Ustawa o emeryturach i rentach. Komu przysługuje prawo do świadczeń?

Ustawa o emeryturach i rentach jest jednym z najważniejszych aktów prawych, który reguluje najważniejsze kwestie dotyczące emerytur i rent. Ustawa o emeryturach i rentach wskazuje komu i na jakich zasadach wypłacane są emerytury lub renty z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Ustawa o emeryturach i rentach reguluje warunki przyznawania świadczeń emerytalno-rentowych i regulowania ich wysokości
Źródło zdjęć: © iStock.com
Marlena Kostyńska

Najważniejsze regulacje dotyczące rent i emerytur

Ustawa o emeryturach i rentach zawiera informacje:

  • dotyczące warunków nabywania praw do świadczeń z ubezpieczenia emerytalnego i rentowego;
  • odnośnie do zasad, na jakich ustala się wysokość świadczeń;
  • dotyczące przyznawania i wypłaty świadczeń.

W ustawie jasno zapisane jest, kto może skorzystać z emerytury albo renty. Jak czytamy w ustawie, będzie to zarówno osoba ubezpieczona, jak i członkowie rodziny.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłaca świadczenia emerytalne, a także renty przysługujące z tytułu niezdolności do pracy i renty rodzinne. Ale to nie wszystko. Zakład Ubezpieczeń Społecznych na mocy ustawy wypłaca również dodatki pielęgnacyjne, dodatki do renty rodzinnej, jeśli mamy do czynienia z sierotą. ZUS odpowiada też za wypłatę zasiłku pogrzebowego.

Kto ma prawo do świadczeń z ZUS?

Prawo do świadczeń nabywa się, jeśli odprowadzaliśmy składki do ZUS przez określony czas. Okresy te dzieli się na okresy składkowe i nieskładkowe.

Okresy składkowe to czas, gdy do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odprowadzano składki na ubezpieczenie społeczne, których podstawą był np. stosunek pracy albo z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Okresy składkowe muszą być koniecznie udokumentowane. Tak przez ZUS, jaki i przez płatnika, np. świadectwami pracy.

Okresy nieskładkowe są okresami, gdy nie odprowadzaliśmy składek ZUS albo wtedy, gdy ubezpieczony pobierał wynagrodzenie, gdy był niezdolny do pracy, albo pobierał zasiłek chorobowy, albo rentę. W grę wchodzą też inne sytuacje, które opisuje ustawa o emeryturach i rentach.

Podstawa wymiaru emerytur i rent

Podstawą wymiary jest przeciętna podstawa wymiaru składki z 10 lat kalendarzowych. Wskazuje je zainteresowany. Trzeba je wybrać z ostatnich 20 lat kalendarzowych.

Oprócz tego ustawa określa, w jaki sposób ustala się wysokość emerytury, a także jakie są zasady przyznawania rent, przysługujących z tytułu niezdolności do pracy albo rodzinnych. Ważne też jest to, że w ustawie znajdziemy też opisane zasady dotyczące wypłaty dodatków, a także zasiłku pogrzebowego. No i chyba najważniejsze. Ustawa określa, w jaki sposób waloryzowane są emerytury i renty.

Gdzie szukać ustawy o emeryturach i rentach?

Najważniejsze elementy ustawy emeryturach i rentach znajdziemy na stronie internetowej ZUS. Cała ustawa dostępna jest na stronie prawnej Sejmu.

Wybrane dla Ciebie
Ile kosztuje dolar? Kurs dolara do złotego PLN/USD 19.01.2026
Ile kosztuje dolar? Kurs dolara do złotego PLN/USD 19.01.2026
Ile kosztuje funt? Kurs funta do złotego PLN/GBP 19.01.2026
Ile kosztuje funt? Kurs funta do złotego PLN/GBP 19.01.2026
Ile kosztuje frank szwajcarski? Kurs franka do złotego PLN/CHF 19.01.2026
Ile kosztuje frank szwajcarski? Kurs franka do złotego PLN/CHF 19.01.2026
Ile kosztuje euro? Kurs euro do złotego PLN/EUR 19.01.2026
Ile kosztuje euro? Kurs euro do złotego PLN/EUR 19.01.2026
"Szok" na rynku gazu. Ceny wzrosły 30 procent w tydzień
"Szok" na rynku gazu. Ceny wzrosły 30 procent w tydzień
KSeF bez opóźnień. Minister finansów stawia sprawę jasno
KSeF bez opóźnień. Minister finansów stawia sprawę jasno
"Może sparaliżować rynek". Firmy ostrzegają przed rządowym planem
"Może sparaliżować rynek". Firmy ostrzegają przed rządowym planem
Czynsz i opłaty za media w górę. Oto co czeka najemców w 2026 roku
Czynsz i opłaty za media w górę. Oto co czeka najemców w 2026 roku
Dosadny głos z Rady Polityki Pieniężnej o Glapińskim. "Jest tchórzem"
Dosadny głos z Rady Polityki Pieniężnej o Glapińskim. "Jest tchórzem"
Grenlandia za cła? Kreślą scenariusze dla globalnej gospodarki
Grenlandia za cła? Kreślą scenariusze dla globalnej gospodarki
Rosyjska inflacja oficjalnie hamuje. Nie wszyscy wierzą w spadek
Rosyjska inflacja oficjalnie hamuje. Nie wszyscy wierzą w spadek
Nie tylko handel. Dino stawia na nowy biznes. Obok swoich marketów
Nie tylko handel. Dino stawia na nowy biznes. Obok swoich marketów