Ubezpieczenie zdrowotne ZUS – jak się do niego zgłosić i ile wynosi składka?

Co do zasady uczestnictwo w ubezpieczeniu zdrowotnym jest obowiązkowe.

Obowiązek zgłoszenia danej osoby do ubezpieczenia zdrowotnego ciąży na płatniku składek. Nie każdy musi o tym pamiętać. Za pracowników zgłoszenia dokonuje pracodawca, w imieniu studentów i uczniów macierzysta jednostka edukacyjna. Osobami pozostającymi bez pracy, zajmuje się w tym zakresie Urząd Pracy, po dokonaniu rejestracji przez bezrobotnego i przyznaniu mu odpowiedniego statusu.

Jedynie przedsiębiorcy, prowadzący własną działalność zobowiązani są do samodzielnego zgłoszenia i comiesięcznego przesyłania równowartości składki na konto Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Osoba ubezpieczona ma prawo, a nawet obowiązek zgłoszenia do ubezpieczenia członków swojej rodziny, którzy z jakiegoś powodu w danej chwili pozostają poza systemem ubezpieczeń. Przepisy zezwalają na zgłoszenie przez ubezpieczonego: dziecka do chwili ukończenia 26. roku życia, jeśli się uczy, żony, męża, a nawet rodziców czy dziadków, o ile razem prowadzą gospodarstwo domowe.

Pamiętać należy, by w razie znalezienia przez zgłoszonego innego źródła ubezpieczenia wyrejestrować go z własnego konta. ZUS podkreśla, że termin wyrejestrowanie wynosi 7 dni od nabycia nowej podstawy.

Ponadto istnieje możliwość dobrowolnego zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego. Ewentualność ta przeznaczona jest dla osób, które, mieszkając w Polsce, z różnych przyczyn nie podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu. Ochrona następuje wówczas na podstawie umowy zawartej przez wnioskodawcę z Narodowym Funduszem Zdrowia. Dokument będzie obowiązywał przez wskazany w nim czas, o ile zainteresowany będzie opłacał składki. Miesiąc zwłoki w opłaceniu należności będzie skutkował brakiem ochrony.

Koniecznością przy wyliczaniu wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne jest ustalenie podstawy wymiaru składek. Wskaźnik ten jest różny dla pracowników, zleceniobiorców, przedsiębiorców, duchownych, a nawet osób na urlopie wychowawczym.

Co miesiąc na konto Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zobowiązani powinni przelewać równowartość 9 proc. właściwej im z uwagi na formę zatrudnienia podstawy. W przypadku przedsiębiorców od kwietnia do grudnia 2018 roku zobowiązanie jest równoznaczne z kwotą 319,94 zł.

Cała kwota powinna znajdować się w jednym przelewie. ZUS nie zezwala na podział należności. Zobowiązane podmioty muszą pamiętać, by wykonywać tę czynność terminowo. Dla osób fizycznych termin upływa 10. każdego miesiąca.

Artykuł 27b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zezwala na odliczanie opłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne od podatku dochodowego. Z tej możliwości mogą skorzystać i przedsiębiorcy i pracownicy. Niestety w rozliczeniu nie można wpisać całej przesłanej kwoty. Prawo do odliczenia obejmuje nie 9 proc. podstawy wymiaru jak przy obliczaniu wysokości składki, a 7,75 proc. tej wielkości.