Dłuższe życie, niższe świadczenia. Nowe tablice GUS zmieniają emerytury

Tablice dalszego trwania życia są ogłaszane co roku – zawsze na okres od kwietnia do marca kolejnego roku. Te opublikowane 25 marca 2026 roku przez GUS stanowią podstawę do obliczania emerytur dla wniosków zgłoszonych od 1 kwietnia 2026 roku do 31 marca 2027 roku. Emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia środków zgromadzonych w FUS (ZUS) przez średnie dalsze trwanie życia dla osoby w wieku przejścia na emeryturę.

Warto dodać, że jeżeli jest to korzystniejsze dla ubezpieczonego, do ustalenia wysokości emerytury stosuje się tablice obowiązujące w dniu osiągnięcia wieku emerytalnego. Przykładowo osoba, która ukończyła wiek emerytalny w lipcu 2024 roku, może skorzystać z tablic obowiązujących w tamtym okresie, jeśli są dla niej korzystniejsze.

Patrząc historycznie, dalsze średnie trwanie życia wróciło do poziomu sprzed pandemii. W latach 2021–2022 notowaliśmy jego spadek, co przekładało się na wyższe wyliczenia emerytur. Obecnie sytuacja jest odwrotna – średnia długość życia ponownie się wydłuża. W latach 2020–2022 obserwowano nadmiarową liczbę zgonów.

Zmiany te przekładają się na sytuację przyszłych emerytów. Zgromadzony w ZUS kapitał jest dzielony przez odpowiednią liczbę miesięcy, co pozwala obliczyć wysokość świadczenia. Emerytura jest wypłacana dożywotnio i podlega corocznej waloryzacji.

W przykładach pokazano, na jakie świadczenie może liczyć osoba przechodząca na emeryturę w wieku 60, 65 i 67 lat. Im później przechodzimy na emeryturę, tym wyższe jest świadczenie, ponieważ kapitał dzielony jest przez mniejszą liczbę miesięcy.

Poniżej przedstawiono różnice w wysokości świadczeń dla osoby, która zgromadziła w ZUS odpowiednio 500 tys. zł, 700 tys. zł oraz 900 tys. zł – w oparciu o tablice obowiązujące od 1 kwietnia 2025 roku do 31 marca 2026 roku oraz nowe tablice obowiązujące od 1 kwietnia 2026 roku do 31 marca 2027 roku.

W związku z wydłużeniem średniej długości życia emerytury wyliczane na podstawie nowych tablic będą niższe niż te obliczane według tablic obowiązujących od kwietnia 2025 roku do końca marca 2026 roku. Im później przejdziemy na emeryturę, tym wyższe będzie świadczenie – ze względu na mniejszą liczbę miesięcy przyjmowanych do wyliczenia.

Nowe tablice nie dotyczą osób, które już pobierają emeryturę.

Oskar Sobolewski, ekspert emerytalny i rynku pracy w HRK Payroll Consulting