Eksperci: zbiory rzepaku w Polsce będą niższe niż rok temu

W ocenie ekspertów tegoroczne zbiory rzepaku w naszym kraju będą niższe niż rok wcześniej i ukształtują się na poziomie 2,7-2,9 mln ton. Rzepakowe żniwa rozpoczną się na południu Polski w przyszłym tygodniu.

Polskie Stowarzyszenie Producentów Oleju (PSPO) szacuje, że zbiory rzepaku w tym roku wyniosą 2,7-2,8 mln ton. Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej (IERIGŻ) ocenia, że mogą one być na poziomie 2,8-2,9 mln ton.

W opinii dyrektora generalnego PSPO Adama Stępienia, stan upraw jest zróżnicowany terytorialnie, w niektórych regionach susza miała wpływ na kondycję plantacji, dlatego zbiory będą trochę gorsze niż w ubiegłym roku. Ocenił, że rzepak może w tym roku zajmować powierzchnię 850 tys. hektarów.

Podobnego zdania jest Ewa Rosiak z IERiGŻ. Na spadek zbiorów ma wpływ susza, a także zmniejszenie powierzchni uprawy rzepaku do ok. 900 tys. hektarów - tłumaczy ekspertka. Dodała, że rolnicy mniej zasieli, bo w ubiegłym roku cena ziarna była niższa niż w rok wcześniej. Średnia cena ziarna rzepaku w u.br. kształtowała się na poziomie 1320 zł za tonę, podczas, gdy rok wcześniej wyniosła 1473 zł za tonę.

Jak mówiła, spadek zbiorów powinien przełożyć się na wzrost ceny, ale Polska jest częścią rynku światowego, cena w Polsce zależy od notowań rzepaku na paryskiej giełdzie Matif. Oceniła, że w tym roku rzepak może być skupowany po 1,4-1,5 tys. zł za tonę.

Według Instytutu, mniejsze niż w ubiegłym roku będą plony rzepaku, w tym prawdopodobnie będzie to 30-32 dt z hektara, podczas, gdy w 2014 r. zebrano przeciętnie 34 kwintale (dt) z hektara.

Rosiak zaznacza, że w jej ocenie zbiory rzepaku będą niższe niż w rekordowym 2014 r., ale "nie niskie". Przypomniała, że przed akcesją w Polsce produkowano zaledwie 1 mln ton rzepaku. Dodała, że w całej Europie prognozowany jest spadek zbiorów" - powiedziała Rosiak.

Najwięcej rzepaku zbiera się w województwach: dolnośląskim, wielkopolskim, zachodniopomorskim i kujawsko-pomorskim.

Według GUS, zbiory rzepaku i rzepiku w 2014 r. wyniosły na ok. 3,2 mln ton, tj. o 20,5 proc. więcej od zbiorów z poprzedniego roku i o 52 proc. więcej niż w pięcioleciu 2006-2010. Powierzchnia uprawy rzepaku i rzepiku (ozimego i jarego łącznie) wyniosła w 2014 r. ponad 940 tys. ha i była o ponad 20 tys. hektarów większa niż rok wcześniej.

Według ostatniej prognozy francuskiej firmy analitycznej Coceral zbiory roślin oleistych w Unii w 2015 r. wobec 2014 r. zmniejszą się do 31,5 mln ton tj. o 10 proc. na skutek spadku produkcji rzepaku oraz słonecznika.

Produkcja rzepaku w UE w tym roku może zmniejszyć się do 21,4 mln ton (-11 proc.) na skutek szacowanego spadku areału z 6,883 do 6,439 mln ha oraz zakładanego spadku średnich plonów z 3,61 t/ha wobec 3,32 t/ha. Oznacza to spadek prognoz o 0,25 mln ton wobec marca br.

Najwięcej rzepaku może zostać zebrane w Niemczech (5,06 mln ton wobec 6,26 mln ton), Francji (5,24 mln ton wobec 5,52 mln ton), Wielkiej Brytanii (2,27 mln ton wobec 2,51 mln ton) oraz Polsce (2,85 mln ton wobec 3,2 mln ton).

W Polsce na olej jadalny przerabia się 1 - 1,2 mln ton ziarna, pozostała część przeznaczana jest na eksport i produkcję biopaliw.