ABC księgowania transakcji faktoringowych. Na co zwrócić uwagę?

Istotą faktoringu jest wykupienie przez faktora należności wynikających z faktur z odroczonym terminem płatności (nieprzeterminowanych). W zamian faktorant otrzymuje środki wcześniej niż to wynika z terminu zapadalności wierzytelności. Zachodzi zatem konieczność ujęcia ich w księgach rachunkowych.

Rodzaje faktoringu
Jeśli chodzi o faktoring, księgowanie zależy przede wszystkim od rodzaju usługi. Dlatego warto poznać podział uwzględniający stopień odpowiedzialności faktora za ryzyko niewypłacalności kontrahenta.

• Faktoring właściwy (pełny)

Znany również jako faktoring bez regresu. W tym przypadku faktor wykupuje wierzytelności handlowe i jednocześnie przejmuje na siebie ryzyko związane z niewypłacalnością kontrahenta. W efekcie faktorant nie ponosi żadnej odpowiedzialności finansowej w razie nieuregulowania należności przez dłużnika.

• Faktoring niewłaściwy (niepełny)

Określany jest mianem faktoringu z regresem. W tym przypadku faktor przejmuje wierzytelności handlowe, jednak ryzyko niewypłacalności dłużnika spoczywa na faktorancie.

• Faktoring odwrotny

To szczególny rodzaj usługi, w którym faktor spłaca bieżące zobowiązania przedsiębiorcy wobec dostawców.

Jeśli chodzi o faktoring, księgowanie ma nieco inny przebieg. Dlatego w pierwszej kolejności należy określić rodzaj usługi, a następnie wybrać odpowiedni sposób ewidencji tego typu transakcji.

• Księgowanie faktoringu pełnego

Jeżeli – w ramach podpisanej umowy – faktorant przeniósł całą odpowiedzialność na faktora, utracił on pełną kontrolę nad wierzytelnością. W tym przypadku należy pamiętać o tym, aby wyksięgować wierzytelności z ksiąg rachunkowych faktoranta – pod datą przekazania wierzytelności faktorowi. Oznacza to, że transakcja pojawia się wyłącznie po aktywnej stronie bilansu faktoranta – kwota należna od faktora jest zaliczana do przychodów. W pasywach bilansu taka usługa nie jest odnotowywana. Natomiast w koszty uzyskania przychodu można zaliczyć wszelkie opłaty pobierane przez faktora, do uregulowania których zobowiązany jest faktorant.

• Księgowanie faktoringu niepełnego

Jeżeli na faktorancie ciąży ryzyko niewypłacalności kontrahenta, wówczas transakcja ewidencjonowana jest po stronie aktywów i pasywów przedsiębiorcy. Za przychód firmowy uznaje się należności wynikające z wystawionych faktur oraz zapłatę za wierzytelność otrzymaną od faktora. Natomiast do kosztów uzyskania przychodów wlicza się zobowiązania wobec faktora tj. wszelkie opłaty nałożone na przedsiębiorcę w związku z korzystaniem z usług faktoringowych.

• Księgowanie faktoringu mieszanego

Faktoring mieszany stanowi połączenie usługi z regresem i bez regresu. Oznacza to, że faktor przejmuje na siebie ryzyko niewypłacalności kontrahenta wyłącznie w odniesieniu do konkretnej części wierzytelności. Jak zatem powinna wyglądać prawidłowa ewidencja takiej transakcji?

Do przychodów firmowych należy zaliczyć należność od faktora z tytułu wykupionej przez niego należności. W koszty uzyskania przychodu można wliczyć tę część wierzytelności, którą przejął faktor – w ramach umowy o przejęciu odpowiedzialności. Pozostałą część należności należy zaksięgować na koncie „rozrachunki z odbiorcami” – do czasu uregulowania kwoty.

• Księgowanie faktoringu odwrotnego

W przypadku księgowania faktoringu odwrotnego, dłużnik przedstawia faktorowi dokumenty kosztowe. Faktor je finansuje, w efekcie czego taka transakcja powinna znaleźć się po stronie pasywnej w bilansie faktoranta.

Księgowanie faktoringu może wydawać się skomplikowane. Jednak nie warto rezygnować z tego typu usługi wyłącznie z powodu trudności ewidencjonowania tego typu wierzytelności. Można bowiem skorzystać z pomocy wyspecjalizowanych biur rachunkowych, a samemu czerpać korzyści wynikające z tej formy finansowania.

Decydując się na faktoring, możesz liczyć m.in. na:

• utrzymanie płynności finansowej, np. poprzez uniknięcie zatorów płatniczych oraz „odmrożenie” środków z wystawionych faktur,
• zbudowanie wizerunku rzetelnej i wiarygodnej firmy, dzięki możliwości terminowego regulowania własnych zobowiązań,
• zwiększenie konkurencyjności, np. poprzez wystawianie faktur z odroczonym terminem płatności,
• lepsze warunki współpracy z dostawcami, dzięki szybkiemu regulowaniu faktur kosztowych.

Rozważ faktoring jako zewnętrzną formę finansowania, która daje dostęp do środków na długo przed terminem uregulowania należności przez kontrahentów.