Współpraca i transformacja. Tak wyglądały Local Trends 2025

Przez dwa dni, 13–14 października, stolica Wielkopolski była centrum rozmów o przyszłości polskich samorządów. Dyskusje dotyczyły kluczowych wyzwań: transformacji energetycznej, rozwoju infrastruktury, cyberbezpieczeństwa oraz walki z dezinformacją.

– Każdy samorząd jest suwerenem, ale nie jest samotną wyspą – podkreślał Wojciech Jankowiak, wicemarszałek Województwa Wielkopolskiego, wskazując na potrzebę współpracy między gminami, regionami i państwem. W podobnym tonie wypowiadał się Leszek Bonna, wicemarszałek Województwa Pomorskiego, który zaznaczył, że samorząd to dziś kreator zrównoważonego rozwoju.

Kolejni gospodarze Local Trends, Magdalena Czarzyńska-Jachim oraz Jacek Jaśkowiak, mówili o bezpieczeństwie. Prezydent Sopotu apelowała o odbudowę zaufania do instytucji publicznych i walkę z dezinformacją. Z kolei prezydent Poznania odniósł się do doświadczeń ukraińskich w zakresie ochrony infrastruktury krytycznej i bezpieczeństwa mieszkańców. W obliczu nowych zagrożeń lokalne działania i współpraca międzynarodowa stają się kluczowe dla odporności wspólnot samorządowych.

Jednym z głównych tematów tegorocznego Forum była transformacja energetyczna ciepłownictwa.

Samorządy są kluczowym partnerem państwa w tym procesie. – Samorząd nie jest narzędziem do wdrażania polityki rządu, musi być partnerem – nie ma wątpliwości Miłosz Motyka, minister energii.

Z systemów ciepła sieciowego korzysta dziś około 15 mln Polaków, co oznacza, że inwestycje w tym obszarze mają strategiczne znaczenie zarówno dla bezpieczeństwa energetycznego, jak i dla jakości życia mieszkańców. Koszt transformacji tego sektora szacowany jest na 20 mld zł. To lokalne władze – zdaniem Miłosza Motyki – wiedzą najlepiej, gdzie i jak inwestować. – Im więcej środków trafi w ręce samorządu, tym skuteczniej przeprowadzimy transformację – zauważa.

Minister przypomniał także, że dekarbonizacja to nie tylko kwestia gospodarki, ale również bezpieczeństwa narodowego.

Jednym z kluczowych punktów programu Kongresu była dyskusja o ochronie infrastruktury krytycznej, danych publicznych oraz systemów cyfrowych w administracji publicznej.

– Najważniejsze pytanie brzmi, jak pomóc małej gminie, gdzie nie ma osoby kompetentnej w tych sprawach, w osiąganiu odpowiedniej higieny cyfrowej – wskazuje Sebastian Grabowski, twórca kanału Miasto Miasto, poświęconego tematyce samorządowej.

Zagrożenia coraz częściej mają charakter geopolityczny i systemowy, a skutki cyberataków mogą zagrażać zdrowiu i bezpieczeństwu obywateli. – Atak na szpital MSWiA w Krakowie pokazał, że ransomware to nie tylko kwestia danych, ale bezpieczeństwa całego państwa – zauważa Paweł Dobrzański, członek zarządu T-Mobile Polska Business Solutions. Samorządy muszą identyfikować i chronić swoje kluczowe zasoby, w tym infrastrukturę wodociągową, energetyczną czy transportową.

Łukasz Krzykwa z Mastercard Europe dodał, że Polska jest szczególnie narażona na cyberataki – aż 6 proc. globalnych przypadków ransomware dotyczy naszego kraju. – W jednostkach samorządu terytorialnego poziom podatności jest bardzo wysoki. Pokazuje to, jak dużo jest jeszcze do zrobienia – wskazuje ekspert. Podstawą ochrony są standaryzacja procedur i współpraca z doświadczonymi dostawcami, a także inwestowanie w predykcyjne systemy bezpieczeństwa oparte na AI.

Drugi dzień Forum rozpoczął się debatą o kondycji lokalnych mediów w erze smartfonów i mediów społecznościowych. – Młodsze pokolenia korzystają głównie z mediów społecznościowych. Prasę papierową zaczyna się czytać dopiero po 30. roku życia – zauważa prof. Patrycja Szostok-Nowacka z Uniwersytetu Śląskiego.

Lokalne media są kluczowym ogniwem między mieszkańcami a władzami i pełnią rolę edukacyjną w walce z dezinformacją. – Treści muszą być przygotowane tak, by mieszkańcy czuli, że są dla nich, a nie służą autopromocji władz – tłumaczy Agnieszka Strzelczyk-Kumienny z Urzędu Miasta w Kwidzynie.

Konkluzja? Lokalne media powinny nie tylko informować, ale też edukować i angażować mieszkańców, wzmacniając ich odporność na dezinformację.

Podczas sesji poświęconej współpracy Lasów Państwowych i samorządów rozmawiano o tworzeniu w dialogu z lokalnymi społecznościami tzw. lasów społecznych – bezpiecznych, dostępnych i przyjaznych mieszkańcom. – Najważniejsze jest, żeby zbudować czytelne, wspólne dokumenty zarządzania w lasach społecznych – podkreśla Adam Wasiak, dyrektor generalny Lasów Państwowych.

Co ważne, świadomość ekologiczna rośnie i coraz więcej gmin włącza mieszkańców w decyzje dotyczące ochrony zieleni i gospodarowania zasobami przyrodniczymi.

Organizatorami Local Trends – Europejskiego Forum Samorządowego są Grupa MTP oraz Centrum Myśli Strategicznych. A gospodarzami: Miasto Poznań, Miasto Sopot, Samorząd Województwa Wielkopolskiego i Samorząd Województwa Pomorskiego.

Partnerzy samorządowi to: Unia Metropolii Polskich im. Pawła Adamowicza, Związek Miast Polskich, Związek Powiatów Polskich, Związek Województw RP oraz Związek Gmin Wiejskich RP.

Partnerami strategicznymi wydarzenia są: BGK, InPost i T-Mobile, a partnerami Bank Ochrony Środowiska, Lasy Państwowe, Energa Wytwarzanie, Exatel, Fundacja Pole Dialogu, Inea, Mastercard, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Play, Fundacja Polska Bezgotówkowa, Polskie Sieci Elektroenergetyczne oraz Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu.

Organizatorzy już dziś zapraszają na kolejne wydarzenie z cyklu. Local Trends – Samorządowy Kongres Finansowy odbędzie się 15-16 kwietnia 2026 roku w Sopocie.

Więcej informacji na temat obu wydarzeń: Local Trends – Europejskiego Forum Samorządowego oraz Local Trends – Samorządowego Kongresu Finansowego można znaleźć na stronie: localtrends.pl.