Miliony zaległych faktur. Firmy mają problem. "Kiedy będzie ta kasa?"

Program "Czyste Powietrze" od miesięcy wywołuje frustrację nie tylko wśród beneficjentów, ale również przedsiębiorców realizujących inwestycje. Firmy alarmują, że zaległe wypłaty za wykonane prace sięgają jeszcze 2024 roku, a sytuacja – zamiast się poprawiać – w wielu regionach pogarsza się.

Pierwsze sygnały od przedsiębiorców pojawiły się na początku 2025 roku, gdy program został zawieszony w związku z wykrytymi nadużyciami. Jak tłumaczył Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, konieczna była jego "naprawa". Rykoszetem – jak podkreślają firmy – oberwały jednak podmioty działające uczciwie.

– Mamy od czerwca 2024 roku wnioski o w statusie do wypłaty. Nie wiadomo kiedy zostaną wypłacone – mówił rok temu Szymon Trzemżalski, prezes firmy Wektor Wiedzy. Dziś przyznaje, że problem nadal istnieje - zauważa "Gazeta Wyborcza". – Faktury spływają powoli. Obietnica ze strony rządu, że wszystkie będą rozliczone do września 2025 roku, nie została spełniona – dodaje.

O narastających problemach mówi także Jędrzej Hartka, współwłaściciel firmy Gottersfeld z Torunia. Wojewódzkie fundusze były winne firmie początkowo 2 mln zł, a zaległości sięgały lipca 2024 roku.

– Jest jeszcze gorzej niż rok temu. Zaległości nie spadają, tylko rosną – podkreśla przedsiębiorca. Jak zaznacza, firma realizuje kolejne inwestycje mimo braku wypłat, by nie narażać beneficjentów na konieczność zwrotu środków.

Jak opisuje "Gazeta Wyborcza", podobne sygnały płyną ze Związku Pracodawców Czystego Powietrza.

– Nie ma granicznej daty rozliczenia wniosków. Wskazywane wcześniej terminy nie zostały dotrzymane – mówi prezes związku Mariusz Dąbek. Według ZPCP większość zaległości dotyczy wniosków z pierwszej połowy 2025 roku, choć nierozliczone pozostają także dokumenty z 2024 r.

Skala problemu wybrzmiała również w Sejmie. Robert Galara, prezes firmy Galmet z Głubczyc, mówił wprost o zagrożeniu dla 600 miejsc pracy. – Kiedy będzie ta cholerna kasa, bo nam się wypalają firmy. Nie wiem, jak mam spojrzeć mojemu 87-letniemu ojcu w oczy, który 43 lata temu zakładał firmę w garażu – mówił podczas posiedzenia komisji sejmowej.

NFOŚiGW zapewnia, że wszystkie prawidłowo złożone wnioski o płatność z 2024 roku zostały rozliczone, a obecnie realizowane są wnioski z 2025 r. Przedsiębiorcy stanowczo się z tym nie zgadzają. – Pojawiające się informacje, że sytuacja się uspokoiła, są po prostu nieprawdą – odpowiada Jędrzej Hartka.

Program po zmianach wrócił 31 marca 2025 roku, z dodatkowymi wymogami i większym udziałem operatorów. Firmy twierdzą jednak, że biurokracja jeszcze się zwiększyła, a wypłaty stały się mniej przewidywalne. – Ludzie w ogóle nie ufają programowi – podsumowuje Hartka.

Źródło: Gazeta Wyborcza