Nieruchomości w Polsce. Bez poprawek Senatu do noweli pozwalającej na pierwokup prywatnych lasów przez państwo

Uchwałę w tej sprawie w środę poparło 56 senatorów, 27 było przeciw, a 2 wstrzymało się od głosu. Teraz nowela trafi do podpisu prezydenta.

W trakcie głosowania senatorowie odrzucili wniosek zgłoszony przez wicemarszałka Senatu Bogdana Borusewicza (PO), by odrzucić ustawę. Wicemarszałek argumentował, że nowe przepisy "to powrót do okresu minionego", kiedy własność państwowa była lepsza od prywatnej. - Ja się z tym nie zgadzam - podkreślił.

Zdaniem Borusewicza nowe prawo spowoduje też obniżenie wartości prywatnych gruntów leśnych.

Z kolei senator Piotr Florek (PO) zaproponował m.in., by w ustawie zapisać możliwość odstąpienia od sprzedaży w momencie, kiedy właściciel nieruchomości nie byłby zadowolony z dokonanej wyceny. Ostatecznie ta zmiana nie była głosowana, gdyż wyższa izba parlamentu podjęła uchwałę, by nie wprowadzać poprawek do ustawy.

W trakcie prac nad nowelą senator sprawozdawca Zdzisław Pupa argumentował, że nowe prawo ma przede wszystkim pozwolić Lasom Państwowym wywiązywać się ze swojego obowiązku, czyli powiększania terenów leśnych w Polsce. Przypomniał, że zgodnie Krajowym programem zwiększenia lesistości, areał lasów w 2050 r. ma obejmować 33 proc. powierzchni kraju, w 2020 ma być to 30 proc. Zgodnie z informacją resortu środowiska lasy zajmują obecnie 29,4 proc. powierzchni kraju.

W Polsce jest blisko 2 mln ha niepaństwowych gruntów leśnych.

Senator dodał, że kolejnym argumentem za ustawą jest to, że od 1 maja br. skończą się ograniczenia nabywania gruntów leśnych i rolnych przez cudzoziemców. Dwunastoletni okres ochronny zakładał traktat akcesyjny. Podkreślił, że nowela prawa o lasach jest skorelowana z nowym prawem ograniczającym obrót ziemią rolną w Polsce.

Prawo umożliwi Skarbowi Państwa reprezentowanego przez LP nabywanie przez pierwokup lub wykup gruntów leśnych zbywanych przez osoby fizyczne czy osoby prawne.

Przepisy będą dotyczyć gruntów m.in.: oznaczonych jako lasy w ewidencji gruntów i budynków, przeznaczonych do zalesiania, objętych uproszczonym planem urządzenia lasu.

Prawo pierwokupu ma dotyczyć przypadków, gdy grunty leśne będą nabywane na podstawie umowy sprzedaży. Natomiast wykup będzie dotyczyć sytuacji, kiedy grunty będą nabywane na podstawie umowy innej niż sprzedaż, np. zamiany czy darowizny. Pierwokup i wykup nie będzie dotyczyć przypadków zbycia gruntów na rzecz kręgu osób bliskich czy dziedziczenia.

Wśród senatorów PO największe kontrowersje wzbudziły kwestie dotyczące sprzedaży lasów. Pytali, czy w sytuacji kiedy cena zaproponowana przez LP nie byłaby satysfakcjonująca dla sprzedającego, czy mógłby on odstąpić od transakcji. Przekonywali, że nowe przepisy ograniczają dysponowanie swoją własnością. Senatorowie PO wskazywali też na krótkie vacatio legis nowelizacji. Ma ona zacząć obowiązywać od 30 kwietnia br.

Wiceminister środowiska Andrzej Konieczny tłumaczył, że w przypadku jeśli strony zawrą warunkową umowę w formie aktu notarialnego, to oznacza, iż zdecydowały się na transakcję kupna/sprzedaży za określoną cenę, więc nie ma możliwości wycofania się z takiej transakcji.

Konieczny dodał, że w przypadku rozbieżności cen, strony mogą zwrócić się do sądu, aby ten określił, jaka jest rynkowa wartość nieruchomości.

Senator Pupa przekonywał ponadto, że nowelizacja nie ingeruje w konstytucyjną istotę prawa własności, ponieważ w przypadku chęci zbycia gruntu, właściciel zachowuje podstawowy atrybut swojego prawa, tzn. prawa do rozporządzania rzeczą. W przypadku woli zbycia, rzecz zostaje zbyta, tyle, że nabywcą będzie Skarb Państwa.