Przedawnienie. Przez jaki okres można dochodzić roszczeń?
Przedawnienie jest związane z okresem, kiedy można dochodzić konkretnych roszczeń. Po upływie określonego czasu roszczenie przestaje być obowiązujące. Najczęściej z przedawnieniem mamy do czynienia w przypadku długu.
W lipcu 2018 weszły do kodeksu cywilnego zmiany, który modyfikują okres przedawnienia. Podstawowy termin przedawnienia został skrócony z 10 na 6 lat. Roszczenia związanie z prowadzeniem działalności gospodarczej przedawniają się po 3 latach.
Jeśli nie uda nam się odzyskać wierzytelności w określonym czasie, może ona ulec przedawnieniu. Jeśli rozpoczniemy odzyskiwanie długu przed sądem, wierzytelności nie będą umorzone, ale trwają na rachunku dłużnika, dopóki nie zostaną całkowicie spłacone.
Kiedy roszczenie się przedawnia?
Tutaj musimy wiedzieć, że możliwość dochodzenia roszczenia, jest ograniczona czasem, a Kodeks Cywilny mówi, że przedawnieniu ulegają tylko roszczenia majątkowe, poza roszczeniami o zniesienie współwłasności, ale też wszelakie roszczenia windykacyjne.
Wierzyciel – czyli kto?
Wierzyciel jest osobą związaną na mocy prawa stosunkiem zobowiązaniowym z dłużnikiem. Właśnie dlatego wierzyciel ma prawo żądać spłaty długu (świadczenia) w określonym terminie.
Terminy przedawnienia długu
Wszelkie roszczenia (czyli długi) z zasady przedawniają się z upływem 6 lat od dnia, gdy dłużnik został zobowiązany do uregulowania danego świadczenia. Jednak są też różne wyjątki, w tym prowadzenie działalności gospodarczej, gdzie roszczenia przedawniają się wraz z upływem 3 lat. Tak więc przeważnie koniec terminu przedawnienia mija wraz z ostatnim dniem roku kalendarzowego. Są jednak wyjątki, gdzie roszczenia przedawniają się z upływem dwóch lat. Są to roszczenia z tytułu prowadzenia gospodarstw rolnych, a także z tytułu sprzedaży płodów rolnych i leśnych.
Okres przedawnienia długu – czy może zostać wstrzymany?
Żeby sprawa się nie przedawniła, to należy wykonać kilka czynności. Oto te, które wstrzymują przedawnienie długu:
- wszelkie czynności wyrażone przed sądem lub innym organem upoważnionym do rozpatrywania spraw, egzekwowanie roszczeń przed sądem polubownym,
- przez dobrowolne zrzeknięcie się roszczenia wobec dłużnika, ustalone przez wierzyciela,
- przez rozpoczęcie mediacji.
W takich okolicznościach, termin przedawnienia zyskuje nowy bieg i wszystko liczy się od nowa.
Czy przedawnienie długu może zostać zawieszone?
Okres przedawnienia długu może zostać zawieszony, wtedy to nie rozpoczyna się, a jeśli został już rozpoczęty, wówczas nie wlicza się go do okresu, ze względu na zawieszenie. Zawieszenie dotyczy:
- wszelkich roszczeń, które występują pomiędzy dziećmi i ich rodzicom (podczas trwania władzy rodzicielskiej)
- wszelkich roszczeń przysługujących osobom, które nie mają pełnej zdolności do czynności prawnych przeciwko osobom, które sprawują nad nimi opiekę lub kuratelę (podczas trwania opieki lub kurateli)
- wszelkich roszczeń, które przysługują jednemu małżonkowi, przeciwko drugiemu (przez cały czas trwania małżeństwa)
Konsekwencje przedawnienia
Przedawnione roszczenia tak naprawdę nigdy nie przestają istnieć, jednak muszą być uregulowane prawnie. Wierzyciel nie może domagać się zwrotu długu, który jest przedawniony, gdyż jego status w obrocie prawnym jest jako nienależne. Przedawnione wierzytelności nie będą mogły być również przez podatnika wliczone do kosztów uzyskania przychodów.
