Wielki Zderzacz Hadronów nie dla Rosjan. CERN zrywa współpracę z powodu inwazji na Ukrainę

Organizacja CERN została utworzona w 1954 roku w celu pokojowej współpracy pomiędzy narodami po II wojnie światowej. Obecnie krajami członkowskimi CERN są 23 państwa, w tym Polska. Rosja miała status obserwatora i został on właśnie zawieszony. Dysponuje Wielkim Zderzaczem Hadronów, urządzeniem, które ma pozwolić odtworzyć warunki panujące na początku wszechświata. Jej elementem jest długi na około 27 km tunel.

Na nadzwyczajnym spotkaniu Rady CERN, które odbyło się 8 marca, przyjęto uchwałę potępiającą militarną inwazję Rosji na Ukrainę, wskazując, że jest to naruszenie Artykułu 2 Karty Narodów Zjednoczonych oraz wskazano, że Ukraina jest niezależnym, niepodległym krajem i wyrażono poparcie dla jej integralności terytorialnej.

Poza wstrzymaniem statusu obserwatora dla Rosji, nie będą też akceptowani nowi współpracownicy z tego kraju. Natomiast aktualnie będą kontynuowane dotychczasowe projekty, w których biorą udział rosyjscy naukowcy. Wskazano też, że wielu naukowców rosyjskich współpracujących z CERN, potępiło atak Rosji na Ukrainę.

CERN będzie też promować inicjatywy wspierające naukowców ukraińskich i aktywność badawczą Ukrainy w dziedzinie fizyki wysokich energii. W szczególności do tej pory skontaktowano się z ukraińskimi pracownikami CERN, aby udzielić im wsparcia materialnego i psychologicznego oraz zbierane są fundusze, które zostaną przekazane ukraińskiemu biuru Międzynarodowego Czerwonego Krzyża. Środki te będą przeznaczone na bieżącą pomoc dla ludności taką jak pomoc medyczna, czy dystrybucja żywności i wody. CERN dołoży ze swojego budżetu kwotę równą środkom pozyskanym ze zbiórki od pracowników, wkład wniesie także Związek Pracowników CERN.

CERN zatrudnia 2600 osób personelu naukowego, technicznego i administracyjnego. Według stanu na rok 2020 współpracuje z nim blisko 11 400 osób z 76 krajów (m.in. 272 z Polski, 29 z Ukrainy, 1021 z Rosji). Ukraina jest krajem stowarzyszonym z CERN od 2016 roku.