Podatek od czynności cywilnoprawnych. Kiedy należy go zapłacić i jakie są stawki?

Podatek od czynności cywilnoprawnych nie dotyczy wyłącznie transakcji kupna samochodu, a z taką transakcją kojarzy się najczęściej. Podatek od czynności cywilnoprawnych powinien być opłacony w momencie zawierania umów sprzedaży.
Chodzi tutaj np. o umowę pożyczki pieniędzy albo rzeczy, a także umowy darowizny, umowy dożywocia.

Podatek od czynności cywilnoprawnych musi być też rozliczony w przypadku umowy o podział spadku, zniesienia współwłasności, a także:

• ustanowienia hipoteki, odpłatnego użytkowania, a także odpłatnej służebności;
• umowy spółki.

PCC musi być także zapłacony w sytuacji, gdy wymienione umowy się zmieniają i powoduje to podwyższenie podstawy opodatkowania.

Podatek PCC musi być zapłacony w ciągu 14 dni od momentu, gdy powstaje obowiązek zapłaty. Jeśli kupujemy samochód to w ciągu 14 dni od zakupu pojazdu, jeśli podpisywana jest umowa pożyczki, to też w ciągu 14 dni od momentu przekazania pieniędzy. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy PCC pobiera się od płatnika.

Warto wiedzieć, że podatnik musi sam wyliczyć i zapłacić taki podatek. Co do zasady organ podatkowy nie będzie wzywał do zapłaty. W związku z tym trzeba najpierw wypełnić formularz PCC-3 i dostarczyć urzędowi skarbowemu. Najczęściej będzie to urząd, który jest właściwy dla miejsca zamieszkania. Potem płacimy podatek. W przypadku podpisywania aktu notarialnego u notariusza PCC płaci się bezpośrednio u notariusza. W takiej sytuacji nie trzeba więc płacić go już w urzędzie skarbowym.

Ile wynosi podatek PCC? Wysokość podatku od czynności cywilnoprawnych zależna jest od tego, jaka umowa została zawarta. I tak, jeśli umowa dotyczy sprzedaży, zamiany, podziału spadku albo zniesienia współwłasności w przypadku rzeczy ruchomych: 2 proc. podstawy opodatkowania i 1 proc w przypadku praw majątkowych. Podatek PCC za ustanowienie hipoteki to 19 zł. W przypadku pożyczek podatek PCC wynosi 2 proc., a za umowę spółki płaci się 0,5 proc. podstawy opodatkowania.

Może się zdarzyć, że podatek PCC wyniesie nawet 20 proc. Będzie to dotyczyło sytuacji, kiedy podczas kontroli podatkowej, urzędnicy odkryją, że:

• podatnik ma umowę pożyczki, a podatek nie został opłacony w terminie;
• podatnik zawarł umowę pożyczki pieniężnej od najbliższej rodziny i nie jest w stanie udokumentować otrzymania pieniędzy na swój rachunek bankowy.

Podstawa opodatkowania to najczęściej wartość umowy lub wartość rynkowa rzeczy, które zostają przekazane w momencie podpisania umowy. Innymi słowy, w przypadku zakupu samochodu, podstawą opodatkowania będzie wartość rynkowa. Jeśli więc samochód kosztuje 10 000 zł, to podatek wyniesie 2 proc., czyli 200 zł.

Wachlarz przykładów zwolnień z podatku PCC jest dość szeroki. Nie trzeba go płacić np. w przypadku handlu walutami, sprzedaży rzeczy ruchomych, obligacji i bonów.