660 mln zł leży w ZUS. To dziedziczone środki, po które nikt się nie zwraca

Prawo przewiduje, że środki z subkonta emerytalnego po śmierci ubezpieczonego mogą trafić do bliskich. "Dziennik Gazeta Prawna" sprawdził jednak, że w latach 2020-2024 zmarło ponad 42 tys. osób mających takie subkonto, a wypłaty objęły tylko nieco ponad 8 tys. przypadków.

W analizowanym 5-letnim okresie na subkontach ZUS tych osób znajdowało się łącznie blisko 940 mln zł. Przy czym do uprawnionych nie trafiło prawie 660 mln zł. Jak podaje dziennik, skala niewypłaconych środków wynika przede wszystkim z braku świadomości spadkobierców, że takie pieniądze w ogóle można odzyskać.

Przedstawiciele ZUS wskazują, że możliwość powiadomienia o środkach zależy od tego, czy ubezpieczony wcześniej wskazał osoby uprawnione. Jeśli tego nie zrobił, ani ZUS, ani otwarty fundusz emerytalny nie mają informacji, komu przysługują pieniądze i kogo należałoby zawiadomić.

Nie chodzi o to, aby ZUS ustalał spadkobierców, ale o to, aby obywatel był w ogóle informowany, że takie środki istnieją i mogą zostać wypłacone. Dziś mamy sytuację, w której prawo formalnie gwarantuje wypłatę, ale w praktyce działa wyłącznie wobec tych, którzy wiedzą, że powinni złożyć wniosek. To nie jest kwestia wygody systemu, tylko podstawowej rzetelności państwa wobec obywatela - informował "Dziennik Gazeta Prawna"

Mimo tych danych Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie planuje zmian w przepisach. Oznacza to, że kluczowe pozostaje uświadomienie, że uprawnieni z rodziny mogą ubiegać się w ZUS o odzyskanie środków z subkonta ZUS zmarłego.

Jeśli w chwili śmierci osoba posiadająca subkonto pozostawała w związku małżeńskim, współmałżonek zmarłego otrzymuje w ramach wypłaty transferowej połowę środków znajdujących na subkoncie w ZUS w zakresie, w jakim środki te stanowiły przedmiot małżeńskiej wspólności majątkowej. Pozostałe środki (albo wszystkie, jeśli osoba zmarła nie miała współmałżonka) przekazujemy osobom wskazanym przez osobę zmarłą, a jeśli nie ma takich osób, środki te wchodzą w skład spadku - komunikat ZUS

Subkonto ZUS to wydzielona część indywidualnego konta ubezpieczonego w ZUS. Można je traktować jako "osobną rubrykę" w systemie emerytalnym, która jest prowadzona od 1 maja 2011 r. W odróżnieniu od "głównego" konta emerytalnego ZUS środki z subkonta mogą być dziedziczone.

Źródło: "DGP", zus.pl