądu planu kont i polityki rachunkowości oraz wykonania testowego eksportu. Szczególne znaczenie ma uzgodnienie danych z KSeF, JPK_VAT, ewidencją środków trwałych i kalkulacją CIT. Sam fakt, że system generuje plik, nie oznacza jeszcze, że dane są kompletne, spójne i prawidłowo zmapowane. Dobrze przeprowadzony projekt może stać się okazją do uporządkowania procesów, ograniczenia ręcznych korekt i poprawy jakości informacji zarządczej.
W przygotowaniu do JPK_KR_PD przedsiębiorców wspiera EXCO A2A Polska. Zakres wsparcia może obejmować m.in. analizę gotowości systemu księgowego, przegląd planu kont i polityki rachunkowości, mapowanie znaczników, weryfikację kartotek kontrahentów oraz testowe wygenerowanie i sprawdzenie pliku. Celem jest nie tylko spełnienie nowego obowiązku raportowego, lecz także ograniczenie ryzyka błędów i uporządkowanie procesów finansowo-księgowych w organizacji.
Piotr Mielnik
Dyrektor Działu Księgowości
