Mamy rekordowy eksport. Ale to tylko po części zasługa polskich firm

Chlubą polskiego eksportu jest przede wszystkim obszar meblarstwa i wyposażenia wnętrz (4 procent całego krajowego eksportu). Następne miejsca zajmują produkty rolne (3,3 proc.), wyroby papiernicze i poligraficzne (3,1 proc.) oraz wyroby ceramiczne i szklarskie (3 proc.). W pierwszej dziesiątce światowych eksporterów Polska znajduje się również w dziedzinie wyrobów z drewna, wyrobów przemysłu mineralnego oraz zabawek i gier.

Według raportu Polskiej Informacji Biznesowej PONT polskie firmy produkcyjne generują z eksportu około 30 procent swoich przychodów, o połowę mniej niż lokalne filie koncernów międzynarodowych. W raporcie zaznaczono, że wyniki eksportu nie odzwierciedlają w pełni ekspansji polskich firm na zagraniczne rynki. Wskazano, że w polskiej przedsiębiorczości wciąż drzemie "znaczny potencjał rozwojowy" w kontekście ekspansji na inne rynki.

A to nie wszystko. Jak wynika z raportu, sukces Polski na polu eksportu towarów jest w większym stopniu zasługą firm z kapitałem zagranicznym niż polskim. "Bardzo wysoka dynamika eksportu w ostatnich latach była więc w dużym stopniu pochodną napływu do Polski znacznych inwestycji zagranicznych, co nie zmienia jednak faktu, że eksport firm z polskim kapitałem także rośnie w dość dynamicznym tempie - średnio o 9 proc. rocznie w ostatnich czterech latach)" - czytamy.

Nie bez znaczenia na udział polskich firm w eksporcie jest wielkość przedsiębiorstwa. W zakładach produkcyjnych z krajowym kapitałem, zatrudniających ponad 250 osób, eksport odpowiadał w ubiegłym roku za jedną trzecią przychodów. Im mniejsza firma z polskim kapitałem tym bardziej widoczny jest spadek przychodu z eksportu -w zakładach zatrudniających 50-249 osób było to 27 proc., a w firmach dających zatrudnienie do 49 osób już tylko 18 proc.

W raporcie podkreślono, że znaczenie sprzedaży zagranicznej rosło w ostatnich latach szybciej w sektorze małych-średnich przedsiębiorstw niż wielkich zakładach. Niezależnie od wielkości firm - te z polskim kapitałem są znacznie mniej eksportowe od swoich zagranicznych odpowiedników.

Raport rozróżnia eksport polskich towarów napędzany przez międzynarodowe koncerny (66 proc.) i krajowe firmy (jedna trzecia). Zaznaczono, że ten ostatni, jako "najbardziej polski", odgrywa pierwsze skrzypce w kilku branżach. Udział polskich firm w przychodach z eksportu powyżej 50 proc. cechuje trzy sektory - meblarski (58 proc.), odzieżowy (57 proc.) oraz chemiczny (52 proc.). Poziom ponad 40 proc. osiągnęły polskie firmy z branż przemysłu spożywczego, drzewnego, metalowego.

Firmy z polskim kapitałem wypadają natomiast słabo, jeśli chodzi o przychody z eksportu w takich branżach jak motoryzacja i urządzenia elektryczne (8 proc.) oraz elektronika (14 proc.). Zagraniczne koncerny dystansują tutaj rodzime zakłady. Zaznaczono, że raport dotyczy firm zatrudniających co najmniej dziesięć osób.