"Prowadzenie działalności w sposób nierzetelny". KNF nakłada 20 mln zł kary na znaną firmę

"Komisja Nadzoru Finansowego nałożyła na XTB SA karę pieniężną w wysokości 20 mln zł za naruszenia w zakresie badania adekwatności i zarządzania produktowego. Niespełnienie przez XTB SA wymogów nałożonych na firmy inwestycyjne przez przepisy prawa spowodowało prowadzenie działalności w sposób nierzetelny i nieprofesjonalny" - napisała KNF w komunikacie na platformie X. W informacji na swojej stronie internetowej komisja podaje, że kara została nałożona za cztery stosowane w latach 2022-2023 praktyki.

Zakwestionowane przez KNF praktyki to:

1. nienależyte ustalenie – w okresie od 1 stycznia 2022 roku do 16 sierpnia 2023 roku – czy klient ma wiedzę i doświadczenie konieczne do tego, aby zdawać sobie sprawę z ryzyka związanego ze świadczonymi mu usługami maklerskimi lub instrumentami finansowymi;
2. brak określenia grupy docelowej – w okresie od 1 stycznia 2022 roku do 17 września 2023 roku – w sposób odpowiedni i proporcjonalny, z uwzględnieniem charakteru instrumentu finansowego oraz jego złożoności;
3. brak rzetelnego określania okoliczności – w okresie od 1 stycznia 2022 roku do 17 września 2023 roku – w związku z publikacją listy HOT udostępnianej klientom, które w odniesieniu do usług wykonywania zleceń klienta na rachunek własny mogą powodować powstanie konfliktu interesów;
4. przekazywanie klientom lub potencjalnym klientom – w okresie od 1 stycznia 2022 roku do 17 września 2023 roku – informacji nierzetelnych i wprowadzających w błąd w zakresie instrumentów finansowych, będących przedmiotem usług maklerskich świadczonych przez tę firmę oraz w zakresie wszystkich ryzyk związanych z kontraktami na różnicę, w sposób na tyle szczegółowy, aby umożliwić klientowi podejmowanie świadomych decyzji inwestycyjnych.

KNF zwraca uwagę m.in. na to, że "XTB stwierdzało adekwatność ryzykownych oraz skomplikowanych instrumentów, jakimi są CFD, na podstawie wiedzy i doświadczenia klientów z zakresu instrumentów nieskomplikowanych. Potencjalni klienci, którzy przy wypełnianiu ankiety MIFID mieli wiedzę i doświadczenie jedynie w zakresie instrumentów nieskomplikowanych, w połączeniu z innymi udzielonymi przez nich odpowiedziami, otrzymywali niezgodną ze stanem faktycznym informację o adekwatności również instrumentów CFD".

"Stosowana przez Spółkę metodologia oceny nie pozwalała na osiągnięcie celu, jakiemu przeprowadzenie tych ankiet miało służyć, a mianowicie ustalenie, czy klient ma wiedzę i doświadczenie konieczne do tego, aby zdawać sobie sprawę z ryzyka związanego z nabywaniem instrumentów CFD oferowanych przez Spółkę" - tłumaczy Komisja.

"Pełna zgodność praktyk rynkowych dotyczących sprzedaży skomplikowanych instrumentów finansowych, które generują podwyższone ryzyka, z obowiązującymi przepisami jest bardzo istotna z punktu widzenia ochrony inwestorów detalicznych na rynku kapitałowym. Instrumenty CFD cechują się wysokim poziomem ryzyka i powinny być nabywane wyłącznie przez inwestorów dysponujących odpowiednią wiedzą i doświadczeniem oraz akceptujących ryzyko utraty całości zainwestowanych przez nich środków" - zaznacza KNF.

"Ryzyko inwestowania w takie instrumenty pokazują wyniki corocznego badania UKNF wyników klientów na rynku Forex, z którego wynika, że systematycznie większość aktywnych klientów (od 70 do 80 proc.) traci na transakcjach na tego typu instrumentach" - wylicza Komisja.

Poprosiliśmy XTB o odniesienie się do decyzji KNF. "Decyzja Komisji Nadzoru Finansowego dotyczy przede wszystkim procesu określenia grup docelowych oraz onboardingu nowych klientów, w tym formularza rejestracyjnego, stosowanego od stycznia 2022 do września 2023. Zarówno sam formularz, jak i mechanizm onboardingu zostały już zmienione zgodnie z wytycznymi Komisji" - czytamy w nadesłanej nam odpowiedzi XTB.

"Decyzja KNF nie jest ostateczna. Obecnie XTB szczegółowo analizuje treść jej uzasadnienia, aby podjąć decyzję o ewentualnych dalszych krokach prawnych. Decyzji nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, co oznacza, że XTB nie będzie mieć obowiązku zapłaty ewentualnej kary przed uzyskaniem przez decyzję waloru ostateczności" - dodaje firma.

Źródło: X, KNF, XTB