Nowy gaz dla UE z Cypru. Polska staje się hubem gazowym

Włoski koncern Eni oraz francuski TotalEnergies podjęły ostateczną decyzję inwestycyjną. Dotyczy ona zagospodarowania złoża gazowego na Morzu Śródziemnym. Złoże znajduje się 185 kilometrów od wybrzeży Cypru, a komercyjne wydobycie ma ruszyć na początku 2028 r. Surowiec popłynie gazociągiem do Egiptu, gdzie przejdzie proces skraplania, a następnie w formie LNG trafi na rynek europejski. Portal WNP.pl podaje, że z cypryjskiego złoża można będzie wyprodukować około 2,8 miliona ton gazu rocznie.

Zabezpieczenie nowych źródeł dostaw to element szerszej strategii państw europejskich. Europa od dłuższego czasu odchodzi od rosyjskich węglowodorów. W ten trend wpisuje się również sytuacja na polskim rynku. Nasz kraj zdywersyfikował kierunki dostaw i rozbudował infrastrukturę przesyłową. Obecne zdolności importowe Polski wynoszą ponad 37 miliardów metrów sześciennych gazu rocznie. To niemal dwukrotnie więcej niż wynosi krajowe zapotrzebowanie na ten surowiec.

Koncesje na Cyprze to tylko jedno ze źródeł, z których w przyszłości skorzysta Europa. Polska równolegle inwestuje we własne możliwości odbioru skroplonego gazu. Na wodach Zatoki Gdańskiej powstaje specjalny statek, który posłuży jako terminal LNG. Spółka Gaz-System planuje także budowę drugiej takiej jednostki. Zainteresowanie rynku tym przedsięwzięciem pozwala na sfinansowanie projektu bez bezpośredniego wsparcia z budżetu państwa.

Zainteresowanie świata komercyjnego tym przedsięwzięciem jest na tyle duże, że nie będzie wymagać ta inwestycja wsparcia z budżetu – powiedział premier Donald Tusk, którego wypowiedź przytacza portal WNP.pl.

Rozbudowa infrastruktury pozwala nie tylko na zaspokojenie potrzeb krajowych odbiorców, ale także na przesył surowca do państw sąsiednich. Polski system przesyłowy posiada bezpośrednie połączenia z systemami Niemiec, Czech, Słowacji i Litwy, a także Danii i Ukrainy. W lutym padł historyczny rekord przesyłu gazu przez terytorium Polski, do czego w dużej mierze przyczynił się większy transport w kierunku wschodnim.

Przedstawiciele operatora sieci oceniają, że Polska ma szansę stać się głównym filarem architektury rynku energii w całym regionie. – Dzięki rozbudowie infrastruktury krajowej i tranzytowej, a także budowie interkonektorów Polska dysponuje potencjałem, aby pełnić rolę ważnego hubu gazowego dla Europy Środkowo-Wschodniej – ocenił Sławomir Hinc, prezes zarządu Gaz-System.

Aby ułatwić handel surowcem, operator zapowiada zmiany w regulacjach. Od początku 2027 r. powstanie jeden obszar bilansowania gazu oraz wspólny punkt połączenia na granicy z Niemcami. Ma to uprościć zasady korzystania z systemu i obniżyć stawki przesyłowe, co dodatkowo wzmocni pozycję polskiego rynku na tle innych państw europejskich.