Gaz jest najdroższy od dwóch lat. Ekspert mówi o "chwilowym kryzysie"

Notowania gazu ziemnego w Europie osiągają najwyższe ceny od dwóch lat. I chociaż w ciągu ostatnich kilkudziesięciu godzin oddalają się od szczytowej wartości 58 euro za MWh, to wciąż są wyzwaniem dla rynku. Według najnowszych danych poziom wypełnienia magazynów gazu w Europie wynosi obecnie 48,48 proc., co stanowi najniższy poziom od 2022 roku.

W połączeniu z prognozowanym wzrostem zużycia surowca o 17 proc. w bieżącym miesiącu oraz nadchodzącymi falami mrozów w północno-zachodniej części kontynentu, sytuacja na rynku gazu może ulec znacznemu pogorszeniu.

Dawid Czopek, zarządzający Polaris FIZ, w rozmowie z money.pl przyznaje, że ceny na rynku są wysokie. - Ja jestem jednak pełen ostrożnego optymizmu. Według mnie obecny kryzys ma charakter sezonowy i problem powinien się rozwiązać wraz z nadejściem wiosny - stwierdził.

Jak wyjaśnia, wzrost temperatur naturalnie doprowadzi do znaczącego spadku zapotrzebowania na gaz w celach grzewczych. - To automatycznie zmniejszy presję na europejskie magazyny. Po drugie, wiosną zazwyczaj obserwujemy również wzrost produkcji energii ze źródeł odnawialnych, szczególnie fotowoltaiki, co dodatkowo redukuje zapotrzebowanie na gaz w sektorze energetycznym - ocenia ekspert.

Europejski rynek gazu pokazał w ostatnich latach niezwykłą elastyczność i zdolność adaptacji. Dywersyfikacja źródeł dostaw, rozwój infrastruktury LNG oraz zwiększona efektywność energetyczna powinny pomóc w stabilizacji sytuacji - dodaje.

Komentatorzy podkreślają, że rynkowi gazu w Europie częściowo mogły zaszkodzić unijne regulacje. Nowe przepisy, zamiast ustabilizować sytuację, grożą przegrzaniem rynku w miesiącach letnich, gdy powinno następować uzupełnianie zapasów. W odpowiedzi na zakłócenia dostaw spowodowane rosyjską inwazją na Ukrainę, Unia Europejska wprowadziła wiążące cele zakładające, że magazyny gazu muszą być wypełnione w 90 proc. każdego listopada. Przepisy zawierają również cele pośrednie na luty, maj, lipiec i wrzesień.

Według analityków rynkowych, mimo że potrzeba zabezpieczenia dostaw przed zimą jest oczywista, cel ten skutecznie postawił kupujących w niekorzystnej sytuacji, ponieważ sprzedawcy z góry znają wymagania dotyczące uzupełniania zapasów. Europejski rynek gazu jest już obecnie mocno napięty - czytamy w materiale agencji Reuters.

Obecnie sezonowe zużycie jest większe niż w poprzednich dwóch zimach. Dzieje się tak głównie z powodu niższych temperatur, mniejszej siły wiatru oraz zakończenia importu przez ostatni główny gazociąg łączący Europę z Rosją na początku roku.

Uzupełnianie magazynów w miesiącach letnich, gdy historycznie popyt i ceny były stosunkowo niskie, stało się bardziej skomplikowane i kosztowne od czasu, gdy Europa znacznie ograniczyła import rosyjskiego gazu w 2022 roku w odpowiedzi na wojnę w Ukrainie. Oprócz importu gazu rurociągami z Norwegii i Afryki Północnej, Europa została zmuszona do większego uzależnienia się od skroplonego gazu ziemnego (LNG), co oznacza konkurowanie o dostawy z rynkami zamorskimi, głównie ze Stanów Zjednoczonych.

Arne Lohmann Rasmussen, główny analityk Global Risk Management, zwraca uwagę, że "ryzyko wejścia Unii Europejskiej w wiosnę z bardzo niskimi zapasami gazu wzrosło w ostatnich kilku tygodniach". Według prognoz ICIS, zużycie gazu w Europie ma wzrosnąć o 17 proc. w tym miesiącu w porównaniu z rokiem ubiegłym, napędzane przez popyt mieszkaniowy i komercyjny. ICIS przewiduje, że pod koniec zimy magazyny będą wypełnione w 37 proc.

Handlowcy zwracają również uwagę na wpływ amerykańskich taryf i możliwych retorsji, które mogą sprawić, że import skroplonego gazu ziemnego będzie droższy. Dodatkowo, zbliżający się letni sezon prac konserwacyjnych w Norwegii może ograniczyć dostawy w czasie, gdy rynek jest już napięty.

Trudną sytuację na rynku gazu dostrzega też Rosja. Igor Juszkow, rosyjski analityk Narodowego Funduszu Bezpieczeństwa Energetycznego na łamach azerskiego portalu news.az sytuację Europy przedstawia w bardziej czarnych barwach. - Państwa te pobierają gaz nie tylko z własnych magazynów, ale także z sąsiednich krajów - wskazuje. Jego zdaniem, jeśli sytuacja się nie zmieni, rezerwy w podziemnych magazynach gazu mogą spaść nawet poniżej 30 proc. do końca sezonu grzewczego. Trzeba jednak pamiętać, że w interesie Rosji jest wywoływać strach związany z zasobami gazu.

Jak wygląda obecnie zapełnienie magazynów gazem? Sytuacja w poszczególnych krajach przedstawia się następująco:

• Polska - magazyny wypełnione w 62 proc.,
• Niemcy – w 49,2 proc.,
• Francja – 30,3 proc.,
• Włochy – 59,9 proc.,
• Austria – 59,2 proc.,
• Hiszpania – 69,5 proc.,
• Węgry – 52,5 proc.,
• Czechy – 48,7 proc.

Jak niedawno opisywaliśmy, po niemal trzech latach wojny w Ukrainie wśród europejskich urzędników nadal są zwolennicy powrotu do rurociągowych dostaw gazu z Rosji do UE. Miałoby to być częścią porozumienia po zakończeniu wojny i stanowić remedium na wzrost cen energii. - To niebezpieczne pomysły. Spełnienie marzenia Putina - oceniał jednak w rozmowie z money.pl dr Szymon Kardaś z OSW.

Robert Kędzierski, dziennikarz money.pl