Chcą od Tuska działań. Mamy odpowiedź KE. "Jest wiele do zrobienia"

"Jest wiele do zrobienia" - tak na pytania money.pl dotyczące konkretnych działań, jakie musi spełnić rząd Donalda Tuska, aby uzyskać dostęp do pełnej puli środków z Krajowego Planu Odbudowy, odpowiada Komisja Europejska.

Na początku tygodnia premier Tusk podczas konferencji prasowej zapewniał, że "nasza współpraca z Komisją Europejską postępuje bardzo harmonijnie" i nie widzi "żadnych ryzyk, jeśli chodzi o Krajowy Plan Odbudowy".

Faktycznie, Komisja Europejska w przesłanym redakcji money.pl oświadczeniu potwierdza, że "polski rząd wyraził gotowość do współpracy z Komisją w celu pełnego osiągnięcia celów pośrednich w zakresie niezależności sądownictwa".

Jak dodaje, "Polska złożyła swój pierwszy wniosek o płatność 15 grudnia." Chodzi o 6,9 mld euro. Oprócz tego otrzymaliśmy już część środków. Chodzi o zaliczkę w wysokości 5 mld euro z programu RePowerEu.

Jak pisaliśmy w money.pl, dobre relacje byłego przewodniczącego Rady Europejskiej, a obecnie polskiego premiera Donalda Tuska z przedstawicielami KE dały Polsce potężny kredyt zaufania. - Tym zasadniczym kamieniem milowym jest Donald Tusk - przekonuje w rozmowie z money.pl europoseł Janusz Lewandowski. Podkreśla jednak, że formalności musimy dochować.

Bruksela bowiem oczekuje teraz konkretnych działań polskiego rządu. "Polska ma do wykonania pracę, aby wszystkie nadrzędne cele zostały osiągnięte" - podkreśla Komisja Europejska.

Jest wiele do zrobienia, aby upewnić się, że warunki zostały spełnione i na tym się skupiamy - czytamy w odpowiedzi KE.

Komisja podkreśla, że Polska musi wypełnić w pierwszej kolejności "cele nadrzędne", a więc związane z niezależnością sądownictwa.

Rzecznik Komisji Europejskiej ds. gospodarczych i RRF wylicza, że pierwszym krokiem było zlikwidowanie Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego i zastąpienie jej "przez niezależny i bezstronny sąd ustanowiony ustawowo". Dodatkowo kontrowersyjne działania dyscyplinarne muszą zostać unieważnione, a wszyscy sędziowie, których dotyczą orzeczenia Izby Dyscyplinarnej, mają prawo do rozpatrzenia ich sprawy przez nową Izbę w jasno określonych ramach czasowych i na podstawie nowego systemu.

Część działań została przez stronę polską podjęta jeszcze za rządów PiS. Problem w tym, że nieskutecznie. W maju 2022 r. obóz Zjednoczonej Prawicy przegłosował ustawę likwidującą Izbę Dyscyplinarnej SN, ale w jej miejsce powołana została Izba Odpowiedzialności Zawodowej.

Te działania nie uzyskały akceptacji Brukseli, co podkreśla w przesłanej nam odpowiedzi Komisja Europejska: Polska przyjęła ustawę w czerwcu 2022 r. i na jej podstawie Komisja zażądała dalszych wyjaśnień do ustawy.

Dopiero w styczniu 2023 roku uchwalono kolejną nowelizację ustawy o Sądzie Najwyższym, która zakładała m.in., że sprawy dyscyplinarne i immunitetowe sędziów ma rozstrzygać Naczelny Sąd Administracyjny, a nie Izba Odpowiedzialności Zawodowej SN.

Komisja podkreśla, że działania polskiego rządu okazały się nieskuteczne. "Poprawki nie zostały jednak przyjęte w ramach procedury ustawodawczej, ponieważ zostały uznane za niezgodne z konstytucją" - wskazuje Rzecznik Komisji Europejskiej ds. gospodarczych i RRF.

- Dziś znów jesteśmy w punkcie zero - stwierdził w rozmowie z money.pl europoseł Jan Olbrycht. Zaznaczył, że w KE wszyscy czekają na skutecznie, wiarygodne działania polskiego rządu. Zaznacza jednak, że mogą być to zarówno działania organizacyjne, za które odpowiada minister sprawiedliwości, rozporządzenia, jak i przyszłe działania legislacyjne.

Pytana o tę kwestię Komisja Europejska podkreśla jedynie, że "wraz z polskim rządem, będzie dążyć do znalezienia równie skutecznych rozwiązań dla pozostałych kwestii".