Co dalej z Funduszem Kościelnym? Pierwsze spotkanie specjalnego zespołu

Pod koniec grudnia premier Donald Tusk poinformował, że Rada Ministrów zdecydowała o powołaniu Międzyresortowego Zespołu ds. Funduszu Kościelnego, na którego czele stanął wicepremier, minister obrony Władysław Kosiniak-Kamysz.

Zgodnie z opublikowanym w styczniu zarządzeniem do zadań zespołu należy przeprowadzenie analiz i wypracowanie koncepcji zmiany funkcjonowania Funduszu, a także zasad finansowania m.in. składek i świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz zdrowotnego duchownych.

W połowie sierpnia Kosiniak-Kamysz potwierdził, że Międzyresortowemu Zespołowi ds. Funduszu Kościelnego ma doradzać zespół ekspertów, którego szefem został prof. Piotr Kosiak.

W odpowiedzi na pytania PAP wydział prasowy MON poinformował o pierwszym roboczym spotkaniu zespołu problemowego, który ma wypracować rekomendacje dla Międzyresortowego Zespołu ds. Funduszu Kościelnego. Prowadzi on m.in. analizy dotychczasowego finansowania kościelnych instytucji z budżetu państwa.

"Jednym z rozważanych rozwiązań jest odpis podatkowy wzorowany na innych krajach. Propozycje będą konsultowane z Kościołami, związkami wyznaniowymi i ekspertami - dla dobra obywateli i dobra wspólnoty. To wypełnienie zapisów Konstytucji" - zapewniło MON.

Fundusz Kościelny powstał na mocy ustawy z 20 marca 1950 r. o przejęciu przez państwo dóbr martwej ręki, poręczeniu proboszczom posiadania gospodarstw rolnych i utworzeniu Funduszu Kościelnego. Według założeń miał być formą rekompensaty dla Kościołów i związków wyznaniowych za przejęte od nich przez państwo nieruchomości ziemskie. Z tych nieruchomości miała zostać utworzona masa majątkowa, z której dochód miał być dzielony między Kościoły proporcjonalnie do wielkości zabranych nieruchomości.

Z Funduszu Kościelnego korzystają wszystkie działające legalnie w Polsce związki wyznaniowe, także te, które nie działały w naszym kraju w 1950 r. i nie utraciły żadnych nieruchomości.

Prace nad zmianami dotyczącymi Funduszu Kościelnego odbywały się już w latach 2012-2013. Zakończyły się przygotowaniem roboczego projektu i umowy między Konferencją Episkopatu Polski a rządem RP. Projekt został przedstawiony do konsultacji społecznych, ale ostatecznie prace nad nim przerwano. W 2014 r. rząd umówił się z Kościołem katolickim na odłożenie kwestii do 1 stycznia 2016 r., uznając, że temat nie powinien być przedmiotem kampanii wyborczej. Do sprawy powrócono w 2023 r. po wyborach parlamentarnych.