Darują wyroki setkom osób? Wraca temat secesji Katalonii

W czwartek za ustawą o "instytucyjnej, politycznej i społecznej normalizacji w Katalonii" zagłosował ostatecznie lewicowy rząd koalicyjny Pedro Sancheza, dwie katalońskie partie separatystyczne i inne mniejsze ugrupowania. Przeciw była konserwatywna Partia Ludowa i prawicowo-populistyczna Vox. Prawo zostało przyjęte większością 177 do 172 głosów w Kongresie Deputowanych, czyli izbie niższej hiszpańskiego parlamentu.

Amnestia może objąć setki osób, w tym Carlesa Puigdemonta, szefa partii Razem dla Katalonii (Junts) i organizatora referendum w sprawie secesji z 2017 roku. Agencja Associated Press podkreśla, że teraz ustawę najprawdopodobniej będą analizować sądy wyższych instancji, a część ekspertów uważa, że amnestia jest niezgodna z konstytucją.

Projekt ustawy został 14 maja odrzucony przez Senat, w którym większość mają ugrupowania opozycyjne, jednak czwartkowe głosowanie w Kongresie Deputowanych doprowadziło do jego uchwalenia.

Amnestia była jednym z warunków stawianych premierowi Pedro Sanchezowi przez separatystyczne ugrupowania z Katalonii przed poparciem jego nowego rządu w listopadzie 2023 roku. Politycy Junts, którzy w 350-osobowym Kongresie Deputowanych mają siedmiu przedstawicieli, kilkakrotnie ostrzegali Sancheza, że brak przepisów o amnestii może doprowadzić do przedterminowych wyborów parlamentarnych w Hiszpanii.

- To naprawdę historyczny dzień. W konflikcie, który trwa od wieków, wygraliśmy jedną bitwę - powiedziała Miriam Nogueras z partii Junts. Ugrupowanie zaznaczyło, że kolejnym celem będzie próba wymuszenia na premierze wycofania się z obietnicy, że nigdy nie udzieli zgody na przeprowadzenie w Katalonii referendum w sprawie niepodległości.

Tymczasem w połowie maja ugrupowania domagające się secesji Katalonii od Hiszpanii straciły w regionalnych wyborach większość w katalońskim parlamencie. Wybory w Katalonii wygrała Partia Socjalistów Katalonii (PSC), zdobywając 42 mandaty w 135-osobowym parlamencie. Wcześniej ugrupowanie sfederowane z hiszpańskimi socjalistami (PSOE) premiera Pedro Sancheza miało 33 posłów.

Prawdopodobnym premierem Katalonii zostanie przewodniczący PSC Salvador Illa, który swoją pozycję w polityce umocnił jako minister zdrowia Hiszpanii w okresie pandemii koronawirusa.

- Katalonia wybrała dziś swoją nową drogę - powiedział w wieczornym wystąpieniu Illa, nawiązując do okresu ostatnich 14 lat, podczas którego regionalny parlament był zdominowany przez posłów z ugrupowań popierających secesję.

Na drugim miejscu uplasowała się kierowana przez Carlesa Puigdemonta partia separatystyczna Razem dla Katalonii (Junts), która z 35 miejscami w izbie zwiększyła swój stan posiadania o trzy mandaty.

Największym przegranym wyborów jest Republikańska Lewica Katalonii (ERC), która dotychczas sprawowała w regionie władzę w ramach gabinetu kierowanego przez Pere'a Aragonesa. Separatystyczne ugrupowanie, które w 2021 r. zwyciężyło w regionalnych wyborach tym razem zajęło trzecie miejsce, zapewniając sobie jedynie 20 mandatów, czyli o 13 mniej niż dotychczas. Dwa tygodnie po wyborach nowe władze nie zostały jeszcze wybrane. Premierem Katalonii wciąż jeszcze jest Pere Aragones.

Hiszpańscy politolodzy zgodnie twierdzą, że wyniki wyborów, w których wzięło udział blisko 58 proc. uprawnionych do głosowania, nie ułatwiają PSC sformowania nowego rządu Katalonii.

Według komentatorów TVE najbardziej możliwym scenariuszem jest utworzenie koalicji ugrupowań centrolewicowych. Obok katalońskich socjalistów i ERC znalazłby się w niej blok wyborczy Comuns Sumar, który w niedzielę zapewnił sobie sześć mandatów.

Mało prawdopodobne jest utworzenie gabinetu ugrupowań separatystycznych. Nawet gdyby do Junts i ERC przyłączyła się Kandydatura Jedności Ludowej (CUP), mająca 4 posłów, zwolennicy secesji Katalonii nie mogliby liczyć na przewagę w parlamencie.

W lutym madrycki dziennik "El Debate" napisał, że z ustaleń śledztwa hiszpańskich służb o kryptonimie "Voloh", iż na kilka godzin przed próbą ogłoszenia secesji Katalonii ówczesny premier tej wspólnoty spotkał się z wysłannikiem Kremla Siergiejem Motinem.

Do spotkania premiera Katalonii Carlesa Puigdemonta z Siergiejem Motinem miało dojść 27 października 2017 roku w Barcelonie. Według śledczych Motin, jako ekspert w dziedzinie wojskowości, miał omawiać z ówczesnym szefem rządu Katalonii możliwość skierowania przez Kreml do tego regionu 10 tys. żołnierzy z Rosji.

Hiszpańscy inspektorzy ustalili, że Motin przebywał na terenie Katalonii jeszcze przez kilka miesięcy po ucieczce z niej Puigdemonta, który schronił się w Belgii po próbie nieudanej secesji.