Europejski Nakaz Dochodzeniowy wobec Romanowskiego. Jest decyzja

Europejski Nakaz Dochodzeniowy (END) to orzeczenie wydane przez sąd lub prokuraturę z jednego państwa członkowskiego UE w celu przeprowadzenia w innym państwie członkowskim czynności procesowych na potrzeby uzyskania dowodu w sprawach karnych.

Państwo, do którego skierowano END jest zobowiązane do uznania wniosku państwa członkowskiego UE o przeprowadzenie takiego postępowania i do zapewnienia jego wykonania. Według Kodeksu postępowania karnego, w Polsce taki nakaz może zostać wydany bądź zatwierdzony m.in. przez sąd, przed którym sprawa się toczy, albo przez prokuratora prowadzącego śledztwo. Państwo, w którym ma zostać wykonany END, ma 30 dni od jego wydania na podjęcie decyzji o jego uznaniu i wykonaniu. W przypadku uznania tego orzeczenia, ma 90 dni na jego skuteczne wykonanie.

Marcin Romanowski - były wiceminister sprawiedliwości oraz poseł PiS - jest podejrzany w śledztwie dotyczącym Funduszu Sprawiedliwości. Prokuratura zarzuca mu m.in. udział w zorganizowanej grupie przestępczej oraz manipulowanie konkursami na środki z tego funduszu.

Na początku grudnia sąd zdecydował o trzymiesięcznym areszcie wobec obecnego posła. Ponieważ służby nie mogły go odnaleźć, wydano za nim list gończy, a później również Europejski Nakaz Aresztowania. Wówczas okazało się, że Romanowski uzyskał azyl polityczny na Węgrzech. Romanowski i politycy PiS uważają, że śledztwo dotyczące Funduszu Sprawiedliwości jest "zemstą polityczną przy użyciu prokuratury".

W drugiej połowie marca szef MS prokurator generalny Adam Bodnar ocenił, że mamy do czynienia z obstrukcją w wykonywaniu ENA przez Węgry. Dlatego, jak wówczas dodał, Polska będzie wykorzystywać wszystkie środki i prawne, i polityczne na szczeblu unijnym. Poinformował, że zwrócił się w tej sprawie o interwencję do Michaela Schmidta, który jest szefem Eurojustu (European Union Agency for Criminal Justice Cooperation, Agencja Unii Europejskiej ds. Współpracy Wymiarów Sprawiedliwości w Sprawach Karnych z siedzibą w Hadze - PAP).

Pierwotnie prokuratura przedstawiła Romanowskiemu 11 zarzutów. W tej sprawie Sejm 12 lipca (a 2 października ub.r. Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy, którego poseł PiS jest jednym z delegatów) wyraził zgodę na pociągnięcie Romanowskiego do odpowiedzialności karnej i jego areszt. W marcu tego roku prokuratura zwróciła się z kolejnym wnioskiem o uchylnie immunitetu b. wiceszefowi MS - było to konieczne ze względu na nowe osiem zarzutów, które prokuratura chce postawić Romanowskiemu. W związku z tym w lutym Sejm ponownie uchylił Romanowskiemu immunitet.

W połowie marca węgierski parlament wprowadził poprawki dotyczące współpracy w sprawach karnych z państwami członkowskimi UE. Tygodnik "HVG" ocenił, że parlament przegłosował nowe przepisy prawne, aby chronić byłego polskiego wiceministra sprawiedliwości Marcina Romanowskiego, który w grudniu otrzymał na Węgrzech azyl, przed wydaniem go stronie polskiej.

Nowe przepisy dają prokuratorowi generalnemu możliwość odwołania od ewentualnej decyzji sądu o przekazaniu Romanowskiego stronie polskiej. Kuria, węgierski sąd najwyższy, mógłby uchylić decyzję sądu niższej instancji o przekazaniu poszukiwanego w Polsce polityka.