Kontrola podatkowa. Jaki jest cel kontroli i jak ona przebiega?

Kontrola podatkowa to zdecydowanie działanie, które dotyczyć może każdego podatnika. Taka sytuacja często wywołuje strach, a nawet panikę, i to także wtedy, kiedy księgi rachunkowe prowadzone są bez zarzutu. Dlatego warto wiedzieć, jak dobrze się do niej przygotować i czego należy oczekiwać.

Kontrola podatkowa regulowana jest przepisami prawa podatkowego i ma pewne ograniczenia np. odnośnie do ponownego sprawdzania tej samej sprawy
Źródło zdjęć: © Shutterstock.com | Andrey_Popov
Marlena Kostyńska

Kto może dokonać kontroli podatkowej?

Kontrola podatkowa zazwyczaj jest organizowana przez organ podatkowy pierwszej instancji, czyli urząd skarbowy, urząd celny, urząd gminy lub miasta, starostwo powiatowe albo urząd wojewódzki. W przypadku każdego z tych urzędów taka kontrola dotyczyć będzie czegoś innego, stosowanie do kompetencji.

Oczywiście kontrola podatkowa nie jest przeprowadzana przez samego wójta lub naczelnika urzędu, ale przez pracowników. Przeprowadzić ją mogą nie mniej niż dwie osoby.* Kontrolowaną osobą* może być każdy podatnik albo jego prawny następca.

Kontrola podatkowa – cel

Cel kontroli podatkowej jest jednoznaczny i raczej prosty do zauważenia. Ma ona sprawdzić, czy dana osoba dobrze wywiązuje się ze swoich obowiązków wynikających z prawa podatkowego. Przy wykryciu nieprawidłowości podatnik jest zobowiązany do ich zniwelowania. W niektórych przypadkach poważniejsze wykroczenia nieść mogą za sobą sankcje.

Upoważnienie w kontroli podatkowej

W kontroli podatkowej nie musi brać udziału sprawdzany podatnik. Wiele osób decyduje się na reprezentacje przez inną osobę, na przykład księgową. Żeby tak się stało, konieczne jest napisanie pisemnego upoważnienia, które składa się w urzędzie skarbowym właściwym ze względu na rozliczanie podatku dochodowego.

Tworząc upoważnienie, nie musisz dokładnie opisywać, w zakresie jakich czynności wskazujesz reprezentanta. Jednocześnie możesz oczywiście to skonkretyzować.

Warto wiedzieć, że nie można zażądać przeprowadzenia kontroli podatkowej. Jest ona zapoczątkowywana wyłącznie przez urząd. Jednocześnie, jeżeli została już u ciebie przeprowadzona kontrola podatkowa, prawo chroni cię przed ponownym sprawdzaniem tej samej sprawy. Jednak od tej reguły są także pojedyncze wyjątki.

Kontrola podatkowa – jak wygląda?

Kontroler musi wcześniej zapowiedzieć ci zamiar jej wszczęcia. Ona sama rozpocząć się może nie wcześniej niż w przeciągu siedmiu dni od chwili doręczenia i jednocześnie nie później niż na 30 dni po tym fakcie. Jeżeli tak się nie stanie, wyznaczenie kolejnej daty wymaga kolejnego zawiadomienia.

Gdy dojdzie do powstania nieprawidłowości związanych z dostarczeniem zawiadomienia, podatnik ma prawo do wniesienia sprzeciwu wraz z uzasadnieniem. Spowoduje to wstrzymanie czynności kontrolnych aż do czasu jego rozpatrzenia.

Jeszcze przed kontrolą osoba sprawdzana otrzymać powinna upoważnienie do przeprowadzenia kontroli podatkowej. Musi także mieć możliwość zobaczenia legitymacji służbowych urzędników. Natychmiastowe wszczęcie kontroli jest możliwe jedynie wtedy, gdy wówczas zapobiega się popełnieniu przestępstwa.

Jeżeli nie dysponujesz czasem na uczestnictwo w kontroli, masz prawo złożyć oświadczenie na piśmie o rezygnacji z prawa do uczestnictwa w tych czynnościach. Wówczas zastąpić cię może dowolna, wskazana osoba.

Całościowy zakres kontroli jest z góry znany i dotyczyć może wyłącznie upoważnienia, które otrzymuje się na początku. Nie może być ona nadmiernie przedłużana – powinna się zakończyć bez zbędnej zwłoki, nie później niż zostało to wskazane w upoważnieniu.

Wybrane dla Ciebie
Niemcy i Francja odpowiadają na groźby celne Donalda Trumpa
Niemcy i Francja odpowiadają na groźby celne Donalda Trumpa
Od lutego na Orlenie bez papierowej faktury za tankowanie
Od lutego na Orlenie bez papierowej faktury za tankowanie
Polacy składają wnioski. "Budżet programu skończy się za 10 dni"
Polacy składają wnioski. "Budżet programu skończy się za 10 dni"
Groźba handlowej wojny wisi w powietrzu. UE ma w odwodzie "bazookę"
Groźba handlowej wojny wisi w powietrzu. UE ma w odwodzie "bazookę"
Wyrzucamy 200 mld zł w błoto? Balcerowicz: te wydatki nie mają sensu
Wyrzucamy 200 mld zł w błoto? Balcerowicz: te wydatki nie mają sensu
Pfizer pozwał Polskę. Rusza proces. Stawka to 6 mld zł
Pfizer pozwał Polskę. Rusza proces. Stawka to 6 mld zł
Unia Europejska przygotowuje odpowiedź na cła Trumpa
Unia Europejska przygotowuje odpowiedź na cła Trumpa
Rachunki za prąd. Dystrybutor wskazuje o ile wzrosną w 2026 roku i dlaczego
Rachunki za prąd. Dystrybutor wskazuje o ile wzrosną w 2026 roku i dlaczego
Chiny reagują na plany polskiego wojska dotyczące chińskich samochodów
Chiny reagują na plany polskiego wojska dotyczące chińskich samochodów
"Kompletny idiota". Ostra wymiana ciosów
"Kompletny idiota". Ostra wymiana ciosów
Trump przeliczył się stawiając ultimatum? "To Europa trzyma palec na finansowym spuście Ameryki"
Trump przeliczył się stawiając ultimatum? "To Europa trzyma palec na finansowym spuście Ameryki"
Greenwashing pod lupą UOKiK. Trzy firmy z zarzutami
Greenwashing pod lupą UOKiK. Trzy firmy z zarzutami