Pierwsza praca. Co powinieneś wiedzieć?

Rozpoczęcie życia zawodowego łączy się nie tylko ze stresem, ale także z formalnościami. Mało kto je lubi, ale nie ukrywajmy - to one w dużej mierze kształtują naszą sytuację prawną.

Obraz
Źródło zdjęć: © Goodluz/iStockphoto

Wakacje?* Dla wielu młodych Polaków to nie czas leniuchowania, ale moment w którym wkraczają w życie zawodowe. Świeżo upieczeni absolwenci rozglądają się za pracą, a ci którym uda się znaleźć etatowe zatrudnienie będą mogli mówić o szczęściu. Jednak nie powinni przy okazji stracić zdrowego rozsądku- co trzeba wiedzieć rozpoczynając pierwszą *pracę?

Rozpoczęcie życia zawodowego łączy się nie tylko ze stresem, ale także z formalnościami. Mało kto je lubi, ale nie ukrywajmy – to one w dużej mierze kształtują naszą sytuację prawną. Warto także zaznajomić się z przepisami – znajomość swoich praw może okazać się bardzo przydatna.

Bez** umowy? Nie daj **się

Najważniejsza jest umowa o pracę, która powinna być sporządzona na piśmie. Dzięki niej zabezpieczysz swoje interesy i uzyskasz dostęp do niezbędnych świadczeń. Umowa o pracę powinna określać nie tylko jej strony, datę zawarcia i charakter, ale także wskazywać obowiązki pracownika i wysokość jego wynagrodzenia. Pracodawca nalega abyś pracował bez umowy?

– _ Praca _ _ bez _ _ umowy _ _ jest _ _ nielegalna _ _ a _ _ postępowanie _ _ takie _ _ narusza _ _ prawa _ _ pracowników _ _ co _ _ jasno _ _ wynika _ _ z _ _ artykułu _ _ 281 _ _ kodeksu _ _ pracy _ – mówi mecenas Jakub Brykczyński z Brykczyńscy i Partnerzy Adwokackiej Spółki Partnerskiej – _ Za _ _ nieprzestrzeganie _ _ przepisów _ _ w _ _ tym _ _ zakresie _ _ pracodawcy _ _ grozi _ _ kara _ _ grzywny _ – wskazuje mecenas Brykczyński.

Umowa** o pracę w 5 **odsłonach

Powinieneś wiedzieć, że umowa, umowie nierówna. Wyróżniamy aż 5 jej typów: na okres próbny, na czas określony, na czas nieokreślony, na czas wykonania określonej pracy oraz na zastępstwo. Co te nazwy oznaczają w praktyce? Umowa na czas próbny może być zawarta na maksimum 3 miesiące, po to aby sprawdzić umiejętności pracownika. Po upływie tego czasu nie można po raz drugi zawrzeć takiej umowy z tym samym pracownikiem.

Umowa na czas określony z góry determinuje czas po którym dobiega końca. Uwaga! Pracodawca może zawrzeć z pracownikiem umowę na czas określony dwukrotnie. Trzecia umowa powinna być już zawarta na czas nieokreślony. Umowa na czas wykonania określonej pracy jest umową czasową, która wygasa z chwilą zrealizowania określonego zadania (np. remontu). Umowa na zastępstwo zawierana jest gdy nowy pracownik wykonuje obowiązki nieobecnej osoby.

Ty** też **oceniasz

Z reguły jest tak, że najbardziej wyczekiwaną z umów jest umowa na czas nieokreślony. Gwarantuje ona stałe zatrudnienie, a zatem wprowadza w życie pewną stabilizację. Nie znaczy to jednak, że osoby pracujące na innych typach umów są na straconej pozycji. –_ _ Umowy _ _ na _ _ czas _ _ próbny _ _ czy _ _ określony _ _ stają _ _ się _ _ nieraz _ _ przepustką _ _ do _ _ stałego _ _ zatrudnienia, _ _ a _ _ także _ _ okazją _ _ do _ _ zaprezentowania _ _ swoich _ __ możliwości _ – wskazuje Weronika Florkowska z firmy PrimeSoft Polska działającej w branży IT.

– _ Warto _ _ zwrócić _ _ uwagę _ _ na _ _ jeszcze _ _ inny _ _ aspekt _ _ sprawy: _ _ okres _ _ próbny _ _ przechodzi _ _ także _ _ przedsiębiorstwo _ _ w _ _ którym _ _ pracujemy. _ _ To _ _ czas, _ _ w _ _ którym _ _ możemy _ _ sprawdzić _ _ czy _ _ faktycznie _ _ odpowiada _ _ nam _ _ charakter _ _ pracy _ _ i _ _ panujący _ _ w _ _ niej _ _ klimat _ – mówi Florkowska.

Przychodzi** nowy do **lekarza

Jeśli zaczynasz pracę to musisz przygotować się także na szkolenie z BHP, konieczne będą też badania lekarskie, potwierdzające zdolność do pracy. Pracodawca będzie prowadził ewidencję czasu twojej pracy, a także akta osobowe. W ciągu 7 dni od zatrudnienia musi on zgłosić cię do ubezpieczenia społecznego (emerytalnego, chorobowego, rentowego, wypadkowego, zdrowotnego.) Niezgłoszenie do ubezpieczenia społecznego jest zagrożone karą do nawet 5 tysięcy złotych grzywny!

Jak widać, wejście w życie zawodowe obfituje w wiele obowiązków, które trzeba wypełnić i informacje, które warto zapamiętać. Pamiętaj jednak, że formalności pozwolą tobie ochronić swoje prawa i pozwolą w spokoju zająć się rozwojem zawodowym.

Czytaj więcej w Money.pl
Firmy walczą o etaty. Czy rząd pomoże? We wrześniu zatrudnienie w gospodarce nie zmieniło się, a wynagrodzenia wzrosły o 1,6 proc. w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku
Coraz mniej pracujących. Oto dane NBP Po raz pierwszy od trzech lat wyhamował w Polsce wzrost liczby pracujących i aktywnych zawodowo - czytamy w komunikacie NBP.
Pracodawcy wolą zwalniać niż zatrudniać elastycznie? Aż 70 proc. polskich pracodawców deklaruje, że nie zamierza zatrudniać pracowników w oparciu o umowy cywilnoprawne.
Wybrane dla Ciebie
Cieśnina Ormuz zablokowana przez Iran. USA będą eskortować tankowce?
Cieśnina Ormuz zablokowana przez Iran. USA będą eskortować tankowce?
Rośnie napięcie na linii USA-Hiszpania. Jest odpowiedź na słowa Trumpa
Rośnie napięcie na linii USA-Hiszpania. Jest odpowiedź na słowa Trumpa
Biały Dom chce umożliwić Amerykanom opuszczenie Bliskiego Wschodu. Szykuje plan
Biały Dom chce umożliwić Amerykanom opuszczenie Bliskiego Wschodu. Szykuje plan
Specjalne wsparcie dla tankowców. Trump wzywa do "natychmiastowych działań"
Specjalne wsparcie dla tankowców. Trump wzywa do "natychmiastowych działań"
Konflikt na Bliskim Wschodzie. Rośnie kolejka po ropę z Kanady
Konflikt na Bliskim Wschodzie. Rośnie kolejka po ropę z Kanady
Szkody na ponad 142 mln zł. Kolejna osoba aresztowana ws. afery HREIT
Szkody na ponad 142 mln zł. Kolejna osoba aresztowana ws. afery HREIT
Wzrost o 600 procent. Wojna na Bliskim Wschodzie uderzyła w interesy Putina
Wzrost o 600 procent. Wojna na Bliskim Wschodzie uderzyła w interesy Putina
Tak wabią tanimi wczasami na Bliskim Wschodzie. "Nikt nie będzie mordował turystów"
Tak wabią tanimi wczasami na Bliskim Wschodzie. "Nikt nie będzie mordował turystów"
Ile kosztuje dolar? Kurs dolara do złotego PLN/USD 03.03.2026
Ile kosztuje dolar? Kurs dolara do złotego PLN/USD 03.03.2026
Ile kosztuje funt? Kurs funta do złotego PLN/GBP 03.03.2026
Ile kosztuje funt? Kurs funta do złotego PLN/GBP 03.03.2026
Ile kosztuje euro? Kurs euro do złotego PLN/EUR 03.03.2026
Ile kosztuje euro? Kurs euro do złotego PLN/EUR 03.03.2026
Ile kosztuje frank szwajcarski? Kurs franka do złotego PLN/CHF 03.03.2026
Ile kosztuje frank szwajcarski? Kurs franka do złotego PLN/CHF 03.03.2026