Poruszenie w Norwegii. Biznesmen powiązany z Kremlem kupił kopalnię

Tomasz Sąsiada
Artiom Wołyniec, zdjęcie z 2013 rokuArtiom Wołyniec, zdjęcie z 2013 roku
Źródło zdjęć: © Bloomberg via Getty Images | Andrey Rudakov

Artiom Wołyniec, posiadający obywatelstwo zarówno rosyjskie, jak i brytyjskie, kupił kopalnię miedzi Nussir w północnej Norwegii – obiekt uznany przez Unię Europejską za projekt o znaczeniu strategicznym. Zakład leży niespełna 30 km od kluczowego terminalu LNG. Sprawa wywołała polityczne napięcia, a we wtorek rząd tłumaczył się z okoliczności transakcji przed parlamentem na tajnym posiedzeniu.

Kopalnia Nussir, zlokalizowana w okolicach Hammerfest w norweskiej Arktyce, do końca listopada ma formalnie przejść w ręce Wołyńca. Złoże, szacowane na 60 mln ton rudy miedzi, to największe tego rodzaju zasoby na północy Norwegii. Wydobycie ma ruszyć od 2028 r., a Unia Europejska już rok temu wpisała ten projekt na listę przedsięwzięć o strategicznym znaczeniu.

Wołyniec to biznesmen z podwójnym, rosyjsko-brytyjskim obywatelstwem, który przez lata działał w bezpośrednim otoczeniu wpływowych rosyjskich oligarchów. Pracował dla Olega Deripaski, Wiktora Wekselberga i Sulejmana Kerimowa – wszystkich trzech objęto zachodnimi sankcjami za ścisłe powiązania z Kremlem i finansowe wspieranie reżimu Władimira Putina. W jego zawodowym CV figurują stanowiska kierownicze w koncernie energetyczno-surowcowym En+ i aluminiowym gigancie Rusal. W latach 2018–2019 Wołyniec zasiadał również we władzach Norylskiego Niklu.


DLA CIEBIE
Finanse firmy pod kontrolą. Nawyki, które ułatwiają biznes

Strategiczny terminal gazowy w nieodległym sąsiedztwie

Szczególne zaniepokojenie norweskich polityków i służb budzi lokalizacja kopalni. Zaledwie ok. 30 km od Nussir, na wyspie Melkøya, działa jeden z najważniejszych norweskich terminali LNG należący do paliwowego koncernu Equinor. Obiekt przyjmuje gaz wydobywany z dna Morza Barentsa, skrapla go i transportuje statkami do europejskich odbiorców. Roczne dostawy sięgają 6,5 mld m sześc., co pokrywa zapotrzebowanie ok. 6,5 mln gospodarstw domowych. Terminal przechodzi właśnie modernizację, która przedłuży jego działalność co najmniej do 2050 r.

Znaczenie tego obiektu jest tym większe, że po rosyjskiej inwazji na Ukrainę Norwegia przejęła rolę głównego dostawcy gazu ziemnego dla Unii Europejskiej.

Żądania polityków i apel związków zawodowych

Przejęcie Nussir przez Wołyńca wywołało ostrą debatę w norweskim życiu publicznym. Politycy zażądali od rządu wyjaśnień dotyczących bezpieczeństwa transakcji, wskazując na potencjalne ryzyko dla infrastruktury krytycznej. We wtorek minister przemysłu Cecilie Myrseth przedstawiła przed parlamentem okoliczności nabycia kopalni – obrady odbyły się w trybie niejawnym.

Swój głos zabrały również norweskie związki zawodowe, które wezwały do upaństwowienia kopalń i złóż surowców strategicznych. Ich zdaniem tylko taka forma własności zagwarantuje, że w przyszłości podobne obiekty nie trafią w ręce podmiotów powiązanych z krajami nieprzyjaznymi Norwegii.

Wybrane dla Ciebie