Deflacja. Co to jest i czym się różni od inflacji?
Deflacja to proces odwrotny do inflacji. W trakcie deflacji ceny spadają, zamiast rosnąć i za te same pieniądze jesteśmy w stanie kupić więcej. W Polsce ostatni raz z deflacją mieliśmy do czynienia kilka lat temu.
Deflacja to długotrwały proces spadku cen w gospodarce. Skutkuje tym, że zwiększa się siła nabywcza pieniądza. To znaczy, że za te same pieniądze możemy kupić już nie 30, a na przykład 31 jajek.
W skrócie jest to proces odwrotny do inflacji, czyli wzrostu cen w gospodarce.
Przyczyny deflacji
Czym może być spowodowana deflacja? Powodów jest kilka:
- emisja pieniądza nie nadąża za rozwojem gospodarczym kraju,
- recesja skutkująca znaczącym spadkiem popytu,
- nadmierne oprocentowanie lokat terminowych,
- spłata zobowiązań kredytowych przy braku emisji pieniądza.
Nie zawsze jednak spadające ceny świadczą o deflacji. Mogą one być pochodną rozwoju technologicznego czy gospodarczego, na przykład w branżach wysokich technologii. Wtedy ceny spadają nie dlatego, że mamy do czynienia z deflacją, tylko dlatego, że produkcja na przykład stała się tańsza i bardziej opłacalna.
Z deflacją można sobie radzić na kilka sposobów. Najłatwiej choćby przez emisję pieniądza do gospodarki, ale również obniżkę stóp procentowych czy dopłaty dla najmniej zarabiających. Po to, by zaczęli wydawać pieniądze i tym samym napędzać rozwój gospodarki.
Deflacja w Polsce
Po raz ostatni deflacja wystąpiła w Polsce kilka lat temu i trwała przez ponad 2 lata. Ceny spadały nieprzerwanie od lipca 2014 do listopada 2016 roku.
Nie był to jednak proces bardzo głęboki i rzadko kiedy przekraczał poziom 1,5 proc. Przyczynami takiego stanu rzeczy była gospodarcza stagnacja w Europie i reperkusje kryzysu finansowego, dotkliwe szczególnie dla takich krajów jak Grecja.
Niektórzy komentatorzy twierdzą, że deflacja może wrócić jako jeden ze skutków kryzysu, wywołanego pandemią koronawirusa. Jeśli gospodarki zaczną wpadać w recesje i spadnie popyt, to taki scenariusz może być realny w najbliższych latach.
