Firmy coraz częściej projektują odpowiedzialność. To może być nowa przewaga

Przez lata rozwój platform cyfrowych opierał się na prostym założeniu: im bardziej intuicyjna usługa i im większe zaangażowanie użytkownika, tym większa szansa na sukces biznesowy. Dziś ten model ewoluuje. Coraz częściej zarówno regulatorzy, jak i konsumenci oczekują, że firmy technologiczne będą brały odpowiedzialność nie tylko za funkcjonalność swoich produktów, lecz także za ich wpływ na użytkowników. W efekcie rośnie znaczenie podejścia określanego mianem CareTech – łączącego projektowanie doświadczeń użytkownika, analizę danych behawioralnych i troskę o odbiorców.

To trend wpisujący się w szerszą filozofię "safety by design", zgodnie z którą bezpieczeństwo nie powinno być dodatkiem wdrażanym po wystąpieniu problemu, lecz integralnym elementem produktu od samego początku. Dla biznesu oznacza to znacznie więcej niż tylko realizację obowiązków regulacyjnych. Odpowiedzialne projektowanie staje się elementem budowania długoterminowej wiarygodności, odporności na poziomie reputacji oraz przewagi konkurencyjnej.

Dobrym przykładem takiego działania jest współpraca Incubly, polskiej firmy tworzącej zaawansowane narzędzia z obszaru analityki danych i AI, Uniwersytetu Łódzkiego oraz partnera biznesowego – legalnego organizatora zakładów bukmacherskich online LV BET.

Narzędzie, nad którym pracują eksperci Incubly, Uniwersytetu Łódzkiego oraz LV BET wykorzystuje dane behawioralne i mechanizmy projektowania doświadczeń użytkownika, aby wspierać samoregulację oraz bardziej świadome korzystanie z usług cyfrowych. Cel? Wykrywanie potencjalnych zagrożeń na podstawie wzorców zachowań zanim staną się one problemem.

– Takie podejście ma szereg istotnych zalet w diagnozowaniu uzależnień. Zmniejsza wpływ subiektywności i zafałszowań charakterystycznych dla metod samoopisowych i wywiadu z pacjentem. Umożliwia wykrywanie subtelnych, często nieuświadomionych deficytów poznawczych i wzorców zachowania związanych z ryzykiem uzależnienia. Dzięki analizie dużych zbiorów danych modele predykcyjne mogą identyfikować złożone, nieliniowe zależności, które są niedostępne dla tradycyjnych metod statystycznych. To właśnie dlatego rozwój rozwiązań opartych na analizie danych i wczesnym rozpoznawaniu sygnałów ryzyka może mieć znaczenie nie tylko badawcze, ale także praktyczne, jako wsparcie bardziej trafnych i spersonalizowanych działań ochronnych – ocenia prof. Jan Chodkiewicz, z Zakładu Psychologii Klinicznej i Psychopatologii Uniwersytetu Łódzkiego.

Twórcy projektu podkreślają, że nie chodzi o nakładanie dodatkowych ograniczeń na wszystkich użytkowników, lecz o precyzyjne identyfikowanie sytuacji, które mogą wymagać wsparcia.

– W Incubly patrzymy na CareTech jak na naturalny kolejny etap rozwoju usług cyfrowych. Uważamy, że odpowiedzialność nie powinna być dodatkiem do produktu ani zewnętrznym mechanizmem kontroli, ale elementem wpisanym w jego architekturę. Dlatego rozwijamy rozwiązania, które wykorzystują dane behawioralne i projektowanie doświadczenia użytkownika po to, by w sposób nienarzucający się wspierać samoregulację i bardziej świadome korzystanie z cyfrowej rozrywki – zaznacza Adam Federowicz, CEO Incubly.

Rosnące zainteresowanie odpowiedzialnym projektowaniem nie wynika wyłącznie z przesłanek etycznych. Coraz więcej badań pokazuje, że sposób konstruowania cyfrowych usług wpływa na decyzje użytkowników. Według analiz opublikowanych przez "The Lancet Public Health Commission on Gambling" większość osób korzystających z cyfrowej rozrywki robi to w sposób bezpieczny, jednak zachowania ryzykowne dotyczą ok. 5,5 proc. kobiet i 11,9 proc. mężczyzn.

Eksperci zauważają, że wyzwaniem nie jest łatwa dostępność usług, ale częstotliwość podejmowania decyzji, tempo interakcji i liczba bodźców towarzyszących korzystaniu z platform cyfrowych.

Interesujących wniosków dostarczają badania Behavioural Insights Team dotyczące projektowania mechanizmów ochronnych. W jednym z eksperymentów użytkownicy samodzielnie wpisywali wysokość dziennego limitu wpłat zamiast wybierać go z gotowej listy. Efekt? Ustawiane limity były średnio o 46 proc. niższe niż w grupie kontrolnej, a wartość wpłat spadła o 18 proc.

Wniosek? Skuteczna ochrona użytkownika nie zawsze wymaga bardziej restrykcyjnych zasad. Czasami wystarczy inaczej zaprojektowany proces podejmowania decyzji.

Równolegle rozwija się drugi trend: wykorzystywania zaawansowanej analityki danych i sztucznej inteligencji do identyfikowania sygnałów ostrzegawczych, zanim problem stanie się widoczny.

Coraz częściej badacze odchodzą od opierania diagnoz wyłącznie na deklaracjach użytkowników. W centrum zainteresowania znajdują się dane behawioralne, wzorce podejmowania decyzji oraz markery pozwalające oceniać ryzyko w bardziej obiektywny sposób.

– Diagnoza i terapia uzależnień, zarówno substancjalnych, jak i behawioralnych, stanowią nieustanne wyzwanie dla badaczy i terapeutów. Jednym z najbardziej dynamicznie rozwijających się kierunków badań jest podejście, w którym w znacznym stopniu odchodzi się od klasycznych danych samoopisowych na rzecz bardziej "obiektywnych" markerów opartych na danych neuropsychologicznych oraz modelach predykcyjnych wykorzystujących AI – podkreśla prof. Jan Chodkiewicz.

Zdaniem ekspertów ma to znaczenie dla rozwoju rozwiązań z obszaru CareTech. Pozwala wcześniej identyfikować sygnały utraty kontroli oraz budować bardziej spersonalizowane działania ochronne.

Jeszcze kilka lat temu podobne inicjatywy jak ta, nad którą pracują w Incubly, na Uniwersytecie Łódzkim oraz LV BET, były postrzegane przede wszystkim przez pryzmat społecznej odpowiedzialności biznesu. Dziś coraz częściej mówi się o nich jako o elemencie strategii wzrostu. Firmy działające w środowisku cyfrowym funkcjonują bowiem pod coraz większą presją klientów, regulatorów i inwestorów, którzy oczekują rozwiązań łączących skuteczność biznesową z odpowiedzialnością.

– Z perspektywy biznesu coraz wyraźniej widać, że odpowiedzialne projektowanie usług cyfrowych to nie tylko kwestia zgodności z regulacjami czy wizerunku marki, ale także element długofalowej przewagi konkurencyjnej. Użytkownicy oczekują dziś rozwiązań, które są nie tylko wygodne i angażujące, ale również zaprojektowane z myślą o ich dobrostanie. Dlatego udział w projekcie, który pozwala testować takie mechanizmy w praktyce rynkowej, ma dla nas istotne znaczenie – mówi Marcin Doszczeczko, CEO LV BET.

Po zakończeniu etapu badawczego oraz testów walidacyjnych planowane jest wdrożenie rozwiązania w środowisku operacyjnym LV BET.

LV BET Zakłady Bukmacherskie Sp. z o.o. to legalny bukmacher posiadający zezwolenie Ministra Finansów na urządzanie zakładów wzajemnych. Gra hazardowa wiąże się z ryzykiem i może uzależniać. Udział w nielegalnych grach hazardowych jest karany. Hazard przeznaczony jest wyłącznie dla osób pełnoletnich (18+).