Przetargi MON. Bruksela zaniepokojona trybem zamówień dla wojska

Komisję Europejską niepokoją wyjątki od prawa zamówień publicznych czynione przez Polskę przy zakupach zbrojeniowych - sygnalizuje MSZ. Odstępstwa od przepisów ogólnych są zgodne z przepisami UE - zapewnia MON.

_ Systematyczne udzielanie zamówień publicznych w dziedzinie obronności i bezpieczeństwa z wyłączeniem stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych jest niezgodne z prawem UE i naraża Polskę na zarzut uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego _ - zauważa MSZ w podpisanym przez wiceministra Rafała Trzaskowskiego piśmie, wystosowanym w grudniu do wicepremiera, ministra obrony Tomasza Siemoniaka.

Resort spraw zagranicznych dodaje, że Komisja Europejska prowadzi trzy postępowania wyjaśniające dotyczące polskich zamówień obronnych: przetargu na śmigłowce oraz postępowań w sprawie okrętu patrolowego Ślązak i wozów opancerzonych Rosomak.

MSZ przypomina, że unijne prawo zezwala na szczególny tryb zamówień obronnych, ale pod warunkiem, że stosuje się go w wyjątkowych, uzasadnionych przypadkach i że każde państwo może podejmować działania, jakie uznaje za konieczne dla ochrony własnego bezpieczeństwa, _ z zastrzeżeniem, że środki takie nie mogą negatywnie wpływać na warunki konkurencji na rynku wewnętrznym _.

Pismo Trzaskowskiego zostało skierowane do MON w nawiązaniu do będącego na etapie uzgodnień projektu nowelizacji ustawy o przebudowie sił zbrojnych i ich finansowaniu. MSZ zwróciło uwagę, że konieczność wprowadzenia jednego z przepisów projektu uzasadnia się faktem, iż wyłączenie zamówień dla wojska spod ustawy Prawo zamówień publicznych _ dotyczy znacznej części zamawianego uzbrojenia i sprzętu wojskowego _ (projektowany przepis przewiduje możliwość udzielania zaliczek w przypadku zamówień wyłączonych spod Prawa zamówień publicznych).

_ Powyższe stwierdzenie jest niepokojące z uwagi na fakt, iż począwszy od lipca 2013 r. Komisja Europejska podnosi wątpliwości dotyczące zgodności polskiej praktyki udzielania zamówień w obronności z prawem UE _ - zauważa MSZ.

W odpowiedzi na zastrzeżenia MSZ wiceminister obrony Czesław Mroczek powiedział, że MON czyni odstępstwa od Prawa zamówień publicznych, ale w zgodzie z prawem unijnym, które zostało włączone do polskiego systemu prawnego.

_ - Realizujemy duże programy modernizacyjne, które przesądzają o uzbrojeniu naszych sił zbrojnych na lata. A ponieważ jesteśmy państwem granicznym NATO, bezproblemowe funkcjonowanie tego sprzętu i uzbrojenia dotyka podstawowego interesu bezpieczeństwa państwa. W związku z tym zwalniamy się z przepisów Prawa zamówień publicznych, ale to nie znaczy, że nie stosujemy innych regulacji, określających postępowanie w tym zakresie _ - powiedział Mroczek.

Podkreślił, że MON stosuje w takich przypadkach wewnętrzne regulacje _ w zgodzie z dyrektywą obronną UE _. _ - Większość naszych postępowań to postępowania konkurencyjne. To nie są zamówienia zlecane jednemu podmiotowi _ - dodał.

Mroczek przypomniał, że z wyłączeniem Prawa zamówień publicznych, a jednocześnie w trybie konkurencyjnym toczy się np. przetarg na 70 śmigłowców dla armii. W tym przypadku na przyszłego dostawcę - o kontrakt ubiegają się trzy konsorcja - MON nakłada obowiązek zbudowania w kraju zdolności do utrzymania tego sprzętu w służbie. Dlatego - wyjaśnił Mroczek - Prawa zamówień publicznych nie można było zastosować.

Wiceminister obrony poinformował też, że MON udzieliło KE wyjaśnień w sprawie przetargu na śmigłowce. _ - Nie mamy żadnego zarzutu, że nie stosujemy przepisów europejskich. Właśnie stosujemy. Do polskiego Prawa zamówień publicznych mamy wprowadzone regulacje wynikające z tzw. dyrektywy obronnej. Wszystko, co robimy, robimy na gruncie już implementowanych do naszego porządku prawnego przepisów europejskich _ - zaznaczył.

Przypomniał, że państwa członkowskie UE uznały, iż zamówienia związane z obroną i bezpieczeństwem państwa muszą być wyłączone z regulacji ogólnoeuropejskich i prawo do tego wynika nie z dyrektyw, lecz jest zapisane w jednym z postanowień samego traktatu o funkcjonowaniu UE.

_ - Bezpieczeństwo jest sprawą najważniejszą każdego państwa i w tym zakresie państwa pozostawiają sobie pewną swobodę. W ramach dyrektywy europejskiej ustalono pewien kanon postępowania, i my się w nim jak najbardziej mieścimy _ - zapewnił.

Jak poinformował Inspektorat uzbrojenia MON, w 2013 r. prowadzono 99 postępowań z wyłączeniem Prawa zamówień publicznych; w ubiegłym roku było ich 77. Postępowań w trybie Prawa zamówień publicznych było w ubiegłym roku 63 - o cztery więcej niż rok wcześniej.

Zamówień dla MON mogą udzielać także jednostki podległe Inspektoratowi Wsparcia Sił Zbrojnych: Regionalne Bazy Logistyczne, Wojskowe Oddziały Gospodarcze, Rejonowe Zarządy Infrastruktury oraz - w ograniczonym zakresie - Brygady Logistyczne IWSZ, odpowiedzialny za zaopatrzenie i logistykę, nie dysponuje jednak zbiorczych danych o licznie takich przetargów.