Kontrola podatkowa. Jaki jest cel kontroli i jak ona przebiega?

Kontrola podatkowa to zdecydowanie działanie, które dotyczyć może każdego podatnika. Taka sytuacja często wywołuje strach, a nawet panikę, i to także wtedy, kiedy księgi rachunkowe prowadzone są bez zarzutu. Dlatego warto wiedzieć, jak dobrze się do niej przygotować i czego należy oczekiwać.

Kontrola podatkowa regulowana jest przepisami prawa podatkowego i ma pewne ograniczenia np. odnośnie do ponownego sprawdzania tej samej sprawy
Źródło zdjęć: © Shutterstock.com | Andrey_Popov
Marlena Kostyńska

Kto może dokonać kontroli podatkowej?

Kontrola podatkowa zazwyczaj jest organizowana przez organ podatkowy pierwszej instancji, czyli urząd skarbowy, urząd celny, urząd gminy lub miasta, starostwo powiatowe albo urząd wojewódzki. W przypadku każdego z tych urzędów taka kontrola dotyczyć będzie czegoś innego, stosowanie do kompetencji.

Oczywiście kontrola podatkowa nie jest przeprowadzana przez samego wójta lub naczelnika urzędu, ale przez pracowników. Przeprowadzić ją mogą nie mniej niż dwie osoby.* Kontrolowaną osobą* może być każdy podatnik albo jego prawny następca.

Kontrola podatkowa – cel

Cel kontroli podatkowej jest jednoznaczny i raczej prosty do zauważenia. Ma ona sprawdzić, czy dana osoba dobrze wywiązuje się ze swoich obowiązków wynikających z prawa podatkowego. Przy wykryciu nieprawidłowości podatnik jest zobowiązany do ich zniwelowania. W niektórych przypadkach poważniejsze wykroczenia nieść mogą za sobą sankcje.

Upoważnienie w kontroli podatkowej

W kontroli podatkowej nie musi brać udziału sprawdzany podatnik. Wiele osób decyduje się na reprezentacje przez inną osobę, na przykład księgową. Żeby tak się stało, konieczne jest napisanie pisemnego upoważnienia, które składa się w urzędzie skarbowym właściwym ze względu na rozliczanie podatku dochodowego.

Tworząc upoważnienie, nie musisz dokładnie opisywać, w zakresie jakich czynności wskazujesz reprezentanta. Jednocześnie możesz oczywiście to skonkretyzować.

Warto wiedzieć, że nie można zażądać przeprowadzenia kontroli podatkowej. Jest ona zapoczątkowywana wyłącznie przez urząd. Jednocześnie, jeżeli została już u ciebie przeprowadzona kontrola podatkowa, prawo chroni cię przed ponownym sprawdzaniem tej samej sprawy. Jednak od tej reguły są także pojedyncze wyjątki.

Kontrola podatkowa – jak wygląda?

Kontroler musi wcześniej zapowiedzieć ci zamiar jej wszczęcia. Ona sama rozpocząć się może nie wcześniej niż w przeciągu siedmiu dni od chwili doręczenia i jednocześnie nie później niż na 30 dni po tym fakcie. Jeżeli tak się nie stanie, wyznaczenie kolejnej daty wymaga kolejnego zawiadomienia.

Gdy dojdzie do powstania nieprawidłowości związanych z dostarczeniem zawiadomienia, podatnik ma prawo do wniesienia sprzeciwu wraz z uzasadnieniem. Spowoduje to wstrzymanie czynności kontrolnych aż do czasu jego rozpatrzenia.

Jeszcze przed kontrolą osoba sprawdzana otrzymać powinna upoważnienie do przeprowadzenia kontroli podatkowej. Musi także mieć możliwość zobaczenia legitymacji służbowych urzędników. Natychmiastowe wszczęcie kontroli jest możliwe jedynie wtedy, gdy wówczas zapobiega się popełnieniu przestępstwa.

Jeżeli nie dysponujesz czasem na uczestnictwo w kontroli, masz prawo złożyć oświadczenie na piśmie o rezygnacji z prawa do uczestnictwa w tych czynnościach. Wówczas zastąpić cię może dowolna, wskazana osoba.

Całościowy zakres kontroli jest z góry znany i dotyczyć może wyłącznie upoważnienia, które otrzymuje się na początku. Nie może być ona nadmiernie przedłużana – powinna się zakończyć bez zbędnej zwłoki, nie później niż zostało to wskazane w upoważnieniu.

Wybrane dla Ciebie
Węgrzy odkryli karty. Krajowy gigant chce przejąć serbską spółkę powiązaną z Rosją
Węgrzy odkryli karty. Krajowy gigant chce przejąć serbską spółkę powiązaną z Rosją
Marka OBI ostatecznie zniknie z Rosji. Nowy właściciel ogłasza plan
Marka OBI ostatecznie zniknie z Rosji. Nowy właściciel ogłasza plan
Zmiany w zarządzie TFI PZU. Wybrano nowego prezesa
Zmiany w zarządzie TFI PZU. Wybrano nowego prezesa
Awaria ING. Zwracają pieniądze. Jest komunikat
Awaria ING. Zwracają pieniądze. Jest komunikat
Sąd odmówił gigantowi. Nie będzie przyspieszenia procesu ws. sprzedaży Warner Bros.
Sąd odmówił gigantowi. Nie będzie przyspieszenia procesu ws. sprzedaży Warner Bros.
Rolnicy nie odpuszczają ws. umowy UE z Mercosurem. Chcą reakcji Sejmu
Rolnicy nie odpuszczają ws. umowy UE z Mercosurem. Chcą reakcji Sejmu
Ile kosztuje dolar? Kurs dolara do złotego PLN/USD 15.01.2026
Ile kosztuje dolar? Kurs dolara do złotego PLN/USD 15.01.2026
Ile kosztuje funt? Kurs funta do złotego PLN/GBP 15.01.2026
Ile kosztuje funt? Kurs funta do złotego PLN/GBP 15.01.2026
Ile kosztuje frank szwajcarski? Kurs franka do złotego PLN/CHF 15.01.2026
Ile kosztuje frank szwajcarski? Kurs franka do złotego PLN/CHF 15.01.2026
Ile kosztuje euro? Kurs euro do złotego PLN/EUR 15.01.2026
Ile kosztuje euro? Kurs euro do złotego PLN/EUR 15.01.2026
Zmiany na Północnej Obwodnicy Krakowa. Kolejna wstęga przecięta
Zmiany na Północnej Obwodnicy Krakowa. Kolejna wstęga przecięta
Kolejny tankowiec związany z Wenezuelą przejęty przez USA
Kolejny tankowiec związany z Wenezuelą przejęty przez USA