Wypłata odszkodowania jako przychód. Kiedy?

Ubezpieczenia w działalnościach gospodarczych są niekiedy wymagane przez prawo (np. OC na samochód, OC dla firm świadczących usługi księgowe), standardem w danej branży (niektóre wolne zawody) lub po prostu dodatkowym zabezpieczeniem.

Kwota odszkodowania każdorazowo jest ustalana zgodnie z zasadami danej polisy i towarzystwa ubezpieczeniowego. Podstawą wypłaty odszkodowania dla firmy może być zarówno wartość szkód, jak i oszacowana wartość nieuzyskanych przychodów z powodu niemożliwości prowadzenia działalności gospodarczej. Kwotę wypłaconą przez firmę ubezpieczeniową należy rozliczyć.

Ustawy podatkowe mówią, że zwolnione od podatku dochodowego są kwoty otrzymane z tytułu odszkodowania z ubezpieczeń osobowych i majątkowych, z wyjątkiem odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Dlatego wszystkie kwoty odszkodowań stanowią przychód z działalności gospodarczej, który jest rozliczany łącznie z przychodami z prowadzonej działalności. Oznacza to, że jest opodatkowany tą samą formą opodatkowania, z której przedsiębiorca korzysta w ramach prowadzenia firmy.

Kiedy zwrot z ubezpieczenia nie stanowi przychodu?Jeżeli odszkodowanie dotyczy samochodu, w pewnych przypadkach tylko część tego odszkodowania jest przychodem. Czasami zaś całość wypłaty nie stanowi przychodu.

Właściciel samochodu objętego dobrowolnym ubezpieczeniem (AC) zawsze ujmuje kwotę zwrotu z ubezpieczenia jako przychód, zaś wydatki na naprawy jako koszty uzyskania przychodu. Natomiast właściciele pojazdów firmowych, którzy posiadają tylko ubezpieczenie OC, zapisują jako przychód kwotę zwrotu z ubezpieczenia pomniejszoną o koszty napraw. Co za tym idzie, odszkodowanie nie stanowi przychodu wówczas, gdy samochód nie ma AC, a koszty napraw są równe kwocie wypłaty z odszkodowania lub ją przekraczają.

Na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług otrzymane odszkodowanie nie są dostawą towarów ani usług, gdyż ustawa nie uznaje pieniędzy za towar. Odszkodowanie nie jest też dostawą usług, ponieważ jest to zadośćuczynienie za szkodę, która została wyrządzona przedsiębiorcy lub za utracone przez niego korzyści.

Taka czynność nie jest więc uznawana za usługę. W związku z tym, wypłata lub otrzymanie odszkodowania nie powoduje konieczności naliczania i odprowadzania VAT-u do urzędu skarbowego.

Firmy ubezpieczeniowe przekazują odszkodowania najczęściej w formie przelewu na konto lub przekazu pocztowego. Przychody z tytułu odszkodowania stanowią przychód według daty faktycznego otrzymania pieniędzy (a nie np. uzyskania decyzji o wypłacie).

Podstawą do zapisów przychodu z odszkodowania w ewidencji księgowej jest potwierdzenie otrzymania przelewu lub przekazu pocztowego. Wówczas księgowi (lub osoby samodzielnie prowadzące księgowość) sporządzają dowód wewnętrzny przychodowy na podstawie odpowiedniego potwierdzenia i wprowadzają go do KPiR.

Czytaj więcej w Money.pl