8,1 mld zł na budowę dróg. System Viatoll ma sześć lat

Ta kwota powiększa się o 4-5 mln zł dziennie. Nie wiadomo jednak, czy to nie schyłek tego systemu. W najbliższych miesiącach przesądzi się, jak kierowcy ciężarówek będą płacić za korzystanie z polskich dróg.

Mija sześć lat od uruchomienia w naszym kraju sytemu elektronicznego poboru opłat za przejazd drogami. Mówiąc prościej: e-myta.

Operator systemu - austriacki Kapsch - wylicza, że koszty uruchomienia Viatoll zwróciły się po 18 miesiącach od uruchomienia. Przez te sześć lat na konto Krajowego Funduszu Drogowego wpłynęło 8,1 mld zł, a każdego dnia kwota ta powiększa się o kolejne 4-5 mln zł. Środki te w całości przeznaczane są na rozbudowę oraz utrzymanie i modernizację istniejącej infrastruktury drogowej w Polsce.

Zanim system ruszył, państwowi urzędnicy szacowali, że do listopada 2018 r. będzie to 19,5 mld zł. Wiadomo już więc, jak bardzo przestrzelili z prognozami. Warto jednak pamiętać o tym, że w 2010 r. zakładano, że polskie drogi będą budowane szybciej. Vialoll obliczony jest na około 9 tys. km dróg. Docelowo miało być nim objęte 7 tys. km, a jest tylko 3,3 tys.

O starcie systemu Viatoll można powiedzieć dużo, ale na pewno nie to, że przebiegł bez problemów. Zamiast wystartować 1 lipca 2011 r, ruszył z kilkudniowym poślizgiem. Problemy mieli też kierowcy. Tym, którzy nie zapłacili za przejazd kara naliczała się na każdej kolejnej bramownicy, co powodowało, że rosła do niebotycznych poziomów.

Z czasem jednak system zaczął działać jak należy. Początkowo sieć płatnych dróg obejmowała 1544 kilometry, w tym 582 km autostrad, 522 km dróg ekspresowych i 440 km dróg krajowych innych klas. Do dziś urosła dwukrotnie: teraz kierowcy ciężarówek o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony i autobusów płacą za przejazd po 3302 kilometrach dróg. Najbliższe rozszerzenie planowane jest na 9 lipca 2017 r. Do płatnej sieci będzie dołączonych 359 km dróg. Wówczas e-myto trzeba będzie płacić na ok. 3661 km, w tym ok. 1163 km autostrad, ok. 1354 km dróg ekspresowych i ok. 1144 km dróg krajowych innych klas.

Jak informuje operator systemu - Kapsch Telematic Services - w Viatoll jest zarejestrowanych prawie 1,1 mln pojazdów oraz 678 tys. podmiotów gospodarczych. Najwięcej, bo prawie 60 proc. to użytkownicy polscy, następni są Niemcy, a na trzecim miejscu Litwini.

- Średni koszt obsługi użytkowników i utrzymania systemu stanowi jedynie 15 proc. kwoty przychodów KFD, reszta to czysty zysk Skarbu Państwa, który może służyć dalszej modernizacji i rozbudowie sieci dróg. Co więcej: procentowy udział kosztów operacyjnych będzie cały czas malał wraz z włączaniem kolejnych odcinków do sieci dróg płatnych - komentuje Marek Cywiński dyrektor zarządzający Kapsch Telematic Services.

Choć uruchomienie sytemu Viatoll kosztowało około 1,3 mld zł., to może się okazać, że wkrótce będziemy budowali nowy system, od podstaw. Umowa z Kapsch, kończy się w listopadzie 2018 r. Rok wcześniej - czyli za dosłownie kilka miesięcy - rząd ma wybrać technologię, która będzie zbierała e-myto. Procedury przetargowe są w toku.

Dlaczego to tak ważne? Jeżeli zmieni się operator, to będzie potrzebował przynajmniej roku na przejęcie całej dokumentacji i ewentualną zmianę systemu poboru opłat.

Warto zauważyć, że w grę wchodzą właściwie dwa systemy poboru e-myta: pozycjonowanie satelitarne i technologia radiowa. Wybór jednego z nich zaleca Unia Europejska. Technologia satelitarna nie wymaga stawiania bramownic, więc można objąć opłatami większość dróg w kraju. Technologia radiowa natomiast pozwala na stworzenie bardzo dokładnego systemu poboru na głównych drogach. Teraz w Polsce mamy system radiowy.

Kapsch nie ukrywa, że nadal chce obsługiwać ten system. Ale firmy oferujące konkurencyjną wobec radiowej technologię satelitarną nie odpuszczą łatwo.