Zniszczenie drogowej części Mostu Krymskiego po ataku ukraińskich bezzałogowców (w tym prawdopodobnie drona FP-5 Flamingo, o czym poinformował we wpisie na Telegramie prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski; wymienił także inne ukraińskie systemy użyte do ataku, takie jak pociski manewrujące Neptun czy drony An-197) oraz uszkodzenie części kolejowej przeprawy w dużej mierze wyeliminowało ten szlak transportowy z bieżącego wykorzystania.
Według ukraińskich analityków zajmujących się oceną skutków ataków na rosyjską infrastrukturę ewentualna odbudowa przeprawy musiałaby potrwać przynajmniej rok – a w obecnych uwarunkowaniach jest ona, tak czy inaczej, nierealna, wobec trwających działań wojennych i zagrożenia atakami ukraińskich dronów.
Prowadzenie skomplikowanych prac naprawczych w takich warunkach prawdopodobnie zakończyłoby się dużymi stratami, a w najlepszym wypadku wymagałoby znacznych nakładów sił i środków (także dla obrony przeciwlotniczej), których Rosja obecnie nie posiada.
WIDEOFinanse Polski w pułapce. Ani Tusk, ani PiS nie mają rozwiązania
Jak pisze w środę "Rzeczpospolita", uderzenie w most, na którego budowę wydano ponad 3,5 mld dol., to cios dla gospodarki okupowanego półwyspu i całej południowej Rosji.
Ważna arteria
Most Krymski powstał po rosyjskiej aneksji Krymu, do której doszło w lutym 2014 roku. Połączył okupowany Półwysep Krymski przez Cieśninę Kerczeńską z należącym do Rosji Półwyspem Tamańskim na Kubaniu (część Kraju Krasnodarskiego, jednego z podmiotów w ramach Federacji Rosyjskiej). Do jego oficjalnego w otwarcia doszło 15 maja 2018 roku.
Po rozpoczęciu pełnoskalowej rosyjskiej agresji na Ukrainę w 2022 roku przeprawa nie straciła na znaczeniu, pomimo zajęcia przez siły rosyjskie całego wybrzeża Morza Azowskiego: od Mariupola po Heniczesk i Armjansk: miasta położone na granicy Półwyspu Krymskiego i pozostałej (tzw. kontynentalnej) części Ukrainy.
Most znajdował się wówczas poza zasięgiem większości ukraińskich środków bojowych. Świadomość tego miała od samego początku także Ukraina: stąd atak z wykorzystaniem pojazdu z materiałami wybuchowymi, przeprowadzony 8 października 2022 roku, jaki doprowadził do zniszczenia fragmentu drogowej i uszkodzenia kolejowej części przeprawy. Naprawa zajęła kilka miesięcy: ponowne otwarcie dla ruchu samochodowego nastąpiło w lutym 2023 roku. Most był atakowany jeszcze dwukrotnie: w lipcu 2023 i w czerwcu 2025 roku przez ukraińskie drony nawodne i podwodne.
Ukraina odcina półwysep
Bez działającej przeprawy w Cieśninie Kerczeńskiej komunikacja drogą lądową pomiędzy Rosją a Krymem, choć możliwa, to pozostaje poważnie utrudniona: droga ta nie jest bezpieczna wobec częstych ataków ukraińskich dronów, o których regularnie informuje Sztab Generalny SZU oraz Siły Systemów Bezzałogowych Ukrainy.
Przebiegające przez częściowo okupowane ukraińskie obwody – doniecki, zaporoski i chersoński – tory i infrastruktura kolejowa są celem ataków ukraińskich grup sił specjalnych i artylerii rakietowej, a pojazdy – głównie ciężarówki i cysterny – są atakowane przez ukraińskie bezzałogowce. Intensywność ataków jest znacząco większa pod koniec 2026 roku niż w 2022 czy 2023 roku, gdy trwała naprawa mostu po pierwszym ataku: dlatego obecnie jest to dla strony rosyjskiej dużo poważniejszy problem niż poprzednio.
W ciągu ostatnich kilku miesięcy siły ukraińskie (zarówno armia jak i SBU) przeprowadziły także serię ataków na promy używane przez Rosję do transportowania ładunków (głównie pojazdów) przez Cieśninę Kerczeńską, o czym informowały ukraińskie władze oraz media i kanały na Telegramie, publikujące materiały wideo i zdjęcia dokumentujące skutki ataków. Jak wynika z tych informacji, wszystkie większe jednostki (łącznie pięć lub sześć sztuk) zostały zatopione lub uszkodzone. Wobec aktywności ukraińskich dronów (także morskich), wykorzystanie tej drogi dla zaopatrywania okupowanego Krymu jest, tak czy inaczej, utrudnione.
Szczątki mostu blokują kanał wodny
Dodatkową komplikacją dla Rosji jest zablokowanie toru wodnego łączącego Morze Azowskie i Morze Czarne przez szczątki zawalonego przęsła mostu. Ma to znaczenie zarówno dla przeprawy promowej, jak i dla żeglugi o większym zasięgu: całkowite odcięcie połączenia obu akwenów jest problemem zarówno logistycznym, jak i wojskowym.
Niemożliwym stał się przerzut jednostek pomiędzy portami na Morzu Czarnym (głównie Noworosyjskiem, gdzie aktualnie wycofała się większość Floty Czarnomorskiej, zagrożona ukraińskimi atakami), a drogą wodną prowadzącą przez system kanałów i rzek (Wołga-Don) na Morze Bałtyckie i Kaspijskie. Ten szlak był dostępny dotąd dla mniejszych jednostek, np. korwet klasy Bujan-M (zdolnych m.in. do odpalania pocisków manewrujących 3M14 Kalibr).
W związku z częściowym zniszczeniem Mostu Krymskiego najpoważniejszym problemem dla Rosji pozostaje zaopatrywanie okupowanego Krymu: zarówno stacjonujących tam wojsk, jak i ludności cywilnej: łącznie to ok. 2,5 mln ludzi. Jak wynika z ocen ukraińskich analityków, atakowana droga prowadząca wybrzeżem Morza Azowskiego prawdopodobnie nie będzie w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb logistycznych Półwyspu: już na początku 2026 roku pojawiły się problemy z zaopatrzeniem w żywność oraz w paliwa (to ostatnie wynikało także z ataków na rosyjski sektor naftowy).
Obecna sytuacja może doprowadzić do pogorszenia nastrojów wśród ludności cywilnej i skłonić wiele osób do wyjazdu z Krymu (już kilka godzin po ataku na lokalnych kanałach w Telegramie pojawiły się informacje o tworzących się zatorach na drogach wyjazdowych z Krymu).
Przerwy w dostawach prądu?
Uszkodzenie mostu oznacza prawdopodobnie także problemy z zaopatrzeniem w energię elektryczną: niezależnie od tego połączenie energetyczne pomiędzy Rosją a Krymem było wielokrotnie atakowane przez siły ukraińskie w ostatnich miesiącach, co oznaczało przerwy w dostawach prądu na Półwysep, o czym informowały zarówno ukraińskie media, jak i rosyjskie władze okupacyjne na Półwyspie.
Atak na Most Krymski i jego skutki mają tym większe znaczenie, że zostały przeprowadzone w przeddzień spotkania liderów USA, Rosji i Chin, do jakiego ma dojść w czasie szczytu APEC w Shenzen w Chinach 18 i 19 listopada. Brak możliwości skutecznej obrony strategicznej przeprawy to rosyjska porażka, jaka może wpłynąć na pozycję negocjacyjną Rosji zarówno w czasie rozmów z Donaldem Trumpem i Xi Jingpingiem, jak i w czasie kolejnych rozmów w formacie trójstronnym (USA-Ukraina-Rosja), jakie zostały wznowione w Abu Zabi 10 i 11 listopada br.